V SA 4366/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia NSA del. do WSA - Maria Myślińska, Sędzia NSA del. do WSA - Marzenna Zielińska (spr.), Protokolant - Beata Smulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2003 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozbawienia Pana R. S. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu swej decyzji Kierownik Urzędu podniósł m.in., że p. R. S. pozbawiony został uprawnień kombatanckich decyzją z dnia [...]. 10. 1996 r., która następnie została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...]. 03. 1998 r. Złożoną przez Pana R. S. skargę na tę decyzję Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 4. 11. 1998 r. sygn. akt V SA 752/98, stwierdzając w uzasadnieniu,, że ww. decyzja Kierownika Urzędu nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Pismem z dnia 10. 04. 2003 r. p. R. S. zwrócił się do Urzędu z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, załączając do wniosku dowody w postaci oświadczeń świadków dotyczące jego działalności w [...]. Jednakże, jak stwierdził Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, p. R. S. o istnieniu ww. dowodów wiedział co najmniej od [...]. 01. 2003 r., natomiast wniosek wraz z oświadczeniami złożył dopiero w kwietniu 2003 r. Z tego względu Kierownik Urzędu stwierdził, iż należy uznać, że Skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nie został on bowiem złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, a ponadto w treści wniosku Skarżący nie zawarł prośby o przywrócenie terminu do jego złożenia. W tej sytuacji zastosowanie dyspozycji art. 149. art. 147 i art. 145 § 1 kpa było, zdaniem Kierownika Urzędu, zasadne. W skardze Pan R. S. zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów prawnych ujętych w art. 63 Konstytucji RP, "w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15. 04. 2003 r. o niezgodności ustawy zasadniczej z art. 22 ust. 3" oraz w art. 145 kpa. W uzasadnieniu skargi p. R. S. podniósł, że Kierownik Urzędu już na początku skarżonej decyzji przywołał decyzje z [...].10. 1996 r. i z [...]. 03. 1998 r. o ostatecznym pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, jednak bez wyjaśnienia, że nastąpiło to z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej", a następnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu wznowienia sprawy, z uwagi na to, że o istnieniu dowodów mógł on wiedzieć już od [...]. 01. 2003 r., tj. od daty złożenia oświadczenia przez świadka B. C. W związku z tym Skarżący stwierdził, że uzasadnienie zostało oparte tylko na domniemaniu i dokonaniu subiektywnej interpretacji faktów, a nie ich prawnych podstaw. Powołał się na to, że w dniu 09. 04. 2003 r. wystąpił do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o rozpatrzenie i przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności konspiracyjnej w [...] w okresie od 08.1943 r. do 12.1944 r., załączając pełną dokumentację. Podał, że dokumenty te uzyskiwał w okresie lat 2000 – 03. 2003 w wyniku żmudnych poszukiwań wśród rodzin już zmarłych kombatantów i jeszcze żyjących towarzyszy z okresu wspólnej walki z okupantem oraz z dokumentacji archiwalnej [...]. Ponadto Skarżący zaznaczył, że jego wniosek z 09. 04 2003r. "nie ujmował sprawy przywrócenia praw kombatanckich z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej", natomiast był pierwszym wnioskiem wyłącznie ukierunkowanym na działalność konspiracyjną w [...] i był terminowo zgodny z informacją zawartą w prasie o prawnym umocowaniu" (k. 3-4 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zbieżne z argumentami zawartymi w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola zaskarżonych aktów lub czynności, w tym decyzji administracyjnych, pod względem ich zgodności z prawem, tj. badania, czy zostały one podjęte z zachowaniem wymogów procedury administracyjnej oraz czy nie naruszają przepisów prawa materialnego. Oceniając pod tym względem zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, iż przy jej wydaniu nie naruszono ani prawa materialnego, ani też przepisów postępowania. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była dopuszczalność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy . Wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 kpa. Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznaczona jest zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Podstawy wznowienia postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa (w pkt 1 – 8) i m.in. ze względu na nadzwyczajny charakter tej instytucji nie podlegają one wykładni rozszerzającej. Natomiast art. 148 § 1 i 2 kpa określa terminy do złożenia podania o wznowienie postępowania, jednoznacznie stanowiąc (w § 1), że podanie takie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący we wniosku z 09. 04. 2003 r., powołał się nowe dowody dotyczące jego działalności w [...], tj. na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który stanowi, iż wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z kolei z powołanego wyżej art. 148 § 1 kpa, który normuje kwestie trybu i terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania, wynika, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Tak więc w postępowaniu wznowieniowym Strona musi wykazać, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, natomiast organ administracji obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godziłoby bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż trafnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, iż w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania ze względu na uchybienie przez stronę terminu jednomiesięcznego, określonego w art. 148 kpa. Prawidłowo też organ przyjął, iż rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02, stwierdzające niezgodność art. 22 ust. 3 ww. ustawy o kombatantach (...) z art. 2 i art. 32 Konstytucji, nie ma odniesienia do sytuacji prawnej Skarżącego, albowiem przepis ten, którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał, nie był stosowany w przedmiotowej sprawie, a zatem brak było również podstaw do zastosowania art. 145a kpa. Ponadto nie można zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego jakoby jego wniosek z 09. 04 2003 r. "był pierwszym... wnioskiem wyłącznie ukierunkowanym na działalność konspiracyjną w [...] ..", skoro kwestia konspiracyjnej działalności Skarżącego była już rozpatrywana zarówno przez organ jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zaś dalsze podnoszone w skardze okoliczności związane z działalnością konspiracyjną Skarżącego w [...], które miałyby uzasadniać przyznanie mu uprawnień kombatanckich, nie mogły doprowadzić do jej wzruszenia. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji wyroku.