V SA 4367/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Protokolant - Joanna Pietraś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2004 r. sprawy ze skargi PPHU "A." -Sp. j. na decyzję Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy w [...] z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia orzeczenia. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 r., powołując się m.in. na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926), art. 85 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1907 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. nr 158, poz. 1047), Dyrektor Izby Celnej Port Lotniczy w [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego Port Lotniczy w [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej listwy wykończeniowej – siding, w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor Urzędu Celnego Port Lotniczy w [...] postanowieniem nr [...] dnia [...].02.2001 r.. wszczął postępowanie celne dotyczące klasyfikacji taryfowej towaru o nazwie obrotu [...], objętego procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].10.1998r. wg kodu PCN 3925 9080 0. W dniu [...].03.2001 r. wydał decyzję, którą uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru, klasyfikując przedmiotowy towar do kodu 3916 20 10 0. Zmiana klasyfikacji taryfowej przedmiotowego towaru nie miała wpływu na wysokość kwoty długu celnego. Decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].09.2001r. nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji uchylił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23.12.2002r. sygn. akt V SA 225/02. Sąd uznał, iż skarga jest zasadna w zakresie w jakim zarzuca niewłaściwe zgromadzenie i analizę materiału dowodowego. Sąd, w świetle argumentów każdej ze stron co do prawidłowości zastosowanych kodów Taryfy celnej, wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania w sposób szczególnie wnikliwy z wykorzystaniem wyczerpująco zebranego materiału dowodowego i dokładnym ustaleniem stanu faktycznego na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej Port Lotniczy w [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego Port Lotniczy w [...]. W uzasadnieniu podniesiono, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest klasyfikacja sprowadzonego towaru [...]. Zgodnie ze stanem faktycznym, który w niniejszej sprawie jest bezsporny, przedmiotowy towar przedstawiono do odprawy celnej w postaci kilkumetrowych odcinków, wytłaczanych z tworzywa sztucznego, o niezmiennym przekroju, i nie przyciętych na konkretny, indywidualny wymiar właściwy dla ostatecznego odbiorcy.[...] jako płyty elewacyjne i listwy wykończeniowe są frezowane (otwory), posiadają w dolnej i górnej części zwinięte obrzeża, tworzące górny i dolny zamek, a ponadto w procesie produkcji łączone ( klejone) i w środkowej części fabrycznie pofałdowane, czyli obrobione inaczej niż tylko powierzchniowo. W trakcie montażu następuje ostateczne docięcie listew do określonych wymiarów. Skarżąca wnosiła o zaklasyfikowanie sprowadzonego towaru do kodu pozycji PCN 3925. Do pozycji tej klasyfikowane są artykuły budowlane z tworzyw sztucznych, gdzie indziej nie włączone. Zgodnie z uwagą 11 do działu 39 "pozycja 3925 obejmuje tylko następujące artykuły, które nie są produktami objętymi żadną z wcześniejszych pozycji poddziału II; zbiorniki, cysterny (łącznie ze zbiornikami septycznymi) kadzie i podobne pojemniki, o pojemności przekraczającej 300 I; elementy strukturalne stosowane np. w podłogach, ścianach lub przepierzeniach, sufitach lub dachach; rynny i ich wyposażenie; drzwi, okna i ich ramy oraz progi drzwiowe; balkony, balustrady, ogrodzenia, bramy i podobne bariery; okiennice, zasłony (łącznie z żaluzjami weneckimi) oraz podobne artykuły oraz ich części i wyposażenie; (g)duże regały do składania i stałego zainstalowania, np. w sklepach, warsztatach, magazynach; (h) ozdobne elementy architektoniczne, np. kanelury, kopuły, gołębniki, oraz (ij) wyposażenie i okucia przewidziane do stałego zainstalowania w/lub na drzwiach, oknach, klatkach schodowych, ścianach lub częściach budynków, np. gałki, klamki, kinkiety, wieszaki na ręczniki, kontakty i inne płytki ochronne." W ocenie skarżącej, [...] jest dodatkowym wyposażeniem, podnoszącym estetykę budynku. [...] są produktem finalnym, nie podlegającym już dalszej obróbce, przeznaczonym do bezpośredniego montowania na ścianach budynków. Na poparcie swoich twierdzeń skarżąca przedłożyła opinię Naczelnej Organizacji Technicznej z dnia [...].03.2001 r. wykonaną przez dr. hab. inż. W. R.. W ocenie organów orzekających, wśród wymienionych w uwadze 11 grup towarów, żadna nie obejmuje elementów elewacji winylowej typu "[...]". W szczególności, wbrew twierdzeniom Strony, sprowadzone profile PCV nie są wyposażeniem, ani okuciem takim jak gałki, klamki, haki lub inne płytki ochronne (pkt "ij") – przynajmniej w znaczeniu, jakie tym pojęciom nadaje język potoczny. Klasyfikacja do tej pozycji naruszałaby wyraźnie, enumeratywne wyliczenie zawarte w uwadze 11. Prawidłową jest natomiast klasyfikacja do pozycji 3916, która obejmuje m.in. "kształtowniki profilowane, obrobione powierzchniowo, ale nie obrobione inaczej, z tworzywa sztucznego". Wprawdzie produkty, które zostały poddane innej obróbce ( nawiercane, frezowane, połączone na skutek klejenia lub szycia) są wyłączone z pozycji 3916 ( Wyjaśnienia do taryfy celnej, t.ll, str.793), a sporne listwy wykończeniowe mają frezowane otwory co oznacza, że zostały obrobione inaczej niż tylko powierzchniowo niemniej jednak klasyfikacja do tej pozycji ustalona została w oparciu o regułę 4 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej. Z Reguły 4 ORIPNS wynika, że towary, które nie mogą być klasyfikowane zgodnie z wcześniejszymi regułami powinny być klasyfikowane do pozycji odpowiednich dla towarów, do których są najbardziej zbliżone. Przyjmując za wystarczające podobieństwo między kształtownikami profilowanymi obrobionymi tylko powierzchniowo, a takimi, które zostały obrobione także przez frezowanie, należy uznać, że na podstawie reguły 4 ORIPNS sprowadzony towar powinien być zaklasyfikowany do pozycji 3916 PCN. Organ celny powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego 29.10.2001r. sygn. akt I S.A./Łd 2245-2256/00 oraz z dnia 11.12.2002r. sygn. akt I S.A./Łd 1967-1986/01, który podzielił stanowisko tych organów. Jeśli chodzi o zarzut nie przeprowadzenia przeciwdowodu co do odmiennego stanu towaru organ odwoławczy podniósł, iż przed podjęciem decyzji wzięto pod uwagę wszystkie dowody zgromadzone w niniejszej sprawie (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Ponieważ w przedmiotowej sprawie stan towaru był niesporny, zrezygnowano z przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Natomiast biegły nie jest uprawniony do wypowiadania się odnośnie klasyfikacji taryfowej, stąd też opinie w tym zakresie nie mogą być uwzględnione. PPHU "A." Spółka Jawna zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w/w decyzję organu II instancji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i procesowego, a w szczególności: art.120, art.121, art.122, art.187, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, oraz art. 75 i 86 kpa poprzez niewyczerpanie istotnych środków dowodowych w postaci wszystkich zgłoszonych przez stronę, a także uzyskania wiadomości specjalnych niezbędnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zarzuciła także naruszenie postanowień taryfy celnej poprzez przyjęcie dla importowanego towaru pozycji 3916 taryfy celnej mimo, że importowany towar – [...] – ma wszelkie cechy materiału budowlanego z tworzyw sztucznych. Podniosła, iż organ celny nie uwzględnił w swojej decyzji opinii Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...]/04.2003 r., zgodnie z którą skarżąca prawidłowo klasyfikowała [...] do pozycji 3925 taryfy celnej. Mając powyższe na uwadze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy w [...], jako błędnej merytorycznie i sprzecznej z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w decyzji. Dodatkowo na poparcie swojego stanowiska powołał się na komentarz zawarty w Wyjaśnieniach do taryfy celnej, stanowiących załącznik do Zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] września 1997r.-Monitor Polski nr [...] poz.[...] z 1997r. (tom [...] , dział [...], str.[...]), zgodnie z którym kształtowniki wykonane z tworzywa sztucznego klasyfikuje się do pozycji 3916. Pozycja ta obejmuje profile wykonane z tworzywa sztucznego, przedstawione do odprawy celnej w postaci kilkumetrowych odcinków o niezmiennym przekroju, nie pocięte na wymiar, będące produktem wyjściowym np. do produkcji ram okiennych i drzwiowych lub listwy boazeryjne, narożniki, listwy przysufitowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącej, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organy celne naruszyły przepisy zarówno prawa formalnego jak i materialnego, w związku z powyższym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Istotą sporu jest klasyfikacja taryfowa listew elewacyjnych z PCV typu "[...]" oraz listew wykończeniowych. Przedmiotowego towaru nie można zaklasyfikować przy zastosowaniu Reguły Nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), zgodnie z którą klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji i działów. Z pozycji 3925 towar wyłącza uwaga 11 do działu 39, importowane listwy nie należą bowiem do artykułów taksatywnie wymienionych w tej uwadze. Klasyfikację do pozycji 3916 uniemożliwia to, że produkt jest obrobiony nie tylko powierzchniowo ale także przez frezowanie. Frezowanie nie należy – zgodnie z definicją zawartą w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej – do obrobienia powierzchniowego. Zasadnie zatem organ celny zastosował przy klasyfikacji listew Regułę Nr 4 ORINS, zgodnie z którą towary, które nie mogą być klasyfikowane zgodnie z poprzednimi regułami, powinny być klasyfikowane do pozycji odpowiednich dla towarów, do których są najbardziej zbliżone. Jednakże stanowisko organów celnych, iż towarem najbardziej zbliżonym do listew elewacyjnych do kształtowników profilowanych z pozycji 3916 nie zostało w sposób przekonywyjący uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wywodzi, że "taryfa celna odnośnie pozycji 3916 i 3925 nie różnicuje towarów w zależności od przydatności i celów wykorzystania. Klasyfikacji dokonuje się jedynie w oparciu o zakres przedmiotowy towaru w odniesieniu do jego stanu tj. rodzaju materiału, postaci wymiarów, stopnia przetworzenia w dniu dokonania zgłoszenia celnego (art.85 § 1 kodeksu celnego). Ze względu na różnorodne zastosowanie, profile nie są wyodrębnione w taryfie celnej w zależności od sposobu ich wykorzystania. Dopiero wtedy, gdy profile zostaną obrobione, przetworzone przez co nabywają cech charakterystycznych dla artykułów lub wyrobów gotowych, mogą być klasyfikowane do innych pozycji przewidzianych dla materiałów budowlanych z tworzyw sztucznych, tj. do wskazanego wyżej kodu PCN 3925 90 10 0." Klasyfikację listew elewacyjnych [...] do pozycji 3925 wyklucza zatem w ocenie organu celnego m.in. fakt, iż nie jest to produkt finalny. W ocenie Sądu, organ celny nie przedstawił żadnego kontrdowodu przeciwko stanowisku zaprezentowanemu przez biegłego w opinii Naczelnej Organizacji Technicznej z [...].02.2001 r., zgodnie z którą "arkusze są produktem finalnym, przeznaczonym do bezpośredniego montowania na ścianach budynków". Podobnie przyjęcie przez organy celne, iż sprowadzone listwy wytworzone zostały podczas jednego procesu nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego i jest niezgodne ze stanowiskiem wyrażonym w powołanej opinii NOT. Rację ma organ celny, iż biegły nie jest uprawniony do wypowiadania się w przedmiocie klasyfikacji taryfowej, ponieważ organem uprawnionym do ustalania klasyfikacji taryfowej są organy celne. Niewątpliwie jednak biegły uprawniony jest do przedstawienia i oceny procesu technologicznego, podczas którego towary są wytwarzane. Polemika organu celnego z ustaleniami biegłego w tym zakresie nosi cechy dowolności i nie jest wiarygodna. Jeśli organ celny zamierzał podważyć opinię biegłego, powinien przeprowadzić przeciwdowód z innej opinii. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu klasyfikacja towaru do pozycji 3916 z wykorzystaniem Reguły Nr 4 przy tak znacznych różnicach w przesłankach klasyfikacji omawianego towaru i jego opisie nie jest przekonywująca. Należy ponadto podkreślić, iż w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane po kontroli zgłoszenia celnego w trybie art. 83 Kodeksu celnego. W razie stwierdzenia nieprawidłowości organ celny ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Jednakże, jeżeli weryfikacja dotyczy klasyfikacji taryfowej, organ celny powinien uwzględniać, czy i na ile zgłaszający mógł zastosować w zgłoszeniu celnym prawidłowy kod PCN, to znaczy, czy obowiązujące przepisy dotyczące klasyfikacji (tzn. regulacje zawarte bezpośrednio w Taryfie celnej, Wyjaśnienia do taryfy celnej, ewentualnie regulacje zawarte w innych przepisach), są na tyle precyzyjnie sformułowane, że umożliwiały zgłaszającemu, przy zachowaniu należytej staranności, prawidłowo zaklasyfikować towar. Powołane przez organ celny Wyjaśnienia do taryfy celnej zawarte w tomie V (str. 2301) dotyczą m.in. kształtowników, list boazeryjnych, narożników, listw przysufitowych, ale wszystkie wymienione produkty nie mogą być obrobione inaczej niż tylko powierzchniowo – zgodnie z brzmieniem pozycji 3916 Taryfy celnej. Klasyfikacja taryfowa towaru listwy elewacyjne [...] z wykorzystaniem Reguły nr 4 ORINS ma cechy uznaniowości. Strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji w sytuacji, gdy zastosowanie normy prawnej do określonego stanu faktycznego (stanu towaru) nie jest oczywiste. Podważa to zasadę zaufania do organów państwowych. Niezgodne z tą zasadą jest rozstrzyganie na niekorzyść strony wszelkich niejasności, czy też wątpliwości dotyczących oceny stanu faktycznego. Nie jest natomiast zasadny zarzut pominięcia przez organy celne opinii Głównego Urzędu Statystycznego, ponieważ, nazewnictwo zawarte w Systematycznym Wykazie Wyrobów i Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług nie ma odniesienia do określeń używanych w taryfie celnej, wg której klasyfikuje się importowane towary. Taryfa Celna jest oparta o nazewnictwo i zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury Określania i Kodowania Towarów. Na mocy art. 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny, odpowiedzialność za interpretację klasyfikacji taryfowej towarów, będących przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą, została powierzona organom celnym. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18.03.1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) - (Dz. U. Nr 42, poz. 264) symbole PKWiU zostały stworzone wyłącznie do stosowania w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a nie dla celów taryfikacyjnych. Z tego też powodu, stanowisko zaprezentowane przez GUS nie może być podstawą do ustalenia prawidłowej taryfikacji towarów zgodnie z Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego (PCN). Bezzasadny jest natomiast zarzut naruszenia przez organ celny art. 75 i 86 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl brzmienia art. 262 ustawy Kodeks celny, " do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego". Tak więc przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Z tycz wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów merytorycznych skutkujących wadliwością rozstrzygnięć, dlatego opierając się na treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. ----------------------- wyrok z dnia 18 października 2004 r. Sygn. Akt V SA 4367/03 jest prawomocny od dnia 28 grudnia 2004 r. ................................... podpis sędziego