V SA 4386/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-02

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Małgorzata Dałkowska-Szary, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która poinformowała organ o zmianie adresu do doręczeń, dokonane na poprzedni adres do rąk domownika, jest skuteczne, jeśli organ nie uwzględnił nowej informacji o zmianie adresu?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która poinformowała organ o zmianie adresu do doręczeń, dokonane na poprzedni adres do rąk domownika, nie jest skuteczne, jeśli organ nie uwzględnił nowej informacji o zmianie adresu. Strona ma obowiązek powiadamiać organy o każdej zmianie adresu aż do czasu zakończenia postępowania, a organ powiadomiony o zmianie adresu ma obowiązek wysyłania korespondencji na wskazany nowy adres.
Stan faktyczny
Skarżący A.W. otrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2003 r. Decyzja została odebrana przez matkę skarżącego, E.W., która figurowała w jego ewidencji działalności gospodarczej jako pełnomocnik. Odwołanie od tej decyzji zostało nadane 24 czerwca 2003 r. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie decyzji za prawidłowe. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak prawidłowego doręczenia decyzji, mimo poinformowania organu o zmianie adresu do doręczeń.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A.W. kwotę 250 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędziowie NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A.W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A.W. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał zgłoszenie celne według dokumentu SAD nr [...] dokonane przez A.W. dnia [...] kwietnia 2000 r. za nieprawidłowe. Decyzja została wysłana na adres miejsca zamieszkania Strony i odebrana dnia 2 kwietnia 2003 r. przez E.W. mieszkającą pod tym samym adresem matkę skarżącego, figurującą w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Skarżącego jako pełnomocnik. Odwołanie od decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym 24 czerwca 2003 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. została odebrana dnia 2 kwietnia 2003 r. przez E.W., figurującą w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Skarżącego jako pełnomocnik i uznał, że decyzja została prawidłowo doręczona w tej dacie. Odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym 24 czerwca 2003 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. A.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w postanowienie Dyrektora Izby Celnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 253 § 2 pkt 1 i art. 254 § 2 kodeksu celnego i art. 120, 121 § 1, 122, 124, 144, 145 § 2, 148 § 2 pkt 2, 152, 210 § 4, 212, 223 § 2 pkt 1, 228 § pkt 2, Ordynacji podatkowej. Rozwijając zarzuty zawarte w skardze oraz w piśmie przygotowawczym z 4 czerwca 2004 r. podniósł, że pismem z dnia 17 marca 2003 r., które wpłynęło do Urzędu Celnego w P. dnia [...] marca 2003 r. poinformował o zmianie adresu do doręczeń, przesyłka polecona zawierająca zaskarżoną decyzję została nadana na poczcie 25 marca 2003 r. sześć dni po powiadomieniu organu celnego o czasowej zmianie adresu, a pomimo tego organ celny uznał za prawidłowe doręczenie dokonane pod poprzednio wskazanym przez Skarżącego adresem, do rąk jego matki, mieszkającej w mieszkaniu, w którym mieści się siedziba firmy Skarżącego, a więc doręczenia dokonano do rąk osoby nie posiadającej legitymacji do jej odbioru. Podniósł, że jemu, jako podmiotowi prowadzącemu firmę, pismo powinno być doręczone w siedzibie podmiotu osobie upoważnionej do odbioru pism. Zarzucił organowi celnemu, że ten błędnie nie zaznaczył na przesyłce, iż sprawa dotyczy jego działalności gospodarczej. W celu podważenia możliwości uznania E.W. za przedstawiciela uprawnionego do odbioru korespondencji wyjaśnił, że od zmiany ustawy o działalności gospodarczej przepisy tej ustawy "nie przewidują możliwości ustanawiania pełnomocnika podlegającego wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej". Powołując się na przepis art. 253 § 2 Kodeksu celnego, wskazał, że jeżeli postępowanie przed Dyrektorem urzędu celnego dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, to przedstawicielem bezpośrednim może być wyłącznie pracownik tej osoby, agencja celna, adwokat lub radca prawny, a E.W. nie spełniała żadnego z tych wymogów. Podniósł dalej, że Dyrektor Izby Celnej dokonał rozstrzygnięcia w sprawie, która uległa przedawnieniu, w związku z czym organ winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania, a nie postanowienie o wniesieniu odwołania po terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i dodatkowo wyjaśnił, że za bezpodstawny należy uznać zarzut Strony, że prowadzona przez A.W. firma stanowi jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. W świetle obowiązujących przepisów A.W. jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. W związku z tym należało dokonać doręczenia w miejscu zamieszkania lub pracy Skarżącego, a w przypadku nieobecności adresata doręczyć przesyłkę dorosłemu domownikowi, co zostało wykonane. Dyrektor Izby Celnej potwierdził otrzymanie przez organ celny pisma Strony informującego o czasowej zmianie adresu i wyjaśnił, że pismo to wpłynęło do Urzędu Celnego już po podpisaniu rozstrzygnięcia w sprawie, a ponadto w piśmie nie została zakreślona data rozpoczęcia ani zakończenia okresowego wyjazdu Strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. (Dz.U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotowa sprawa jako nie rozpoznana przez NSA przed 1.01.2004 r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga jest uzasadniona. Decyzja nie została prawidłowo doręczona, w związku z czym brak jest podstawy do przyjęcia, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. A.W. prowadzący działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jest osobą fizyczną , a nie jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Zgodnie z art. 148 §1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy. Zgodnie natomiast z art. 146 §1 Ordynacji podatkowej strona oraz jej pełnomocnik mają obowiązek zawiadamiania organu o każdej zmianie adresu. Dnia 19 marca 2003 roku do Urzędu Celnego w P. wpłynęło pisma A.W. informujące o okresowym wyjeździe i wskazujące zgodnie z art.146 §1 Ordynacji podatkowej nowy adres. Od daty otrzymania tego pisma organ celny – jako powiadomiony przez Stronę o zmianie adresu – miał obowiązek doręczania wszelkiej korespondencji Stronie na nowy wskazany adres. Adres ten był obowiązującym adresem dla doręczeń aż do momentu otrzymania powiadomienia o kolejnej zmianie adresu. Dlatego korespondencji wysłanej na poprzednio wskazany adres nie można uznać za prawidłowo doręczoną. Fakt , że powiadomienie o zmianie adresu wpłynęło do Urzędu Celnego po podpisaniu decyzji nie ma w sprawie znaczenia. Strona zobowiązana jest powiadamiać organy o każdej zmianie adresu aż do czasu zakończenia postępowania, a nie do czasu podpisania rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Organ powiadomiony o zmianie adresu ma obowiązek wysyłania kierowanej do strony korespondencji na wskazany adres. Nieokreślenie daty rozpoczęcia ani zakończenia "okresowego wyjazdu" nie powoduje – wbrew sugestii Dyrektora Urzędu Celnego – możliwości skutecznego doręczania pism na adres poprzedni. Brak jest również w ocenie sądu podstaw do uznania E.W. za pełnomocnika ustanowionego przez A.W. w postępowaniu celnym. W aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego przez A.W. E.W. Jest ona prawdzie wymieniona jako pełnomocnik w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej załączonej przez A.W. do zgłoszenia celnego, ale informacja zawarta w tym dokumencie nie może w ocenie sądu zastąpić złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy postępowania celnego. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło