V SA 4387/03

WyrokWSA w Warszawie2005-02-10

Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Ewa Jóźków, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest zasadne, jeśli decyzja, od której miało być wniesione odwołanie, została doręczona na poprzedni adres skarżącego, mimo że organ celny został wcześniej poinformowany o zmianie adresu do doręczeń?
Ratio decidendi
Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest niezasadne, jeśli decyzja, od której miało być wniesione odwołanie, została doręczona na poprzedni adres skarżącego, mimo że organ celny został wcześniej poinformowany o zmianie adresu do doręczeń. Organ celny, po otrzymaniu informacji o zmianie adresu, ma obowiązek kierować korespondencję na nowy adres, a doręczenie na adres poprzedni nie może być uznane za prawidłowe. Ponadto, osoba wskazana jako pełnomocnik w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nie może być uznana za skutecznego pełnomocnika procesowego bez złożenia stosownego pełnomocnictwa do akt sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący A. W. otrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2003 r. uznającą jego zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Decyzja ta została odebrana przez matkę skarżącego, E. W., która figurowała w jego ewidencji działalności gospodarczej jako pełnomocnik. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji, jednak Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Skarżący zaskarżył to postanowienie, zarzucając m.in. nieprawidłowe doręczenie decyzji, mimo wcześniejszego poinformowania organu o zmianie adresu do doręczeń.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A. W. kwotę 250 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia NSA - Ewa Jóźków (spr.), Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A. W. kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał zgłoszenie celne według dokumentu SAD nr [...] dokonane przez A. W. dnia 3 kwietnia 2000 r. za nieprawidłowe. Decyzja została wysłana na adres miejsca zamieszkania Strony i odebrana dnia 2 kwietnia 2003 r. przez E. W., matkę skarżącego mieszkającą pod tym samym adresem, figurującą w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Skarżącego jako pełnomocnik. Odwołanie od decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym 24 czerwca 2003 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2003 r. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. została odebrana dnia 2 kwietnia 2003 r. przez E. W., matkę skarżącego, figurującą w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej jako pełnomocnik i uznał, że decyzja została prawidłowo doręczona w tej dacie. Odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym 24 czerwca 2003 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. A. W. wniósł skargę na w/w postanowienie Dyrektora Izby Celnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 253§2 pkt 1 i art. 254§2 Kodeksu celnego oraz art. 120, 121§1, 122, 124, 144, 145§2, 148§2 pkt 2, 152, 210§4, 212, 223§2 pkt 1, 228§ pkt 2, Ordynacji podatkowej. Rozwijając zarzuty zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym z 4 czerwca 2004 r. podniósł, że pismem z dnia 17 marca 2003 r., które wpłynęło do Urzędu Celnego w P. dnia 19 marca 2003 r. poinformował o zmianie adresu do doręczeń. Przesyłka polecona zawierająca zaskarżoną decyzję została nadana na poczcie 25 marca 2003 r., a więc sześć dni po powiadomieniu organu celnego o czasowej zmianie adresu, a pomimo tego organ celny uznał za prawidłowe doręczenie dokonane pod poprzednio wskazanym przez Skarżącego adresem, do rąk jego matki, mieszkającej w mieszkaniu, w którym mieści się siedziba firmy Skarżącego. W ocenie skarżącego doręczenia dokonano do rąk osoby nie posiadającej legitymacji do jej odbioru. Podniósł, że jemu, jako podmiotowi prowadzącemu firmę , pismo powinno być doręczone w siedzibie podmiotu osobie upoważnionej do odbioru pism. Zarzucił organowi celnemu, że ten błędnie nie zaznaczył na przesyłce , iż sprawa dotyczy jego działalności gospodarczej. W celu podważenia możliwości uznania E. W. za przedstawiciela uprawnionego do odbioru korespondencji wyjaśnił, że od zmiany ustawy o działalności gospodarczej przepisy tej ustawy "nie przewidują możliwości ustanawiania pełnomocnika podlegającego wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej". Powołując się na przepis art. 253§2 Kodeksu celnego, wskazał, że jeżeli postępowanie przed Dyrektorem urzędu celnego dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, to przedstawicielem bezpośrednim może być wyłącznie pracownik tej osoby, agencja celna, adwokat lub radca prawny, a E. W. nie spełniała żadnego z tych wymogów. Podniósł dalej, że Dyrektor Izby Celnej dokonał rozstrzygnięcia w sprawie, która uległa przedawnieniu, w związku z czym organ winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania, a nie postanowienie o wniesieniu odwołania po terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i dodatkowo wyjaśnił, że za bezpodstawny należy uznać zarzut Strony, że prowadzona przez A. W. firma stanowi jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. W świetle obowiązujących przepisów A. W. jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. W związku z tym należało dokonać doręczenia w miejscu zamieszkania lub pracy Skarżącego, a w przypadku nieobecności adresata doręczyć przesyłkę dorosłemu domownikowi, co zostało wykonane. Dyrektor Izby Celnej potwierdził otrzymanie przez organ celny pisma Strony informującego o czasowej zmianie adresu i wyjaśnił , że pismo to wpłynęło do Urzędu Celnego już po podpisaniu rozstrzygnięcia w sprawie, a ponadto w piśmie nie została zakreślona data rozpoczęcia ani zakończenia okresowego wyjazdu Strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oceniając pod tym kątem zaskarżone postanowienie Sąd uznał zarzuty skargi za uzasadnione. Decyzja nie została prawidłowo doręczona, w związku z czym brak jest podstawy do przyjęcia, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. A. W. prowadzący działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jest osobą fizyczną, a nie jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Zgodnie z art. 148 §1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy. Zgodnie natomiast z art. 146 §1 Ordynacji podatkowej strona oraz jej pełnomocnik mają obowiązek zawiadamiania organu o każdej zmianie adresu. Dnia 19 marca 2003 roku do Urzędu Celnego w P. wpłynęło pisma A. W. informujące o okresowym wyjeździe i wskazujące zgodnie z art.146 §1 Ordynacji podatkowej nowy adres. Od daty otrzymania tego pisma organ celny – jako powiadomiony przez Stronę o zmianie adresu – miał obowiązek doręczania wszelkiej korespondencji Stronie na nowy wskazany adres. Adres ten był obowiązującym adresem dla doręczeń aż do momentu otrzymania powiadomienia o kolejnej zmianie adresu. Dlatego korespondencji wysłanej na poprzednio wskazany adres nie można uznać za prawidłowo doręczoną. Fakt, że powiadomienie o zmianie adresu wpłynęło do Urzędu Celnego po podpisaniu decyzji nie ma w sprawie znaczenia. Strona zobowiązana jest powiadamiać organy o każdej zmianie adresu aż do czasu zakończenia postępowania, a nie do czasu podpisania rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Organ powiadomiony o zmianie adresu ma obowiązek wysyłania kierowanej do strony korespondencji na wskazany adres. W ocenie Sądu, decydująca dla oceny, czy przesyłka została wysłana na właściwy adres jest data nadania przesyłki przez organ orzekający, a nie data podpisania rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie decyzja, podpisana z datą [...] marca 2003, została nadana listem poleconym w dniu 25 marca 2003 r. (nr nadawczy przesyłki 20773 – karta nr 31 akt admin)). Pismo skarżącego informujące o nowym adresie wpłynęło do Urzędu Celnego w P. w dniu 19 marca 2003r. (karta nr 30 akt wspólnych). Skoro po podpisaniu decyzji a przed jej wysłaniem na adres odbiorcy, organ orzekający otrzymał od strony informację o tymczasowej zmianie adresu, należało decyzję wysłać na wskazany, nowy adres. Nieokreślenie daty rozpoczęcia ani zakończenia "okresowego wyjazdu" nie powoduje – wbrew sugestii Dyrektora Urzędu Celnego – możliwości skutecznego doręczania pism na adres poprzedni. Brak jest również, w ocenie Sądu, podstaw do uznania E. W. za pełnomocnika ustanowionego przez A. W. w postępowaniu celnym. W aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego przez A. W. E. W.. Jest ona prawdzie wymieniona jako pełnomocnik w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej załączonej przez A. W. do zgłoszenia celnego, ale informacja zawarta w tym dokumencie nie może zastąpić złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy w postępowaniu celnym. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło