V SA 465/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, asesor WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Prezydent. W. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) uchylił czynność materialno-techniczną zameldowania M.R. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że M. R. został zameldowany w przedmiotowym lokalu w dniu [...] września 2002 r. za zgodą swojej babci Z. K. najemcy przedmiotowego lokalu, jednakże nie zamieszkał tam w tym dniu. Organ podał, że z zeznań świadków wynika, że M.R. zamieszkał na stałe w tym lokalu pod koniec września 2002 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skoro w dniu zameldowania M.R. nie zamieszkał na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. to nie ciążył na nim obowiązek meldunkowy zgodnie z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy. W odwołaniu od tej decyzji M.R. zarzucił organowi pominięcie istotnych okoliczności sprawy i podał, że od dnia zameldowania przeprowadzał w mieszkaniu babci generalne porządki oraz remont. W tym czasie nocował u swoich rodziców. Z. K. - jego babcia w tym czasie przebywała w szpitalu a w dniu [...] września 2002 r. zmarła. Oświadczył, że mieszkanie nr [...] przy ul. [...] jest jedynym jego miejscem zamieszkania i nauki. Podał, że w lokalu tym zamieszkuje od lutego 2000 r. Wojewoda [...] , po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ bada czy w dacie zameldowania spełniony został warunek zamieszkania w lokalu. Brak spełnienia tego warunku prowadzi do wadliwości tej czynności, co skutkuje bezwzględną nieważnością czynności czyli stwierdzeniem, iż od momentu jej dokonania była ona nieprawidłowa i niezgodna z obowiązującym prawem. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.R. zarzucił zaskarżonej decyzji niezgodność z prawem, w szczególności z art. 47 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 79 § 1 i 2 i art. 95 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] - art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Z ustawowego określenia istoty ewidencji ludności zawartej w art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz z faktu istnienia obowiązku meldunkowego ludności określonego w art. 4 tej ustawy wynika, że właściwy organ administracyjny powinien w każdym czasie podejmować czynności służące rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu naturalnym; wśród nich mieści się również rozstrzyganie wątpliwości dotyczące danych rejestrowanych w ramach ewidencji ludności. Zwłaszcza, że czynność materialno-techniczna wprawdzie może tworzyć skutki prawne i najczęściej je powoduje, ale sama nie ma cechy ani ostateczności, ani też prawomocności - por. uchwała SN z 31 października 1991 r. sygn. akt III AZP 6/91, OSNC 1992/4/51. Przepis art. 47 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych cechuje odmienna struktura postępowań meldunkowych po pierwsze, w art. 47 ust. 1 i po drugie, w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oba te postępowania zmierzają do realizacji, określonych w ustawie (por. zwłaszcza jej art. 4, art. 5, art. 8 i art. 9) warunków zameldowania. Jednakże o ile w strukturze prostego postępowania rejestracyjnego, właściwy organ, niczego nie rozstrzygając, ogranicza się do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia jest dobrze wypełniony pod względem wymagań formalnych, o tyle zupełnie inne zadanie ma organ decydujący w sprawie zameldowania w procesie administracyjnym. Istotą tego postępowania wyraźnie dostrzegalną w porównaniu z postępowaniem rejestracyjnym, jest rozstrzyganie według reguł ogólnego postępowania administracyjnego o tym czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania. W procesie administracyjnym nic chodzi o to, czy zgłoszenie odpowiadało wymaganiom formalnym, ale czy zachodzą materialnoprawne warunki obowiązku meldunkowego (por. wyrok SN z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt III RN 139/01, OSNP 2003/15/347). Jak wykazuje zgromadzony materiał dowodowy w rozpoznawanej sprawie w dniu [...] września 2002 r. tj. w dniu zameldowania istotnie skarżący M. R. nie zamieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Jednocześnie jednak organ I instancji ustalił, co wynika z uzasadnienia decyzji Prezydenta. W., że skarżący zamieszkał na stałe w tym lokalu pod koniec września 2002 r. Jeżeli w dacie zgłoszenia meldunkowego nie zachodziły przesłanki do zameldowania na pobyt stały, jednakże materialnoprawne warunki obowiązku meldunkowego zgłaszającego nastąpiły w dacie wydania decyzji w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania nie jest możliwe. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż jak wykazało postępowanie dowodowe M.R. zamieszkał w spornym lokalu z zamiarem pobytu stałego po dacie zameldowania. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.