V SA 4676/03

WyrokWSA w Warszawie2005-02-01

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Barbara Mleczko-Jabłońska, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trzyletni termin do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnej, liczony od dnia powstania długu celnego, może być liczony od daty wydania decyzji stwierdzającej nieprawidłowość zgłoszenia celnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że trzyletni termin do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnej, określony w art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, rozpoczyna bieg od dnia powstania długu celnego, a nie od daty wydania decyzji stwierdzającej nieprawidłowość zgłoszenia celnego. Dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego, a organ celny jedynie koryguje jego wysokość, nie orzekając o jego powstaniu co do zasady. Zatem, jeśli wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po upływie trzech lat od powstania długu celnego, organ celny prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej. Skarżąca kwestionowała terminowość wszczęcia postępowania, twierdząc, że trzyletni termin powinien być liczony od daty wydania decyzji, a nie od daty powstania długu celnego. Organ celny odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na upływ trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, powołując w podstawie prawnej art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.), utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2003r., nr [...]odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.. z dnia [...] listopada 2002r., nr [...]uznającej zgłoszenie celne farmaceutyków dokonane przez J. Spółkę z o.o. w W. wg dokumentu SAD nr [...]z dnia [...]listopada 1999r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru. Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji organ powołał treść art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W sprawie niniejszej dług celny powstał w dniu [...] listopada 1999r., to jest w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego). Trzyletni termin z art. 2652 Kodeksu celnego upłynął zatem w dniu [...] listopada 2002r., a wniosek o stwierdzenie nieważność decyzji organu pierwszej instancji strona nadała w Urzędzie Pocztowym w dniu 6 marca 2003r., czyli po upływie wymaganego terminu. Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2003r. J. Sp. z o.o. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z powodu ich niezgodności z prawem oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa celnego zawartych w rozdziale IX Kodeksu celnego oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego w związku z art. 65 i art. 3 tego Kodeksu poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie. Skarżąca podniosła, że trzyletni termin, przesądzający o możliwości podjęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji należy liczyć od daty wydania tej decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., czyli w niniejszej sprawie od [...] listopada 2002r. Podniosła ponadto, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., o stwierdzenie nieważności której wnosiła, została wydana na krótko przed upływem terminu przedawnienia, tym samym skarżąca została pozbawiona możliwości uzyskania, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego czy też po uchyleniu decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny, zreformowanej decyzji stwierdzającej prawidłowość dokonanego przez nią zgłoszenia celnego. Ta okoliczność, zdaniem skarżącej, również przemawia za przyjęciem jako prawidłowego stanowiska, że bieg trzyletniego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji powinien być liczony od daty jej wydania. Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła szereg zarzutów natury merytorycznej i procesowej odnoszących się do treści decyzji z dnia [...] listopada 2002r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wnosił o jej oddalenie powołując się na argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że decyzja ta, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. stanowił art. 2652 Kodeksu celnego, zawierający samodzielne uregulowanie prawne i obowiązujący w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Przepis ów nie zezwala na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącej, że trzyletni termin, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, powinien być liczony od daty wydania decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Dług celny, rozumiany zgodnie z treścią art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego, jako powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych powstaje – według normy art. 209 § 2 Kodeksu celnego – w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Na gruncie tegoż artykułu również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2001r., sygn. akt VSA 3822/00 podkreślił, iż dług celny powstaje już z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego i od tego samego dnia rozpoczyna swój bieg 3-letni termin z art. 2652 Kodeksu celnego. Należy też podkreślić, iż dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego w zakresie wartości celnej i długu celnego, organ celny rozstrzyga o kwocie długu celnego, ale tylko co do jego wysokości, nie orzeka zaś o jego powstaniu co do zasady. Skorygowanie przez organ celny zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru i w następstwie określenie kwoty długu celnego, powoduje niekiedy obowiązek zapłaty różnicy między kwotą cła wyliczonego a już zapłaconego, a czasem gdy stawka celna nie ulega zmianie i tak jak w przedmiotowej sprawie wynosi ona zero, obowiązek taki nie powstaje. Treść art. 265 2 pkt 1 Kodeksu celnego jest jednoznaczna i nie pozwala na jego interpretację w sposób wskazywany przez stronę. Brak jest tym samym podstaw żeby uznać za zasadne zarzuty skargi. W szczególności wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, fakt wydania i doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu przed upływem terminu do jej wydania, nie przemawia za stanowiskiem skarżącej. Organ celny (chodzi tu o organ celny pierwszej instancji) ma na wydanie decyzji w trybie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, zgodnie z § 5 tego artykułu, 3 lata. W sprawie niniejszej gdyby strona wniosła w terminie odwołanie, mogłaby dochodzić weryfikacji decyzji, przy czym jej wynik byłby zależny jedynie od oceny jej prawidłowości, a nie od tego, na jaki czas przed upływem terminu do jej wydania w istocie to nastąpiło. Należy nadto podnieść, iż art. 2652 Kodeksu celnego nie wiąże skutków upływu przewidzianego w nim 3-letniego terminu z merytoryczną wagą zarzutów stawianych decyzji, o stwierdzenie nieważności której strona wniosła. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło