V SA 4757/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania. oddala skargę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 47 § 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz upoważnienia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2003 r., po rozpoznaniu odwołania A. O. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak: [...]wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta P. w sprawie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania J. O. pod adresem ul. [...] w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż pani A. O. wystąpiła do Burmistrza Miasta P. z wnioskiem o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania J. O. z adresu P. ul. [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak: [...]wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta P. orzeczono o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania J.O. na pobyt stały w P. przy ul. [...]. Od tej decyzji odwołała się A. O. podnosząc, iż jej syn J.O. w celu zameldowania się na pobyt stały w 1996 r. w P. przy ul. [...] wielokrotnie fałszował jej podpis na co najmniej 6 podaniach i dokumentach. A.O. jednocześnie opisywała swoją sytuację rodzinną, a w szczególności konflikt z synem J. O.. Odnosząc się do stanu prawnego Wojewoda [...] podniósł, że do dnia 19 września 2002 r. zameldowanie w lokalu mieszkalnym mogło być dokonane wówczas, gdy spełnione zostały przesłanki określone w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Artykuł 9 ust. 2 określonej ustawy stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Potwierdzenia powyższego uprawnienia dokonywał stosownie do art. 29 ustawy właściciel (zarządca budynku) na formularzu "Zgłoszenia pobytu stałego" lub "Zgłoszenie pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące". Drugą przesłanką niezbędną do zameldowania wynikającą z art. 10 ust. 1 ustawy – nadal obowiązującą – jest przebywanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 19 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował, w ocenie organu, iż przy rozpoznawaniu spraw o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, która była dokonana w przeszłości należy badać, czy w momencie zameldowania osoba spełniała określoną w art. 10 ust. 1 ustawy przesłankę, tj. czy przebywa w danym lokalu. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż J. O. w przedmiotowym lokalu przebywa od 1995 r. z czteroletnią przerwą, kiedy to zamieszkiwał u swoich teściów. Od 2000 r. zamieszkuje w lokalu wraz z żoną. Faktu zamieszkiwania syna A. O. nie kwestionowała, nie toczyło się również żadne postępowanie w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania. Zdaniem organu fakt sfałszowania podpisów na podaniach przez jej syna pozostaje poza postępowaniem, ponieważ nie może być rozstrzygnięty na drodze administracyjnej. Wymaga on przesądzenia na drodze karnej, przed sądem powszechnym. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła A.O. wnosząc o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze podniosła, iż czynność materialno-techniczna zameldowania została dokonana w oparciu o sfałszowane podanie i wnioski ze sfałszowanymi jej podpisami, bez jej wiedzy i zgody. Podniosła również, iż syn jej J.O. utrudniał jej kontakty z rodziną. Opisywała aktualne konflikty z synem, fakt nieopłacanie przez niego jakichkolwiek opłat za mieszkanie, utrudnianie jej dostępu do dużego pokoju, kuchni i łazienki. Podniosła również fakt, iż prowadzone jest postępowanie karne o sfałszowanie jej podpisu przez syna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem zbieżnym jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na jego obszarze znajduje się siedziba Wojewody [...] – art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W stanie prawnym, który obowiązywał do dnia 19 września 2002 r. zameldowanie w lokalu mieszkalnym mogło być dokonane wówczas, gdy spełnione zostały przesłanki określone w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Artykuł 9 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, iż przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Drugą przesłanką niezbędną, wynikającą z art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy – nadal obowiązującą – jest przebywanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716) z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Od daty opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. 19 czerwca 2002 r. osoba zgłaszająca pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące nie musi przedstawiać potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu. Aby zatem zameldować się w lokalu, wystarczy w nim przebywać (mieszkać). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował jak słusznie wywodził organ, że przy rozpatrywaniu spraw o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, która była dokonana w przeszłości, należy badać czy w momencie zameldowania osoba spełniała warunki określone w art. 10 ust. 1 omawianej ustawy, tj. czy przebywała w lokalu. Bezspornym jest fakt, ze syn skarżącej J.O. w przedmiotowym lokalu zamieszkuje od 1995 r., z przerwą czteroletnią, kiedy zamieszkiwał u teściów. Od 2000 r. do chwili obecnej mieszka w lokalu wraz z żoną. Skarżąca podniosła zarówno w odwołaniu od decyzji, jak i w skardze, że J.O. w celu zameldowania się w lokalu przy ul. [...] w P. sfałszował jej podpisy na druku zameldowania. Już w toku postępowania sądowego powołała. się na to, że J. O. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lutego 2004 r. za sfałszowanie jej podpisów. Fakt ten nie mógł być w ocenie sądu brany pod uwagę, bowiem dotyczy zdarzeń powstałych już po wydaniu decyzji. Nadto należy podkreślić, iż zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest ustalenie czy zameldowanie J. O. dokonane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami i czy w dacie zameldowania J.O. zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, czy zamieszkuje nadal i czy wprowadził się do niego bezprawnie albo siłą. Należy podkreślić stanowisko organu, iż tego nie kwestionuje ani skarżąca, ani J. O.. Zamieszkiwał on w lokalu od 1995 r. i przebywa w nim nadal. Z materiału dowodowego wynika również, że przebywał w nim za zgodą skarżącej, bowiem przez wiele lat nie sprzeciwiała się jego zamieszkiwaniu. Sama skarżąca przyznała, iż nie czyniła żadnych kroków aby usunąć syna z lokalu, bowiem czekała aż otrzyma on lokal komunalny i wyprowadzi się. Przyznała również, iż od 1995 r. wiedziała od syna o jego zameldowaniu w lokalu i przez lata nie kwestionowała tego faktu. Opłacała również od 1995 r. czynsz za dwie osoby, co świadczy, iż nie sprzeciwiała się zamieszkiwaniu syna. Tak więc, zdaniem sądu, brak jest podstaw do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania J.O. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.. Podkreślić należy również zdaniem Sądu fakt, iż decyzja uchylająca czynność materialno-techniczną zameldowania nie wywiera skutku ex tunc. Skutek taki wobec konstytucyjnego charakteru takiej decyzji powstaje bowiem z chwilą stania się ostateczną decyzji administracyjnej. Dlatego powinno się w takich sprawach brać pod uwagę nie tylko stan istniejący w chwili zameldowania, ale również istniejący w dacie wydania decyzji przez organ. Jeżeli bowiem, nawet w dacie zameldowania nie istniały przesłanki materialno-techniczne do uchylenia takiej czynności, natomiast zaistniały one już w dacie wydania decyzji, anulować zameldowania nie można, skoro w dacie anulowania istniały wszelkie przesłanki do zameldowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 1998 r. II SA/Kr 1533/93 niepublikowany). Z tych względów Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.