V SA 4983/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Asesorzy WSA Jacek Fronczyk, WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi I. i L. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia[...]września 2003 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania I. i L. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 47 § 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2003 r. nr [...]odmawiającą uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania I. K. na pobyt stały przy ul. [...] m.2 w R.. W uzasadnieniu wskazał, że współwłaścicielami nieruchomości położonej w R. przy ul. [...]są obecnie I. i L. M. w ½ części oraz M.B., B.K., R.K., R. M., L.M. i A. M. po 1/6 części każde z nich, natomiast w budynku znajdującym się na tej nieruchomości zameldowani są L. i I. M. z dziećmi A. i E. oraz A. M. – w lokalu nr 1 a nadto od [...] kwietnia 2003 r. I. K. – w lokalu nr 2. Organ podał również, że na podstawie formularza meldunkowego stwierdzono, iż I.K. zgłosiła swój pobyt w lokalu nr 2 w dniu [...] kwietnia 2003 r., a pobyt w nim potwierdzili czytelnymi podpisami M.B. i A. M.. Wojewoda [...]podniósł, że I.K. przesłuchana w sprawie stwierdziła, iż w lokalu nr 2 przy ul. [...] w R. została zameldowana na pobyt stały w dniu [...] kwietnia 2003 r. i od tego dnia w nim zamieszkuje, ma tu swoje rzeczy, choć aktualnie w lokalu nie przebywa z powodu remontu. Podała także, że zawsze były wyodrębniane lokale nr 1 i nr 2, o czym świadczy fakt, że jej matka B. K. w latach 1981-1985 była zameldowana na pobyt stały w lokalu nr 2. Jej wyjaśnienia potwierdza, w ocenie organu, informacja Policji z dnia [...] sierpnia 2003 r. o podejmowanych na wniosek I. K. interwencjach w związku z uniemożliwianiem jej dostania się i zamieszkania w lokalu przy ul. [...] oraz przeprowadzona w spornym lokalu wizja. Organ stwierdził, że tylko I. i L. M. kwestionują zameldowanie I.K. jako niezgodne z prawem, gdyż w dacie zameldowania nie mieszkała w spornym lokalu i nadal w nim nie mieszka, a dopiero w maju 2003 r. razem z matką włamała się do niego, utrzymując ponadto, że nie ma dwóch odrębnych lokali nr 1 i nr 2, lecz tylko jeden lokal nr 1. Oceniając stan faktyczny Wojewoda [...]wskazał, że konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716) orzekającego o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją RP jest to, iż zameldowanie uzależnione jest obecnie od spełnienia tylko jednej przesłanki, a mianowicie faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Powołując się na art. 29 ust. 1 ustawy podniósł, że I. K. przedstawiła wymagane potwierdzenie pobytu w lokalu nr 2 przy ul. [...]nr [...] dokonane przez dwoje współwłaścicieli nieruchomości M.B. i A. M., a dodatkowo fakt ten potwierdziły podczas wizji jeszcze dwie współwłaścicielki – R.K. i B.K. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję I. i L. M. wnieśli o jej uchylenie i "unieważnienie" zameldowania I. K.. W uzasadnieniu podnieśli, że I. K. pojawiła się przed bramą nieruchomości przy ul. [...] w R. w dniu [...] maja 2003 r. i weszła na nią z pomocą Policji okazując zaświadczenie o zameldowaniu ważne na 2 miesiące, następnie w dniu 20 maja wspólnie z matką B.K. włamały się do pokoju zajmowanego do śmierci przez ojca i wyrzuciły z niego wszystkie rzeczy. Nie zgodzili się ze stanowiskiem organu, iż wyodrębniony jest lokal nr 2 oraz podważyli wiarygodność potwierdzenia pobytu I.K. w spornym lokalu przez M.B., która została zameldowana w spornym lokalu jedynie na pobyt czasowy, a od wielu lat mieszka na stałe w W. oraz A. M. nadużywającego alkoholu. Skarżący wskazali ponadto, że sporna cześć domu nie nadaje się do zamieszkania, gdyż brak tam światła, wody i ogrzewania. Zarzucili też, że w czasie wizji lokalnej nie zapytano sąsiadów, kto faktycznie mieszka w lokalu przy ul. [...], a pytano o to tylko skonfliktowane z nimi rodzeństwo. W konkluzji I. i L.M. podali, że w rozpatrywanej sprawie brak było przesłanki zamieszkiwania I. K. w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie. Swoje stanowisko podtrzymali w piśmie procesowym z dnia 30 września 2004 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podając w uzasadnieniu, iż podtrzymuje motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że konflikt istniejący między skarżącymi a pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...] w R. nie miał znaczenia przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż w sprawie o zameldowanie spełniona została przesłanka faktycznego zamieszkiwania potwierdzona przez dwóch współwłaścicieli spornego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie zaś do przepisu art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż na obszarze jego właściwości ma siedzibę Wojewoda [...]– organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W myśl natomiast przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), ewidencja ludności polega między innymi na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, natomiast stosownie do przepisu art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei przepis art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Wspomniany zamiar stałego pobytu nie może sprowadzać się do subiektywnego odczucia, lecz musi być określony na podstawie obiektywnych i możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zameldowanie i wymeldowanie w myśl przepisu art. 47 tej ustawy są czynnościami materialno-technicznymi dokonywanymi przez organ gminy prowadzący ewidencję ludności na podstawie zgłoszenia i polegają na zarejestrowaniu danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu (ust. 1). Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Gdy wątpliwości te ujawnią się po dokonaniu zameldowania, organ ewidencyjny prowadzi w oparciu o powyższy przepis, z urzędu lub na wniosek podmiotu mającego w tym interes prawny, postępowanie w sprawie legalności dokonania czynności zameldowania, które w razie stwierdzenia, iż czynność ta dotknięta jest istotną wadą, kończy się wydaniem decyzji o uchyleniu skutków tej czynności (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt III AZP 6/91 OSP Nr 9, poz. 194 z 1992 r.). W rozpatrywanej sprawie rozważenia wymaga kwestia, czy organy administracyjne dokonały prawidłowych ustaleń, że I. K. w dacie zameldowania zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania i z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż zarówno Prezydent Miasta R., jak i Wojewoda [...] w prowadzonych postępowaniach administracyjnych skoncentrowali się głównie na kwestiach dotyczących faktu zamieszkiwania I. K. po zameldowaniu jej na pobyt stały przy ul. [...] m. 2. Świadczą o tym powoływane przez organy dowody w postaci wizji w spornym lokalu, przeprowadzonej w dniu [...] września 2003 r., z której wynika, że I.K. zamieszkuje w nim, gdyż znajdują się tam jej rzeczy osobiste oraz informacja Policji z dnia [...] sierpnia 2003 r. wskazująca na okoliczność kilkakrotnych interwencji na wniosek I.K. w związku z uniemożliwianiem jej dostania się i zamieszkiwania w spornym lokalu. Informacja ta nie zawiera jednak wskazania dat tych interwencji i w związku z tym trudno ocenić, czy dotyczą one dat sprzed zameldowania ([...] kwietnia 2003 r.), czy też dat po zameldowaniu. Powyższe środki dowodowe mogłyby mieć znaczenie jedynie w przypadku prowadzenia przez organy postępowania o wymeldowanie I.K. z pobytu stałego w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt k 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). Natomiast w postępowaniu dotyczącym uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania właściwy organ obowiązany jest wyczerpująco i wszechstronnie wyjaśnić, czy przez osobę składającą zgłoszenie zameldowania na pobyt stały została spełniona przesłanka faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie i to najpóźniej w dacie dokonania tego zgłoszenia. Z akt administracyjnych bezspornie nie wynika, by I.K.powyższą przesłankę spełniała. Organy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie uznały, że I. K. przedstawiła wymagane potwierdzenie pobytu w lokalu nr 2 przy ul. [...], gdzie została zameldowana na pobyt stały. Chodzi tu o ciotkę zameldowanej M. B. oraz wuja A. M., którzy na załączonym do akt formularzu zgłoszenia pobytu stałego stwierdzili, że I. K. przybywa pod wskazanym adresem. Osoby te jednak nie zostały w postępowaniu administracyjnym przesłuchane w charakterze świadków, dodatkowo należy podnieść, że M. B. na stałe od wielu lat przebywa w W., a przy ul. [...] została zameldowana na pobyt czasowy w dniu [...] kwietnia 2003 r. Pozostałe dwie osoby, czyli matka I. – B.K. oraz jej ciotka R. K., w protokole kontroli (wizji) złożyły oświadczenia, iż potwierdzają pobyt I.K.w lokalu nr 2 przy ul. [...]w uzupełnieniu podpisów na formularzu meldunkowym. Żadna z tych osób nie przebywa jednak pod adresem ul. [...]. Sama uczestniczka I. K. składając wyjaśnienia stwierdziła, że w spornym lokalu mieszkała od chwili zameldowania [...] kwietnia 2003 r., lecz nie przebywa w nim z powodu remontu. Podała ponadto, że na zameldowanie "wszyscy się zgodzili" poza I. i L.M. z którymi o zameldowaniu nie rozmawiała. Podała również, że interwencje Policji na jej wniosek miały miejsce po zameldowaniu jej w lokalu. Przesłuchani w charakterze stron I. i L.M. kategorycznie stwierdzili, że uczestniczka nie mieszkała w lokalu w dacie zameldowania i nadal w nim nie mieszka. [...]maja 2003 r. wspólnie z matką B.K. włamały się do niego, założyły swoje zamki i go pomalowały. We włamaniu brał udział również A.M., który właściwie na [...]nie mieszka. Organy orzekające w sprawie nie odnosiły się do tych wyjaśnień, organ I instancji stwierdził jedynie, że nie dano wiary twierdzeniom skarżących mając na względzie, iż dom składa się z dwóch odrębnych lokali, a na parterze mieszkają A. M. i I.K. oraz, że L.M. nie zgadza się na zamieszkanie i zameldowanie uczestniczki, o czym świadczy fakt, że uniemożliwił jej wejście na teren posesji i dostanie się do mieszkania. Obydwa organy zwróciły uwagę na istniejący pomiędzy właścicielami nieruchomości konflikt na tle majątkowym. Poczynione rozważania dają podstawę do przyjęcia, że zarówno Prezydent Miasta R., jak i Wojewoda [...] w prowadzonym postępowaniu dopuścili się szeregu uchybień mających istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić materiał dowodowy odnoszący się do przesłanki zamieszkiwania uczestniczki I. K. w spornym lokalu najpóźniej w dacie zameldowania. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.