V SA 5141/03

WyrokWSA w Warszawie2004-02-09

Skład orzekający: Ewa Jóźków, Marzenna Zielińska, Irena Kudiura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich K. M., opierając się wyłącznie na zaświadczeniu Centralnego Archiwum Wojskowego i nie wyjaśniając w sposób wszechstronny podnoszonych przez stronę okoliczności dotyczących jej służby wojskowej i działalności w organizacjach podziemnych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie wyjaśnił w sposób wszechstronny i obiektywny stanu faktycznego sprawy, co naruszyło zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 Kpa). W szczególności nie podjęto próby weryfikacji podnoszonych przez stronę okoliczności dotyczących jej służby wojskowej i działalności w organizacjach podziemnych, opierając się jedynie na ogólnikowym zaświadczeniu Centralnego Archiwum Wojskowego. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił K. M. uprawnień kombatanckich, uznając, że uzyskał je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a nie z tytułu udziału w walkach. K. M. odwołał się, podnosząc okoliczności dotyczące swojej służby wojskowej i działalności w organizacjach podziemnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, jednak Sąd Najwyższy uchylił wyrok NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ponownie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...]. Zasądza na rzecz K. M. od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Ewa Jóźków, Sędzia NSA del. do WSA - Marzenna Zielińska, Sędzia WSA - Irena Kudiura (spr.), Protokolant - Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2004 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. Uchyla zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...]. 2. Zasądza na rzecz K. M. od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i osób Represjonowanych decyzją z [...].10.2001 r. Nr [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2001 r., o pozbawieniu uprawnień kombatanckich K. M. Podstawą prawną decyzji był m.in. art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz.U. Nr 142/97, poz. 950 z poźn. zmianami). W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wskazał, że K. M. otrzymał uprawnienia w ZBoWiD z tytułu utrwalania władzy ludowej za działalność prowadzoną w czasie odbywania służby wojskowej w Wojsku Polskim, pełnionej od [...].09.1948 r. do [...].12.1948 r. Z akt nie wynikało, ażeby brał on udział w walkach z oddziałami [...]. W tej sytuacji w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... należało pozbawić K. M. uprawnień kombatanckich jako osobę, która uzyskała je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Podnoszone we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy okoliczności brania udziału w walce z "bandami rabunkowymi i grupami [...]" nie zostały uznane za wiarygodne ze względu na to, że z treści zaświadczenia Centralnego Archiwum Wojskowego nr [...] z [...].09.2000 r. wynikało, że jednostka wojskowa, w której służył K. M. brała udział w 1948 r. w walce z [...]. Od decyzji tej K. M. złożył skargę podnosząc w niej okoliczności dotyczące swojej służby w wojsku z poboru. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę. NSA podniósł, że zgodnie z treścią ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... uprawnienia kombatanckie zachowują osoby, które uzyskały je z tytułów w niej wymienionych, jak również żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10.05.1945 r. do 30.06.1947r. Skarżący odbywał służbę wojskową w okresie od [...].08.1948 r. do [...].12.1948r., a uprawnienia kombatanckie otrzymał wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o "ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Z akt sprawy nie wynika, by skarżący posiadał inne tytuły do zachowania uprawnień kombatanckich, co było przyczyną oddalenia skargi. W związku z rewizją nadzwyczajną wniesioną przez Prezesa NSA do Sądu Najwyższego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA wyrokiem z 4.11.2003r. sygn. akt III RN 173/02. Sąd Najwyższy wskazał, że postępowanie weryfikacyjne przeprowadzone w ramach postępowania administracyjnego w odniesieniu do K. M. wymagało wszechstronnego wyjaśnienia sprawy celem ustalenia, czy zachował on prawo do zachowania uprawnień kombatanckich. W szczególności nie zostały wyjaśnione okoliczności działalności skarżącego w okresie 1940-1946 r., a nadto nie wyjaśniono prawidłowo przebiegu służby wojskowej skarżącego, opierając się wyłącznie na treści zaświadczenia, które to zaświadczenie Centralnego Archiwum Wojskowego nie zawiera pełnych danych o służbie K. M. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznanie sprawy należy do właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należy uwzględnić. W życiorysie złożonym przy wniosku z 10.03.1986 r. o przyznanie mu uprawnień kombatanckich K. M. podawał, że służąc w Wojsku Polskim – był to [...] Pułk [...] – walczył m.in. z oddziałami [...] (K.4). W odwołaniu od decyzji K.M. podawał, że w 1940 r. wstąpił do organizacji podziemnej (K.52). Żadna z tych okoliczności nie została poddana ocenie, jak również nie podjęto próby ich wyjaśnienia. Informacje te nie zostały w żaden sposób bliżej umiejscowione i określone przez skarżącego, co pozwoliłoby na ich weryfikację. Zaświadczenie z [...].09.2000 r. Centralnego Archiwum Wojskowego nr [...] dotyczące jednostki wojskowej skarżącego, sformułowane jest bardzo ogólnie. Konieczne jest zatem podjęcie postępowania zmierzającego do uzyskania bardziej szczegółowych danych dotyczących jej działań. Okoliczności te powodują, że uznać należy, iż sprawa nie została w sposób obiektywny i wszechstronny wyjaśniona zgodnie z treścią art. 7 i 77 Kpa, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Konieczne jest w związku z tym ponowne rozważenie sprawy celem ustalenia, czy podnoszone przez skarżącego fakty pozwoliłyby na uznanie, że zachował on uprawnienia kombatanckie z innych tytułów określonych w ustawie czyli np. w art. 1 ust. 2 pkt 6 lub 3 ustawy. W tym celu może okazać się potrzebne przesłuchanie K. M. jako strony w oparciu o treść art. 10 Kpa. Mając powyższe okoliczności na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło