V SA 5287/03

WyrokWSA w Warszawie2004-05-18

Skład orzekający: Irena Kudiura, Czesław Zieliński, Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dzieci kombatantów lub innych osób uprawnionych, pobierające rentę rodzinną po zmarłym rodzicu, mogą być uznane za osoby uprawnione do świadczeń pochodnych na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
Ratio decidendi
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w art. 20 ust. 3 wyraźnie sprecyzowała krąg osób uprawnionych do świadczeń pochodnych po kombatantach, ograniczając go do wdów lub wdowców, którzy posiadają prawo do świadczenia emerytalnego lub rentowego albo pobierają uposażenie w stanie spoczynku lub rodzinne. Ustawa nie przewiduje rozszerzenia tego kręgu na dzieci kombatantów pobierające rentę rodzinną.
Stan faktyczny
Skarżący H.D. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po zmarłym ojcu, który był ofiarą represji wojennych. Organ odmówił przyznania uprawnień, wskazując, że zgodnie z ustawą, uprawnionymi do świadczeń pochodnych są jedynie wdowy lub wdowcy spełniający określone warunki. Skarżący, który pobiera rentę rodzinną po matce, nie spełniał tych kryteriów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję odmowną, uznając wniosek o opinię biegłych za bezprzedmiotowy. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

;Sygn. akt V SA 5287/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia NSA - Czesław Zieliński, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Protokolant - Piotr Kraczowski, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi H.D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 k.p.a., art.1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na wniosek H. D., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania zainteresowanemu uprawnień określonych w art. 20 ust 2 w związku z ust 3 ustawy po zmarłym ojcu P. D.. W uzasadnieniu decyzji podano, że H. D. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania uprawnień pochodnych po zmarłym ojcu, który był ofiarą represji wojennych. Zainteresowany ma przyznane prawo do renty rodzinnej po matce M. D.. Ponadto zaświadczeniem wydanym w dniu 23 czerwca 2000r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdził stronie fakt pobytu zmarłego ojca P. D. w hitlerowskich obozach koncentracyjnych. W dniu [...] października 2003 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął decyzję o odmowie przyznania uprawnień określonych w art 20 ust. 2 w związku z ust. 3 ustawy kombatanckiej, mając na względzie, treść przepisów ustawy, która w art. 20 ust. 3 przewiduje, że uprawnionymi do świadczeń pochodnych po kombatantach są jedynie wdowy lub wdowcy pozostali po kombatantach, posiadający prawo do świadczenia emerytalnego lub rentowego albo też pobierający uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne. Ponadto ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002r. Nr 42 poz 371) nie zawiera żadnych przepisów, które rozszerzałyby krąg osób uprawnionych poza wymienionymi w art. 20 ust. 3 - wdowy lub wdowców, o dzieci kombatantów pobierających po nich rentę rodzinną. Na skutek wniosku H. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy i przeprowadzenie konsultacji z lekarzami biegłymi psychiatrami, którzy mogliby potwierdzić związek przyczynowy między stanem psychicznym strony, a przeżyciami doznanymi przez ojca w obozach koncentracyjnych, Kierownik Urzędu podtrzymał uprzednio zajęte stanowisko. Wyjaśnił, że wniosek strony o przeprowadzenie opinii biegłych lekarzy jest bezprzedmiotowy, gdyż ustawa kombatancka nie daje podstaw do przyznania uprawnień dzieciom pozostałym po kombatantach lub innych osobach uprawnionych. Wnioskodawca o ile spełnia warunki, może ubiegać się o świadczenia z ubezpieczenia społecznego, w trybie art. 16 ust 2 ustawy o kombatantach do przyznania których właściwy jest Prezes ZUS. Powyższą decyzję wnioskodawca zaskarżył w dniu 24 grudnia 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze żądającej jej uchylenia i przyznania uprawnień kombatanckich po ojcu – zarzucił, że wydana decyzja jest niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw inicjujących dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne – ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.s.a. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sądową kontrolę działalności administracji publicznej sprawują sądy administracyjne. Sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 13 §1 ustawy p.s.a.). W myśl art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisów wprowadzających cyt. wyżej ustawy (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, a także kierując się treścią przepisów o właściwości miejscowej - art. 13 §3 ustawy p.s.a. w zw. z §1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. 03 nr 72 poz. 653), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy. W kontekście zarzutów skargi stwierdzić należy co następuje: Skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Działając w granicach swojej właściwości, Sąd dokonał oceny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu z [...] października 2003 r., pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, normującymi zasady postępowania przed organami administracyjnymi w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Ocena ta wykazała, że wydane decyzje w tej sprawie są zgodne z prawem. Zgodnie z art. 20 ust 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002r. Nr 42 poz. 371), kombatantom i innym osobom uprawnionym przysługują uprawnienia socjalne, które mają również inne osoby pozostałe po kombatantach i innych osobach uprawnionych . Do takich osób ustawodawca zaliczył jedynie wdowy lub wdowców - emerytów i rencistów oraz osoby pobierające uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne ( art. 20 ust 3 ustawy). Oznacza to, że krąg osób uprawnionych został wyraźnie sprecyzowany i nie są uprawnionymi do świadczeń pochodnych po kombatantach pozostałe po nich inne osoby np dzieci. Wnioskodawca jak prawidłowo ustalił organ administracyjny nie spełnia wymogów określonych w art. 1- 4 ustawy kombatanckiej , a zatem nie mogą być mu przyznane uprawnienia z których korzystają kombatanci i inne osoby uprawnione. Skarżący, pobierający świadczenie rodzinne po matce powyższego nie kwestionując wywodzi swoje prawa jako pochodne po zmarłym ojcu będącym, co wynika z uzyskanego przez stronę potwierdzenia, ofiarą represji wojennych, a więc osobie uprawnionej w myśl powyższej ustawy. Skoro zatem przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42 poz. 371) nie dają podstaw do przyznania uprawnień pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych dzieciom, zaskarżona decyzja, odmawiająca zainteresowanemu tych uprawnień, w świetle art. 20 ust 3 ustawy odpowiada prawu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło