V SA 5301/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. 2V SA 5301/03 U Z A S A D N I E N I E W dniu 19 sierpnia 2003 r. E. S. złożyła w Urzędzie Miasta W. wniosek o wymeldowanie A.S. z pobytu stałego z domu przy ul. [...] w W.. Żądanie wymeldowania argumentowała tym, że A.S. jest alkoholikiem, dewastuje dom, nie partycypuje w kosztach eksploatacji, zachowuje się wulgarnie. W późniejszych pismach podawała, że jej ojciec z tych samych powodów, wniósł do sądu powszechnego pozew o eksmisję A. S. jednakże ojciec zmarł. E.S. w toku postępowania administracyjnego nigdy nie twierdziła aby A. S. nie mieszkał w przedmiotowym budynku. W dniu [...] września 2003 r. organ I instancji powiadomił E. S., że w związku z nieuregulowanym stanem prawnym nieruchomości będzie w niniejszej sprawie występowała jedynie w charakterze świadka. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] października 2003 r. odmówił wymeldowania z pobytu stałego z przedmiotowego budynku A. S.. Podstawę prawną wydania decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1074 r. (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). Zaś podstawą faktyczną niekwestionowany fakt zamieszkiwania A.S. w przedmiotowym budynku – co stanowiło brak przesłanek do wymeldowania. O powyższej decyzji E.S. została powiadomiona i złożyła odwołanie do organu II Instancji wnosząc o wymeldowanie A.S.. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. po rozpatrzeniu powyższego odwołania umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazywał, ze zgodnie z art. 127 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje stronie, to jest podmiotowi, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie. Legitymację strony do wniesienia odwołania ocenia się według przepisów art. 28, 29 i 30 Kodeksu postępowania administracyjnego. E.S. w ocenie Wojewody [...] nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym do spornej nieruchomości, a zatem posiada jedynie interes faktyczny a nie prawny w niniejszej sprawie. Nie może być zatem strona postępowania i nie może składać odwołań od decyzji I instancji. Na tej podstawie (art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego) organ II instancji stwierdził niedopuszczalność odwołania. Od tej decyzji E. S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podnosiła, że właścicielem budynku był jej zmarły ojciec, zaś A. S. w budynku nie mieszka, bo nie płaci, nie sprząta i nie inwestuje, a jedynie przebywa w tym budynku wbrew woli właściciela. Dalej w odwołaniu skarżąca podtrzymywała wywody jak w swoich poprzednich pismach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest zasadna, jednakże nie z powodów w niej zawartych. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny czy skarżącej przysługuje status strony postępowania i tym samym prawo do składania odwołań od decyzji administracyjnych. Pomocnym może tu być wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1995 r. sygn. I SA 1326/93 (publikowany w "LEX" pod poz. 24673 oraz w "Glosie" 1996/1/5), który stanowi: "Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnia lub obowiązku.". Zatem aby przyznać danej osobie status strony w postępowaniu administracyjnym należy nie tylko badać jej interes faktyczny, ale także badać czy osoba ta wypełnia normę prawa materialnego stanowiącego podstawę jej uprawnienia – w niniejszej sprawie normą tą będzie prawo własności do przedmiotowej nieruchomości lub inne prawa pokrewne. E. S. już w postępowaniu przed organem I instancji podnosiła, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości był jej ojciec. Organy obu instancji przeszły nad tą okolicznością do porządku, uznając a priori, że skarżąca nie posiada legitymacji do występowania w niniejszym postępowaniu. Nikt uprzednio nie wezwał jej do wykazania interesu prawnego, do wskazania jakimi dokumentami potwierdzającymi prawa do przedmiotowej nieruchomości legitymuje się. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bez wcześniejszego ustalenia jakimi prawami do przedmiotowej nieruchomości skarżąca się legitymuje nie sposób dokonać prawidłowej oceny jej legitymacji procesowej. Bez tych ustaleń wszelkie rozważania w przedmiocie istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy czy też braku tego interesu, są czysto teoretyczne. W postępowaniu administracyjnym organ uchybił przepisom art. 7 art. 8 art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie wezwania skarżącej do wykazania swoich praw do przedmiotowej nieruchomości, do wskazania jakie posiada dokumenty potwierdzające jej prawo do nieruchomości, zaniechanie powiadomienia o konieczności zbadania czy istotnie posiada ona interes prawny w rozstrzygnięciu niniejszej sprawie. Ponownie rozpatrując sprawę należy wezwać E. S. do wykazania interesu prawnego, a następnie dokonać oceny prawa materialnego stanowiącego podstawę żądania i przenieść te ustalenia na grunt art. 28 i art. 127 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 par. 1 ppkt 1 c przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.