V SA 5324/03

WyrokWSA w Warszawie2005-02-16

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Irena Kudiura, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rabat udzielony przez eksportera importerowi po dokonaniu zgłoszenia celnego, a wynikający z umowy zawartej przed zgłoszeniem, powinien być uwzględniony przy ustalaniu wartości celnej towaru?
Ratio decidendi
Rabat udzielony przez eksportera importerowi, wynikający z umowy zawartej przed dokonaniem zgłoszenia celnego, stanowi czynnik kształtujący wartość transakcyjną towaru i powinien być uwzględniony przy ustalaniu wartości celnej. Wartość celna towaru to jego rzeczywista cena, obejmująca faktyczne płatności dokonane lub mające zostać dokonane przez importera na rzecz eksportera, nawet jeśli ostateczne ustalenie tej ceny nastąpiło po dniu zgłoszenia celnego. Niewłaściwe zgłoszenie celne, oparte na nieprawidłowych fakturach i nieujawniające rabatu, uzasadnia korektę wartości celnej przez organy celne.
Stan faktyczny
Spółka I. P. Spółka z o.o. dokonała zgłoszenia celnego dla leków importowanych z F., deklarując wartość celną na podstawie faktur handlowych. Organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe, korygując wartość celną w dół, ponieważ importerowi przysługiwał rabat od eksportera wynikający z umowy o konsygnację i dystrybucję, który nie został uwzględniony w zgłoszeniu. Po utrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Celnej, spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość ustalenia wartości celnej i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Irena Kudiura, Asesor sądowy w WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Magdalena Riggs, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi I. P. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę. Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez I. P. - Spółkę z o.o. w W. według dokumentu SAD z [...] grudnia 1999 r. nr [...], Dyrektor Urzędu Celnego w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu partię sprowadzonych z F. leków, uprzednio objętych procedurą składu celnego, przyjmując deklarowaną wartość celną towaru w wysokości odpowiadającej cenie transakcyjnej wynikającej z przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur wystawionych przez eksportera - firmę S. G. z siedzibą we F.. Decyzją z [...] listopada 2002 r. nr [...], wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. a ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i orzekając w tym zakresie określił wartość celną w skorygowanej (obniżonej) wysokości uznając, że podana w fakturach handlowych wartość leków została zawyżona. Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] listopada 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że strona dokonując zgłoszenia importowanych leków do obrotu na polskim obszarze celnym zadeklarowała nieprawidłową wartość celną, poprzez nieujawnienie zniżek udzielanych przez kontrahenta zagranicznego na sprowadzany towar. Wartość importowanych leków określono wyłącznie na podstawie faktur handlowych, gdy w tym czasie importera łączyły postanowienia Umowy o Konsygnację i Dystrybucję z [...] kwietnia 1997 r., zawartej z firmą S. G. z siedzibą we F. (S.), oraz aneks do umowy obowiązujący od [...] stycznia 1999 r., zgodnie z którym I. P. Spółka z o.o. (I.) był uprawniony do rabatu z tytułu dużych zamówień od miesięcznych zakupów dokonanych od S.. Wartość rabatu wynosiła 5% kwot zafakturowanych przez S. w danym miesiącu. Prawo do uzyskania rabatu z tytułu dużych zamówień uwarunkowane było uzyskaniem minimalnego miesięcznego poziomu zakupów w wysokości 150.000 [...]. Wraz z miesięcznym sprawozdaniem ze sprzedaży I. przekazywał S. notę debetową przedstawiającą kwotę rabatu z tytułu dużych zamówień. Płatność rabatu była rozliczana przez dokonywanie przez S. przekazu pieniężnego w terminie 20 dni od wystawienia przez I. noty debetowej na rabat handlowy. W ocenie organu celnego powyższe zapisy oznaczały, że importerowi zagwarantowano udzielenie rabatów w wysokości określonej w powołanym aneksie w każdym przypadku, gdy miesięczne zakupy towarów od S. przekroczyły kwotę 150.000 [...], i był to jedyny warunek otrzymania tego upustu. Nie uzależniono - wbrew twierdzeniom strony - uzyskania prawa do rabatu od dokonanej przez I. sprzedaży krajowej, lecz wyłącznie od wartości miesięcznych zakupów od S., co potwierdza przyjęty przez strony sposób rozliczeń polegający na odliczaniu kwot rabatów od miesięcznych faktur wystawianych przez eksportera w związku ze sprzedażą produktów. W związku z twierdzeniami strony, że rabat przyznawany po objęciu towarów procedurą dopuszczenia do obrotu nie ma żadnego związku ze zmianą wartości celnej importowanych towarów, bowiem dotyczy towarów krajowych, organ celny wyjaśnił, że cena faktycznie zapłacona lub należna nie jest elementem stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego i w związku z tym może być później zmieniona. Organ celny podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z korektą wartości celnej po dokonaniu zgłoszenia celnego; nie chodzi bowiem o rabat przyznawany ex post, ponieważ został on przyznany na podstawie umowy z [...] kwietnia 1997 r. (oraz aneksu do umowy obowiązującego od [...] stycznia 1999 r.), a więc zawartej przed zgłoszeniem celnym przedmiotowego towaru. Tak więc w chwili importu towaru strona wiedziała o przyznanej jej zniżce i nie może twierdzić, że fakt przyznania rabatu nie był pewny. Zdaniem organu celnego, twierdzenia strony o braku pewności udzielenia rabatu nie znajdują uzasadnienia w kontekście zapisów Umowy o Konsygnację i Dystrybucję oraz praktycznego jej wykonywania. Obniżenie wartości towarów po dokonaniu zgłoszenia celnego stanowiło proces ciągły, o czym świadczą noty debetowe wystawiane dla S. przez I. każdego miesiąca. Ponadto, zgodnie z art. 4 omawianej umowy spółka I. była zobowiązana do sporządzenia prognoz na nadchodzące 7 miesięcy, podlegających comiesięcznej aktualizacji. Zdaniem organu celnego stanowi to dodatkowe potwierdzenie, iż strona przed dokonaniem zgłoszenia celnego mogła przewidzieć wielkość rabatów, które zostaną jej udzielone, i wywiązać się z obowiązku złożenia prawidłowego zgłoszenia celnego. W przypadku zaś, gdy strona w dniu dokonania zgłoszenia celnego nie mogła określić ostatecznej wysokości zniżki, mogła skorzystać z możliwości zweryfikowania zgłoszenia celnego w trybie art. 65 § 4 i § 5 Kodeksu celnego. Według ustaleń organów celnych, kwotą należną za towar była kwota wynikająca z faktury handlowej, pomniejszona o ustaloną zniżkę. Tak więc całkowitą kwotą płatności dokonaną lub mającą być dokonaną była kwota w wysokości 95% wartości fakturowanej. W tym stanie rzeczy dokonana przez organ celny pierwszej instancji korekta (obniżenie) wartości celnej była uzasadniona. Wartość rabatów dla poszczególnych leków objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym ustalono poprzez proporcjonalne rozbicie upustu wykazanego na ujawnionych notach debetowych (w niniejszej sprawie nota debetowa nr [...] z [...] stycznia 2000 r. na kwotę 57.732 [...]), w stosunku do odpowiadających jej zgłoszeń celnych z danego okresu (w niniejszej sprawie, grudzień 1999 r.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że taki sposób wyliczenia rabatów podyktowany był odmową współpracy strony z organami celnymi w zakresie przyporządkowania upustów do poszczególnych zgłoszeń celnych, w związku z czym przyjęta przez organy celny metoda wartościowej proporcji była jedynym możliwym do uwzględnienia sposobem obliczenia wartości rabatu w odniesieniu do konkretnej pozycji zgłoszenia celnego. Wartość celna importowanego towaru została ustalona w oparciu o art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego, bowiem brak było podstaw do zastosowania zastępczych metod wyceny określonych w art. 25-29 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej uznał, iż nie zostały również naruszone żadne przepisy proceduralne. Podkreślił, iż od momentu przedstawienia towaru do odprawy celnej strona zachowywała się nierzetelnie, gdyż nie przedłożyła dokumentów mających wpływ na prawidłowe ustalenie wartości celnej towaru. W związku z tym przerzucanie na organy celne odpowiedzialności za zgromadzony materiał dowodowy jest niezasadne. W skardze na powyższą decyzję spółka I. wniosła o stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie, jak również poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 21 Kodeksu celnego, poprzez określenie wartości celnej dla innych niż tam wskazanych celów; - art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego, poprzez błędne przyjęcie, że płatności zagranicznego kontrahenta na rzecz I. stanowią element rozliczeń wartości importowanych do Polski leków; - art. 64 Kodeksu celnego, i wydanego na jego podstawie zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z 10 listopada 1997 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, poprzez błędne przyjęcie, iż zgłoszenie celne oraz dokumenty dołączone do niego były nieprawidłowe; - art. 65 § 4 Kodeksu celnego, poprzez zastosowanie tego przepisu w brzmieniu nieobowiązującym w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa procesowego: - art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych; - art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie wszelkich działań do ustalenia stanu faktycznego sprawy; - art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuzasadnione twierdzenie, że wartość celna powinna ulegać korekcie w sytuacji udzielenia rabatów po wprowadzeniu towaru na polski obszar celny; - art. 187 Ordynacji podatkowej, przez odstąpienie od zebrania materiału dowodowego i próbę przerzucenia tego obowiązku na stronę postępowania, a także przez umieszczenie w decyzji twierdzeń nie opartych na faktach; - art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez odrzucenie, sugerowanej przez stronę, analizy dokumentów księgowych i magazynowych mających zasadnicze znaczenie dla sposobu przyporządkowania rabatów do poszczególnych zgłoszeń celnych; - art. 200 Ordynacji podatkowej, poprzez odstąpienie od powiadomienia strony o zakończeniu postępowania przez organ II instancji i uniemożliwienie je w ten sposób zajęcia stanowiska wobec ustaleń dokonanych przez organy celne w przedmiotowej sprawie. Rozwijając w motywach skargi zarzuty o charakterze merytorycznym, skarżąca sformułowała generalną tezę, że deklarowana wartość celna towaru była prawidłowa i odpowiadała rzeczywistej wartości (cenie) transakcyjnej, kształtującej się w wysokości wynikającej z faktur eksportera przedstawionych przy zgłoszeniu celnym, zatem brak było podstaw do jej korekty (obniżenia) o kwotę rabatu. Podkreślała, że wbrew twierdzeniom organów celnych żaden z towarów objętych zgłoszeniami celnymi nie był objęty rabatami. Kwota upustu była obliczana (należna) na podstawie ilości towarów odsprzedanych przez spółkę w danym okresie, a nie od ilości towarów zakupionych od zagranicznego kontrahenta. Kwoty rabatów nie mogły stanowić korekty ceny towarów, gdyż kwoty te zostały przyznane Spółce tytułem wynagrodzenia za usługi dystrybucyjne świadczone na rzecz eksportera i miały charakter premii pieniężnych za osiągnięcie wyznaczonego celu, to jest określonego progu sprzedaży. Ponadto skarżąca zakwestionowała sposób przyporządkowania przez organy celne upustów do zgłoszeń celnych i przedstawiła własną propozycję rozliczenia rabatów zaznaczając, iż sama z uwagi na ogromną pracochłonność i związane z tym problemy organizacyjne nie była w stanie samodzielnie przygotować indywidualnego zestawienia dla każdego z kilkuset zgłoszeń celnych. W opinii skarżącej badanie wartości celnej przez organy celne stoi w sprzeczności z art. 21 Kodeksu celnego, ponieważ nie zmierza do określenia kwoty długu celnego, ani żadnych innych należności pobieranych (nawet potencjalnie) przez organy celne. Na potwierdzenie tej tezy powołała się na pismo Ministerstwa Finansów z [...].01.2003 r. nr [...]. Zdaniem skarżącej, zgłoszenie celne oparte było o kompletne i prawidłowe dane. Podniosła, że organy celne dysponowały w momencie zgłoszenia celnego Umową o Konsygnację i Dystrybucję, która była jednym z załączników wniosku skarżącej o uzyskanie pozwolenia na prowadzenie składu celnego. W sferze stanowiącej przedmiot regulacji prawa procesowego, w szczególności powołanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej, postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast skarżąca wykazała maksimum dobrej woli, nie tylko udostępniając dokumenty, ale także wskazując, jakie mogą mieć znaczenie dla wyjawienia prawdy materialnej. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy w sprawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: W myśl art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy. W niniejszej sprawie wartość celna przedmiotu importu została zadeklarowana, w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu celnym, w wysokości odpowiadającej wartości (cenie) transakcyjnej określonej w fakturach eksportera przedstawionych przy zgłoszeniu celnym. W wyniku późniejszej kontroli ujawniono zawartą [...] kwietnia 1997 r. przez importera z eksporterem Umowę o Konsygnację i Dystrybucję wraz z późniejszym aneksem obowiązującym od [...] stycznia 1999 r., przewidującą udzielanie skarżącej rabatu z tytułu dużych zamówień przez dostawcę leków, jak również notę debetową nr [...] z [...].01.2000 r. przedstawiającą kwotę rabatu w wysokości 57.732 [...] z tytułu zakupów dokonywanych od S. w grudniu 1999 r. (k. 13 akt adm.), dotyczącą m.in. dostawy zgłoszonej według SAD z [...] grudnia 1999 r. Na tym tle istotna w sprawie jest kwestia, czy wartością transakcyjną wyznaczającą wartość celną towaru jest fakturowana przez eksportera cena pomniejszona o odpowiednią kwotę rabatu z ujawnionej noty debetowej, czy cena w wysokości określonej w fakturach załączonych do zgłoszenia celnego, nie uwzględniających obniżki z tytułu rabatu (zdaniem skarżącej, stanowiącej wynagrodzenie za usługi dystrybucyjne). Jest poza sporem, że przedmiotowa umowa została zawarta przed dokonaniem zgłoszenia celnego i jej postanowienia stanowiły prawną podstawę wzajemnych świadczeń eksportera i importera. Zgodnie z postanowieniami art. 1 umowy, spółka I. zapewniała S. usługę składowania konsygnacyjnego produktów we własnym magazynie. Dostawom na skład konsygnacyjny, realizowanym przez S. towarzyszyć miała faktura pro forma (art. 5 umowy). Do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu dołączane były faktury, na podstawie których towar wprowadzany był do składu celnego, a więc faktury pro forma. Po odsprzedaży przez I. leków odbiorcom krajowym, dostawca zagraniczny wystawiał fakturę handlową dla Spółki, która była podstawą do rozliczeń za zakupione przez I. leki. Faktura pro forma to faktura wystawiana nie jako dowód wykonania transakcji handlowej, lecz przed jej zawarciem. Może być przedkładana w ślad za towarami wysyłanymi do sprzedaży konsygnacyjnej. Faktura pro forma nie uprawnia do otrzymania należności za towar (Vademecum Handlu Zagranicznego, Polska Izba Handlu Zagranicznego, Warszawa 1976 r.) Zgodnie z przepisem § 166 ust 1 pkt 1 obowiązującego w dacie dokonywania zgłoszenia celnego zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (M. P. Nr 72, poz. 690), do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu należało dołączyć fakturę. Przepis nie przewidywał możliwości przedłożenia faktury pro forma. Wypadki, w których możliwe było złożenie faktury pro forma przy obejmowaniu towarów procedurą dopuszczenia do obrotu określone zostały w § 168 zarządzenia i nie dotyczą sprawy będącej przedmiotem rozpatrzenia. Ponieważ faktura ta służy ustaleniu wartości celnej, musi to być faktura handlowa, określająca cenę należną do zapłaty. A zatem skarżąca, załączając do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu faktury pro forma, naruszała obowiązujące przepisy prawa. Podstawą do wyprowadzenia ze składu powinny być dopiero faktury, które wystawiała S. po wyprowadzeniu leków ze składu konsygnacyjnego. Te faktury były podstawą rozliczania za zakupione przez I. produkty. Taki stan rzeczy potwierdzają wyjaśnienia skarżącej oraz postanowienia umowy z [...] kwietnia 1997 r., zgodnie z którą S. zachowa prawo własności produktów w trakcie ich składowania w składzie konsygnacyjnym (art. 2.2 umowy). W art. 4 umowy z [...] kwietnia 1997 r. określono, że spółka I. będzie każdego miesiąca składać do S. zamówienia na uzupełnienie magazynu biorąc pod uwagę dwunastotygodniowy czasu dostawy. Wraz z miesięcznym zamówieniem I. miał dostarczać S. prognozy na następne 7 miesięcy. W art. 12.1 znalazł się zapis, iż najpóźniej 5-go dnia każdego miesiąca, I. prześle do S. miesięczne sprawozdanie ze sprzedaży, opisujące dokładną ilość i rodzaj produktów wydanych ze składu konsygnacyjnego w poprzednim miesiącu. Na podstawie powyższego zestawienia S. miała przesyłać I. odpowiednią fakturę handlową w trzech egzemplarzach w ciągu dziesięciu dni od otrzymania sprawozdania I.. Dodany umową zmieniającą, która weszła w życie z dniem [...] stycznia 1999 r., art. 12.4 umowy stanowił, iż I. będzie uprawniony do rabatu z tytułu dużych zamówień od miesięcznych zakupów dokonywanych od S.. Wartość rabatu została określona w wysokości 5% kwot zafakturowanych przez S. w danym miesiącu. Prawo do uzyskania rabatu zostało uwarunkowane uzyskaniem minimalnego miesięcznego poziomu zakupów na poziomie co najmniej 150.000 [...]. Zgodnie z art. 12.6 umowy wraz z miesięcznym raportem sprzedaży I. miał przekazywać S. notę debetową przedstawiającą kwotę rabatu, którego płatność miała być rozliczana poprzez dokonywanie przez S. przekazu pieniężnego (w tej samej walucie co faktury wystawiane przez S. dla I.) w terminie dwudziestu dni od wystawienia przez I. noty debetowej z wyszczególnionym rabatem. Ponadto, w art. 14 przewidziano przyznanie miesięcznej opłaty składowej tytułem wynagrodzenia za magazynowanie produktów nabywanych następnie przez I.. Realizując postanowienia umowy I. rzeczywiście wystawiał noty debetowe z uwidocznionymi rabatami. Za grudzień 1999 r., w którym dokonano zgłoszenia celnego z [...] grudnia 1999 r., została wystawiona nota debetowa nr [...] z [...] stycznia 2000 r. zawierająca wyszczególniony rabat (discount) na poziomie 5%. Firma S. po sprawdzeniu wyliczenia dokonanego na nocie przesłała skarżącej w dniu [...] lutego 2000 r. potwierdzenie w formie informacji o zleceniu zapłaty do banku (k. 20 wspólnych akt adm.). Następnie w dniu [...] lutego 2000 r. wpłaciła na konto I. kwotę rabatu w wysokości wynikającej z umowy (k. 21 wspólnych akt adm.). Brak jest podstaw, aby przyjąć za wiarygodne twierdzenia skarżącej, iż rabaty wyszczególnione na ujawnionych notach debetowych stanowią wynagrodzenie spółki I. za prowadzenie usług dystrybucyjnych na rzecz zagranicznego kontrahenta, skoro powoływany na tę okoliczność art. 12.4 umowy, w odróżnieniu od zapisu art. 14.2, który określa opłatę składową jako całość wynagrodzenia za utrzymanie składu konsygnacyjnego, nie nazywa rabatu wynagrodzeniem za usługi dystrybucyjne lecz rabatem otrzymywanym z tytułu zakupów dokonywanych od S.. Dodatkowo zapisy art. 2.2 i 10.5 umowy potwierdzają, iż produkty odebrane ze składu konsygnacyjnego stanowią własność I., który jest zobligowany do zapłaty za leki wyszczególnione na fakturze wystawionej przez S. i ponosi ryzyko w przypadku braku płatności ze strony swych klientów. W ocenie Sądu, udzielony przez eksportera rabat (upust) był niewątpliwie związany z faktem nabycia przez skarżącą leków u eksportera i następnie ich sprzedażą na terenie kraju, i nawet jeśli upust ten był formą premii eksportera dla skarżącej za wielkość tej sprzedaży, to nie można przyjąć, iż taka premia była "oderwana" od zakupu leków od eksportera i nie pozostawała bez wpływu na wartość - cenę tego zakupu, tym bardziej, że wysokość procentowa rabatu została z góry ustalona w art. 12 umowy, a jego realizacja następowała poprzez wystawienie noty debetowej, na podstawie której następowała płatność rabatu z tytułu zakupów dokonywanych od S.. Zrealizowanie tego upustu odnosiło się zatem wprost do ceny nabytych z importu leków. W tej sytuacji przyjęcie przez organy celne, iż rabat był elementem kształtującym cenę leków, jest prawidłowe, bo w rezultacie obniżał on cenę wykazaną w fakturach sprzedaży importowej. W obrocie handlowym - również międzynarodowym - nie jest kwestionowana zasada wolności kontraktowej, zgodnie z którą strony danej umowy mogą w sposób nienaruszający obowiązujące przepisy ustalać wzajemne prawa i obowiązki oraz sposób ich realizacji. W odniesieniu do umów sprzedaży oznacza to, iż mogą one wprost wskazać wiążącą je cenę, albo też jedynie określić podstawy jej ustalenia a ostateczna wielkość zostanie obliczona później; mogą też odwołać się do warunków i zasad określonych przez nie w innych umowach, co w praktyce występuje często przy kontraktach handlowych obejmujących dłuższy odcinek czasowy. W niniejszym przypadku przedmiotowe porozumienie odnoszące się do przyszłych transakcji między importerem a eksporterem określało warunki i wielkość udzielania rabatów w stosunku do pierwotnej ceny sprzedaży, a więc wskazywało na sposób kształtowania ostatecznej ceny. Nie zmienia tej oceny także wskazanie skarżącej na treść przepisu art. 23 i innych przepisów Kodeksu celnego odnoszących się do wartości celnej. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona albo należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, przy czym jeśli jest to konieczne, to cena ta ustalana jest przy uwzględnieniu art. 30 i art. 31 tegoż Kodeksu, to jest z dodaniem określonych kosztów, honorariów, opłat licencyjnych itd., z wyłączeniem określonych kosztów i należności np. kosztów transportu na terenie kraju itd. Jako cenę faktycznie zapłaconą lub należną zdefiniowano w art. 23 § 9 Kodeksu celnego kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego na rzecz sprzedawcy za przywiezione towary. Redakcja powyższych przepisów wskazuje na przyjęcie przez ustawodawcę jako wiążącej takiej wartości celnej, która jest ceną rzeczywistą, czyli obliczoną ostatecznie i obejmującą faktyczne płatności, jakich nabywca - importer dokonał lub ma dokonać na rzecz eksportera - sprzedawcy lub na jego korzyść. Skoro w przepisach tych mowa jest o cenie jako płatności dokonanej "lub mającej zostać dokonaną", to równocześnie ustawodawca nie wiąże ustalenia tej ceny z określoną datą, a w szczególności z datą zgłoszenia celnego. Cena na dzień zgłoszenia celnego może bowiem z różnych względów, w tym ustaleń umownych wiążących strony, nie odpowiadać cenie ostatecznej, to jest płatności zrealizowanej lub należnej, i dlatego też według powyższych unormowań wartość celna towaru to jego wartość transakcyjna, a więc cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeśli jej ostateczne ustalenie nastąpiło po dniu zgłoszenia celnego. W świetle powyższych rozważeń zarzut skarżącej, iż z chwilą zmiany statusu celnego towaru z niekrajowego na krajowy towar nie powinien pozostawać w kręgu zainteresowania organów celnych, jest bezpodstawny. Należy podzielić stanowisko organu celnego, że posiada on uprawnienia do kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru poprzez kontrole dokumentów i danych handlowych dotyczących przywozu towaru, jak również późniejszych operacji dotyczących tych towarów (art. 83 Kodeksu celnego), a decyzja, co do prawidłowości zgłoszenia celnego może zostać wydana w terminie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 4 Kodeksu celnego). W konkluzji stwierdzić należy, że przewidziany Umową o Konsygnację i Dystrybucję rabat był czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru, ustaloną w wysokości ceny wynikającej z ujawnionej faktury eksportera pomniejszonej o procentową kwotę rabatu wynikającą z ujawnionej noty debetowej (proporcjonalnie rozbitego w stosunku do wszystkich zgłoszeń celnych z danego okresu), i tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła wartość celną towaru. Skarżąca nie zadeklarowała w zgłoszeniu celnym przewidzianego w porozumieniu rabatu, ponadto dokonywała zgłoszenia celnego w oparciu o nieprawidłowe faktury. W tej sytuacji jej obowiązkiem było wystąpić na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wystąpić z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu należnego jej rabatu. Spółka tego jednak nie uczyniła. W tym stanie rzeczy, w świetle art. 65 § 4 pkt 2 lit. a Kodeksu celnego (w brzmieniu z daty zgłoszenia celnego) uzasadniona była dokonana przez organy celne korekta (obniżenie) wartości celnej. Zdaniem skarżącej, obowiązujący stan prawny nie pozwalał wówczas organom celnym na orzekanie w przedmiocie zmiany wartości celnej towaru. Zarzut ten nie jest trafny. W unormowaniu zawartym w przepisie art. 65 § 4 pkt 2 lit. a mieści się bowiem uprawnienie organu celnego do zmiany wartości celnej towaru. Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego, dług celny jest to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych odnoszących się do towarów. Dług ten określa się na podstawie elementów kalkulacyjnych, to jest elementów służących do naliczania należności celnych przywozowych i należności celnych wywozowych. Definicja tego pojęcia mieści się w przepisie art. 3 § 1 pkt 4 Kodeksu celnego. Natomiast, to jakie elementy kalkulacyjne służą do określenia długu celnego konkretyzuje rozdział II Kodeksu pod tytułem "Elementy kalkulacyjne", w tym art. 21 cyt. ustawy, który stanowi, że wartość celna towarów określana jest w celu ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz innych należności pobieranych przez organy celne. Dodana w trybie nowelizacji regulacja określona w art. 65 § 4 pkt 2 lit. c cytowanej ustawy nie zmieniła wykładni lit. a przepisu. Podkreślić należy, że organy celne powołały właśnie przepis art. 65 § 4 pkt 2 lit. a, który wówczas obowiązywał. Z tych przyczyn organ celny zmieniając wartość celną towaru nie mógł uznać zgłoszenia celnego za prawidłowe, a zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię jest niezasadny (v. wyrok NSA sygn. akt GSK 574/04 z 21 września 2004 r.). Nieuzasadniony jest zarzut skarżącej, iż organ celny w dacie zgłoszenia celnego dysponował Umową o Konsygnację i Dystrybucję, skoro została ona dołączona do wniosku o uzyskanie pozwolenia na prowadzenie składu celnego, ponieważ zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, zgłaszający każdorazowo powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Chybiony jest zarzut wadliwego rozliczenia rabatu, który według umowy liczony był od kwot zafakturowanych przez S. w danym miesiącu. Zdaniem skarżącej, prawidłowe przyporządkowanie rabatów do poszczególnych zgłoszeń celnych powinno zostać dokonane inną metodą. Jak już wskazano, upust został udzielony i był on czynnikiem kształtującym wartość celną towaru w zakresie fakturowanej, obniżonej o rabat, wartości (ceny) transakcyjnej. Przyznawane miesięczne upusty, jako wielkości obniżające fakturowane ceny, podlegały więc w ramach korekty wartości celnych rozdzieleniu na poszczególne zgłoszenia celne z tego okresu. Takiego rozliczenia, przy zastosowaniu logicznego kryterium przyjęcia okresu wynikającego, w świetle postanowień umowy, z ujawnionej noty debetowej, której rabat dotyczy, nie dyskwalifikuje przyjęta w umowie podstawa wymiaru rabatu, zwłaszcza, że skarżąca nie wykazała, aby obniżki fakturowanych cen dokonane zostały z przekroczeniem upustów udzielanych w okresie objętym porozumieniem. Jeśli bowiem strona nie mogła lub nie chciała dokonać przyporządkowania rabatów do konkretnych własnych zgłoszeń celnych, to nie może potem skutecznie stawiać organom celnym zarzutu, iż dokonały takiego przyporządkowania nieprawidłowo. Powołane w skardze pismo Ministerstwa Finansów z [...] stycznia 2003 r. nr [...], z którym skarżąca łączy zarzut naruszenia art. 21 Kodeksu celnego, jak też odniesienie się do pisma Głównego Urzędu Ceł z [...] kwietnia 2000 r. nr [...], mówiącego o sposobie traktowania przyznanych wstecznie rabatów, nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji, ponieważ pisma te nie stanowią źródła obowiązującego prawa. Nietrafne jest powołanie się przez skarżącą na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 24 kwietnia 1980 r. w sprawie nr 65/79, ponieważ wyrok ten zapadł w innym stanie faktycznym. W przedmiotowym wyroku ETS stwierdził, że uwzględnienie zmniejszenia ceny importowanych towarów podanej na fakturze jest niezgodne z celem reguł naliczania wartości celnej towarów, podczas gdy w sprawie niniejszej występuje problem zniżki przed dokonaniem zgłoszenia celnego i nie poinformowania o tym fakcie organów celnych. Ponadto należy mieć na uwadze okoliczność, że wyrok ETS z 24 kwietnia 1980 r. zapadł zarówno przed wejściem w życie tzw. Kodeksu Wartości Celnej, jak i Kodeksu Celnego Wspólnoty z 12 października 1992 r. (rozporządzenie Rady nr 2913/92). Chybione są również zarzuty skarżącej o charakterze procesowym. Jako niezasadny uznać należy zarzut ograniczenia przez organ odwoławczy prawa strony do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez odstąpienie od powiadomienia jej w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej o zakończeniu prowadzonego postępowania. Pismem z [...].11.2003 r., doręczonym Spółce w dniu [...].11.2003 r., organ celny poinformował stronę o zakończeniu postępowania celnego oraz o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu kontroli u importera i zebraniu materiału dowodowego decyzje wydane zostały przez organy administracji celnej w dwóch instancjach, na podstawie ich samodzielnych ocen materiału dowodowego i brak jest podstaw do twierdzenia, że dokonana przez nie ocena materiału dowodowego nie jest zgodna z zasadami swobodnej oceny dowodów i nosi cechy dowolności. Rozstrzygnięcia w sprawie oparte zostały na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, który uzasadnia oceny orzekających w sprawie organów celnych. Tym samym nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad prawdy obiektywnej i działania w sposób budzący zaufanie do organów celnych. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło