V SA 5368/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - ref. sąd. Aneta Opyrchał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi S. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr 14[...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. Uchyla zaskarżoną decyzje w części utrzymującej w mocy decyzję Organu I – szej instancji. II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz S. Sp. z o. o. w W. 1400 /jeden tysiąc czterysta/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...].11.2003 r. Dyrektor Izby Celnej w W.– stosownie do art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926), art. 85 § 1ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm. ), § 1 rozp. RM z dnia 21.12.1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217) – po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. uchylił zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].08.2003 r. w części dotyczącej odsetek wyrównawczych i w tym zakresie umorzył postępowanie, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach wskazano, że JDA SAD z dnia [...].09.2000 r. zgłoszono w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar jako "wodę[...]" – lek do sprzedaży detalicznej (poz. 110, klasyfikując go wg kodu [...] ze stawką w wysokości 0% wartości towaru. W wyniku przeprowadzonej kontroli wydano decyzję (z dnia [...].04.2003 r.), którą organ celny uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zaklasyfikował importowany towar do kodu [...]ze stawką celną w wysokości 20%. W wyniku złożonego odwołania organ II- giej instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie decyzją z dnia [...].08.2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał ww. zgłoszenie za nieprawidłowe i zakwalifikował importowany towar do kodu [...] ze stawką celną w wysokości 20%. Wskazując na obowiązujące w powyższym zakresie reguły podniesiono, że woda [...] , której skład przedstawiono na k. 208 akt administracyjnych, jest preparatem stosowanym w profilaktyce i leczeniu kolki brzusznej u niemowląt powyżej 1 miesiąca i małych dzieci. Podkreślono, że preparat zawiera bezterpenowy olejek z nasion [...] pełniący funkcje lecznicze (środek wiatropędny) zatem nie spełnia wymagań pozycji 3004 taryfy celnej, zaś towar winien być zakwalifikowany do pozycji 2202. Świadectwa rejestracji i wystawione dla towarów przez MZiOS są dokumentami koniecznymi do uznania je za środki farmaceutyczne oraz niezbędnymi do dopuszczenia do obrotu poprzez apteki lub sklepy zielarskie. Nie są jednak dokumentami wystarczającymi do uznania je za leki w świetle obowiązującej taryfy celnej. W skardze zażądano uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy Naczelnika UC w W. z dnia [...].08.2003 r. jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, a także zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego. W motywach zwrócono uwagę, że przedłożone dowody wskazywały, iż ww. preparat jest lekiem zawierającym substancje czynne, czyli odpowiedzialne za działanie lecznicze, także jak bezterpenowy olejek z nasion [...] – [...] oraz [...] , zapobiegające określonym dolegliwościom i stosuje się go w terapii u niemowląt, u których dolegliwościami są bóle brzucha. Bezzasadne jest też stanowisko organów celnych, że świadectwo rejestracji [...] MZiOS z dnia [...].05.1999 r. i poprzedni certyfikat rejestracyjny z [...].04.1993 r. nr [...] są bez znaczenia (mimo, iż uznają one ww. preparat za lek). W odpowiedzi na skargę – żądając oddalenia wniesionego środka zaskarżenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. W powyższym kontekście – oceniając wniesiony środek zaskarżenia – wskazać trzeba, iż: I. Nie ulega wątpliwości – na co trzeba zwrócić uwagę Organowi II – giej instancji – że konstytucyjny katalog praw, zawarty w art. 78 Konstytucji RP, wskazuje na dość szeroką ochronę interesów stron, również w toku postępowania podatkowego. Ustawodawca prawo do zaskarżania decyzji gwarantuje – poprzez szczegółową regulacje zawartą w art. 127 i 220 Ordynacji podatkowej- stanowiąc zasadę dwuinstancyjności postępowania. W literaturze (S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2004, s. 585 i orzecznictwie (np. wyrok NSA z dn. 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 35) dostrzega się potrzebę przyjęcia zasady, iż administracyjne postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w I – szej instancji. Tworzy to – co z naciskiem należy podkreślić – obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (oczywiście w warunkach zasady pisemności będziemy bazować na materiale dowodowym zgromadzonym przez Organ I – szej instancji), dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego, a także ponownej wykładni przepisów prawa (por. wyroki NSA z dn. 25.09.2001 r., III SA 913/00 oraz z dnia 19.03.2002 r., III SA 1861/00 – niepubl.). Powyższe skłania do zaprezentowania tezy, iż obowiązkiem organu – co błędnie uczyniono w niniejszej sprawie – jest ponowne merytoryczne załatwienie sprawy, a nie tylko odniesienie się do argumentacji poczynionej w odwołaniu ( por. wyrok NSA z 23.05.2001 r., III SA 1602/00 – niepubl.). Jeżeli się zestawi treść decyzji Organów obu instancji znacznie rozleglejszy jest stan faktyczny (o którym ma mowy w decyzji II – instancyjnej) i – co jest zrozumiałe – pominięto z tej racji (zresztą błędnie) kwestię ponownej wykładni części przepisów prawa materialnego. Braki decyzji drugoinstancyjnej są tego rodzaju, iż można je rozpatrywać – bez większego ryzyka – w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Ocena Sądu nie była jednak tak surowa z uwagi na fakt, iż strona nie podnosiła tych kwestii w odwołaniu – co oczywiście nie zwalnia Organu II – giej instancji od stosowania reguł wyżej określonych, a mianowicie dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego (obejmującego nie tylko importowany towar wskazany w odwołaniu), jak też ponownej wykładni przepisów prawa (obejmującej wszystkie aspekty wskazane w decyzji I-szej instancji). II. Polemizując z twierdzeniem Organu II instancji wskazującym, że świadectwo rejestracyjne MZiOS nie przesądza o taryfikacji do pozycji obejmującej leki wskazać trzeba, iż – czego nie dostrzega się w motywach rozstrzygnięć – że wskazane wyżej świadectwa rejestracyjne MZiOS znajdują potwierdzenie w ulotce (k. 176 akt adm.), z której wynika, iż "[...]". Ten aspekt Organ II instancji pomija milczeniem wskazując w uzasadnieniu, iż z "treści ulotek informacyjnych należy stwierdzić, iż (...)[...] (...) łagodnie usuwa gazy trawienne (...) pomaga również w pozbyciu się bólów brzuszka (...), łagodzi niepokój". Nic nie wspomina się o tym - o czym mowa w ulotce – że mamy do czynienia z lekiem. Ta zaś okoliczność pozostaje w związku z treścią certyfikatu z dnia [...].04.1998 r., w której ową wodę [...] traktuje się za lek gotowy (k. 179 akt administracyjnych). Mając powyższe na uwadze trzeba wskazać, iż należy ocenić w sprawie całość materiału dowodowego, a nie tylko wybrane jego elementy, które analizowane wybiórczo, mogą prowadzić do naruszenia zasady obiektywizmu. Jeżeli organ przyjmuje, że wskazany wyżej preparat nie spełnia wymagań pozycji 3004 taryfy celnej, to może warto byłoby – poddając analizie jego skład – dopuścić dowód z opinii biegłego, który wskazałby, czy aktywne czynniki (a także preparat jako całość) ma właściwości, które pozwalają na przyjęcie kodu taryfy zaproponowanego przez zgłaszającego. Potrzeba dopuszczenia tego dowodu wydaje się być istotna, bowiem dowody zebrane w sprawie (zarówno ulotka, jak też świadectwa rejestracji MZiOS) wskazują na prawidłowość dokonanego zgłoszenia celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego opierając się na treści art. 145 § pkt 1 lit c) oraz art. 152 i 200 Pr. op. p. s. a. orzekł jak w sentencji.