V SA 545/03
WyrokWSA w Warszawie2004-03-02
Skład orzekający: Stanisław Kaliński, Piotr Piszczek, Irena Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru (arbuzów) i dokonać jej korekty w oparciu o wartość transakcyjną podobnych towarów, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie zaniżenia tej wartości, a różnica cen jest rażąca?Ratio decidendi
Organy celne mają prawo zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie zaniżenia tej wartości, a przedstawione dowody są niewiarygodne. W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami Kodeksu celnego, wartość celna może zostać ustalona na podstawie wartości transakcyjnej podobnych towarów sprzedawanych w zbliżonym czasie, zwłaszcza gdy różnica cen jest rażąca. Sąd uznał, że organy celne prawidłowo zastosowały art. 26 Kodeksu celnego, ustalając wartość celną arbuzów na podstawie najniższej jednostkowej ceny transakcyjnej podobnych towarów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów celnych o uznaniu zgłoszenia celnego partii arbuzów za nieprawidłowe i określeniu kwoty wynikającej z długu celnego. Skarżący zadeklarował wartość celną towaru w wysokości 0,02 €/kg, opierając się na fakturze eksportera. Organy celne zakwestionowały tę wartość, uznając ją za zaniżoną, i dokonały korekty, ustalając wartość celną na podstawie cen podobnych towarów importowanych w zbliżonym czasie, które wynosiły od 0,04 €/kg do 0,11 €/kg. Skarżący zarzucił organom celnym naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w szczególności dowolne podwyższanie należności celnych i dobieranie materiału porównawczego z odległego czasowo okresu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Stanisław Kaliński (spr.), Sędzia NSA del. do WSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Kudiura, Protokolant - Edyta Jankowska, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi K. G. – Firma Handlowo-Usługowa "R." w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego - oddala skargę -
Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez G. K. - Firmy Handlowo-Usługowej "R." w B. według dokumentu SAD z [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzoną z M. partię arbuzów świeżych, przyjmując za podstawę wymiaru cła wartość celną towaru w wysokości odpowiadającej deklarowanej wartości (cenie) transakcyjnej w kwocie 0,02 €/kg, wynikającej z faktury eksportera [...] z [...] sierpnia 2002 r. nr [...], przedstawionej przy zgłoszeniu celnym.
Decyzją z [...] września 2002 r. Nr [...], wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, Naczelnik Urzędu Celnego w M. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym ustalenia wartości celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego i ponownie orzekając w tym zakresie wymierzył należności celne od wartości celnej ustalonej według wartości (ceny) transakcyjnej 0,04 €/kg podobnego towaru, w zbliżonej ilości i czasie importowanych z M. [od 27 lipca 2002 r.], co po uwzględnieniu ilości sprowadzonego towaru pozwoliło na ustalenie wartości celnej towaru na 866,40 €.
Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej [...] w W. decyzją z [...] stycznia 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji z [...] października 2002 r., podzielając stanowisko tego organu, że wartość celna arbuzów zadeklarowana według ceny transakcyjnej 433,20 € (0,02 € za 1 kg) wynikającej z przedstawionej przy zgłoszeniu faktury została zaniżona i podlegała korekcie.
Na podstawie dokumentacji dotyczącej zrealizowanych w sierpniu 2002 r. przez innych eksporterów dostaw tego rodzaju owoców z M. organ odwoławczy wskazał, że jednostkowe ceny transakcyjne przedmiotu tych dostaw kształtowały się w granicach od 0,11 €/kg do 0,04 €/kg.
Dokonana przez organ celny pierwszej instancji korekta wartości celnej zgłoszonego [...] sierpnia 2002 r. towaru i jej określenie według jednostkowej ceny transakcyjnej 0,04 €/kg były więc - zdaniem organu odwoławczego - uzasadnione w świetle art. 26 Kodeksu celnego.
W skardze z 5 lutego 2003 r. G. K. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w szczególności przez przyjęcie, że przepisy kodeksu celnego pozwalają na dowolne - "według swobodnej oceny dowodów" - podwyższanie należności celnych w oparciu o dopasowywane kryteria. Nie precyzując bliżej rodzaju naruszenia prawa zarzucił, że organ celny dobierał jako materiał porównawczy towar sprowadzony nie w "zbliżonym czasie", lecz w czasie odległym o 2, 3 a nawet 4 tygodnie. W dodatku nie był to czas po zgłoszeniu towaru do odprawy, lecz przed jej zgłoszeniem. W przypadku takiego towaru jak arbuzy ma to podstawowe znaczenie, ponieważ arbuzy - jak zresztą każdy owoc - im wcześniejsze tym są droższe i konsekwentnie - im późniejsze tym tańsze.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. Nr 153, poz. 1271] sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny [Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.] wartością celną towaru, stanowiącą podstawę wymiaru cła, jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.
W myśl art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna nie może być jednak przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.
Wartość celną towaru ustala się wówczas, w myśl art. 24 § 1 Kodeksu celnego, stosując w kolejności przepisy art. 25-28 tej ustawy, w szczególności według wartości transakcyjnej identycznych towarów (art. 25), bądź według wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 26). W niniejszej sprawie wartość celna zgłoszonych arbuzów zadeklarowana została w wysokości odpowiadającej jednostkowej cenie transakcyjnej 0,02 €/kg, wynikającej z faktury przedstawionej przy zgłoszeniu celnym. W dostawach z M. zrealizowanych - jak wynika z dokumentów SAD i faktur - w sierpniu 2002 r. [k. 20, 23, 32 akt wspólnych] przez innego eksportera, stosowane jednostkowe ceny transakcyjne podobnego, tego rodzaju towaru (arbuzy świeże, "których suma wad mieści się w tolerancji dla klasy II"), kształtowały się w przynajmniej dwukrotnie wyższej wysokości. Były więc zdecydowanie wyższe od ceny transakcyjnej określonej w dokumencie SAD. W tej sytuacji wynikająca z powyższego różnica cen mogła zostać uznana za rażącą.
Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz dyspozycję art. 23 § 7 Kodeksu celnego i art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.] w związku z art. 262 Kodeksu celnego stwierdzić należy, iż nie budzi zastrzeżeń ocena, że organy celne w ramach postępowania przewidzianego w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego mogły dokonać weryfikacji zgłoszenia celnego z [...] sierpnia 2002 r., pominąć jako niewiarygodne przedstawione przez importera dowody dotyczące ceny transakcyjnej zgłoszonego towaru, uznać jego deklarowaną cenę za zaniżoną i odmówić jej waloru właściwego kryterium określenia wartości celnej; zwłaszcza że różnica cen była - jak wskazano - zasadnicza, a wyższa cena transakcyjna odnosiła się nie do pojedynczej dostawy, lecz do kilku dostaw tego rodzaju podobnego towaru, sprowadzonego w zbliżonym czasie z M.
W takim przypadku wartość celną ustala się stosując w kolejności przepisy art. 25-28 Kodeksu celnego, w szczególności według wartości transakcyjnej podobnych towarów (art.26). Ten ostatni przepis stanowi w § 1, że w przypadku gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i art. 25, za wartość celną przyjmuje się wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedawanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towaru dla którego jest ustalana wartość celna.
W niniejszej sprawie przedmiotem dostaw, według cen przyjętych w oparciu o art. 26 § 1 Kodeksu celnego za podstawę określenia wartości transakcyjnej towaru zgłoszonego [...] sierpnia 2002 r., był towar podobny (arbuzy świeże); jego dostawy także pochodziły z M. Organy celne uwzględniły fakt sezonowości owoców, jak również porównywalną jakość towaru. W tym miejscu można również zauważyć, że to skarżący podkreślił, iż arbuzy "im wcześniejsze tym są droższe i im późniejsze tym tańsze".
Spełnione w tej sytuacji zostały przewidziane w art. 26 § 1 Kodeksu celnego przesłanki określenia wartości celnej zgłoszonego [...] sierpnia 2002 r. towaru na podstawie tego przepisu.
Jednostkowe ceny transakcyjne przedmiotu dostaw przyjętych za podstawę korekty wartości celnej towaru zgłoszonego [...] sierpnia 2002 r. kształtowały się w wysokości nie niższej od 0,04 €/kg. Zgodnie z przepisem art. 26 § 2 w zw. z art. 25 § 4 Kodeksu celnego organy orzekające za podstawę określenia wartości celnej przedmiotowego towaru objętego zgłoszeniem, prawidłowo przyjęły najniższą jednostkową cenę transakcyjną 0,04 €/kg.
Rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów celnych. Ogólnikowe zarzuty skargi wskazujące na naruszenie powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz naruszenie zasad prawdy obiektywnej i działania w sposób budzący zaufanie do organów celnych, należy uznać za chybione.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło