V SA 615/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Małgorzata Pocztarek, Asesor WSA: - Joanna Kube (spr.), Asesor WSA: - Janusz Walawski, Protokolant: - Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r. r [...] orzekającej o odmowie wymeldowania Z. Z. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. - uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o wymeldowaniu wymienionego z przedmiotowego lokalu. Uzasadniając swe stanowisko Wojewoda [...] podał, że zgromadzony materiał dowodowy w postaci wyjaśnień stron i przesłuchań świadków wskazuje, że Z. Z. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, ponieważ na stałe mieszka w [...]. Skarżący bowiem sam wskazał, że od 1995 r. pracuje poza granicami kraju. Żona i syn również przebywają z nim w [...]. Nie zostały uwzględnione argumenty Z. Z. wskazujące na dostęp do lokalu i przebywanie w nim co kilka miesięcy, oraz posiadanie w tym lokalu rzeczy osobistych. Organ przyjął, że warunkom pobytu stałego nie odpowiadają sporadyczne wizyty, które mają charakter okazjonalny. W związku z tym, że zostało wykazane opuszczenie przedmiotowego lokalu przez Z. Z., Wojewoda [...] uznał, że zaistniała podstawa do wydania decyzji o wymeldowaniu w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 nr 87, poz. 960 ze zm.). Odnosząc się do stanu prawnego, Wojewoda [...] podniósł, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2001 r. Nr 87, poz. 960) z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP (o czym ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 2002 r. Nr 78, poz. 716). W konsekwencji tego orzeczenia, do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym przepisie tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Z. Z., zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów procesowych według norm przepisanych. Zdaniem wnoszącego skargę, organ nie podjął działań zmierzających do ustalenia czy rzeczywiście nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz dokonanie ustaleń z naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów. Argumentując podano, że Z. Z. jest współnajemcą lokalu, że jedynie czasowo - ze względów ekonomicznych - przebywa w [...]. W lokalu przy ul. [...] znajdują się jego rzeczy osobiste i pamiątki rodzinne. Zakwestionowano wiarygodność zeznań M. Z. z uwagi na brak bezstronności tego świadka. Również, zdaniem wnoszącego skargę, zeznania B. W. - gospodarza budynku nie są wiarygodne, ponieważ podawane przez nią informacje pochodzą od M. Z.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, z uzasadnieniem zbieżnym jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] - art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. Wojewoda, rozstrzygając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. o uchyleniu decyzji Prezydenta W. o odmowie wymeldowania Z. Z. i wymeldowaniu wymienionego, działał jako organ o charakterze reformacyjnym, który jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a także do uwzględnienia zmian stanu faktycznego i prawnego po wydaniu decyzji przez organ I instancji (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001 r. sygn. akt V SA 3872/00 LEX nr 78936). Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten zawiera dwa stany faktyczne, których przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby organ mógł wydać decyzję w sprawie wymeldowania, a mianowicie: 1. osoba utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, 2. osoba, która bez wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Przepis art. 9 ust. 2 nakładał na osobę dokonującą zameldowania się na pobyt stały lub czasowy ponad 2 miesiące obowiązek przedstawienia organowi meldunkowemu potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten utracił moc od 19 czerwca 2002 r. Oznacza to, że dla zameldowania na pobyt stały nie należy wymagać "potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu", jak również bezprzedmiotowe jest odesłanie przez przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - po tej dacie - do art. 9 ust. 2 ustawy. Czyli, jeżeli osoba posiadająca dotychczas uprawnienie do przebywania w lokalu opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, to od dnia 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką do wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - wyrok z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00 - LEX nr 54454). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123). Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Wbrew twierdzeniom skargi organy obu instancji wyczerpująco wyjaśniły istotne okoliczności sprawy, przeprowadzając postępowanie wnikliwie i z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 k.p.a. W ocenie Sądu, okoliczność opuszczenia przez skarżącego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zostało przekonywująco i zgodnie z zasadami poprawnego wnioskowania wykazana przez Wojewodę [...]. Skarżący przyznał, że od 1995 r. pracuje poza granicami Polski. Z uwagi na zatrudnienie poza krajem stwierdził, że "większość czasu" przebywa w [...]. Wspólnie z nim przebywa tam także jego rodzina (żona i syn). Skarżący przyznał, że jego [...] syn nie chodził do szkoły w Polsce (k. 20 akt adm.). Wobec dyspozycji art. 80 k.p.a. nie budzi zastrzeżeń uznanie przez organ, że opuszczenie przez skarżącego lokalu ma cechy trwałości a fakt dostępu do lokalu tj. posiadanie kluczy i okazjonalne przebywanie w nim nie stanowi przesłanki wyłączającej wymeldowanie i nie może być poczytane za zamieszkiwanie przez skarżącego w tym lokalu, które niweczyłoby jego opuszczenie przez skarżącego przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podniesiony w skardze zarzut braku dostatecznego wyjaśnienia sprawy nie zasługuje na uwzględnienie również i z tego względu, że w toku sprawy skarżący jedynie deklarował powołanie świadków mających potwierdzić fakt jego stałego zamieszkiwania w lokalu, nie wskazując ich jednak (k. 11 akt adm.). Na marginesie rozstrzyganej sprawy, należy wskazać, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest on współnajemcą przedmiotowego lokalu, co znajduje odzwierciedlenie w aneksie do umowy najmu (k. 2 akt adm.). Według tego dokumentu wyłącznym najemcą lokalu jest M. Z.. Fakt ten, w obecnym stanie prawnym nie ma jednak dla istoty wymeldowania większego znaczenia. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.