V SA 953/03
WyrokWSA w Warszawie2004-02-26
Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Jacek Chlebny, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna, która odebrała towar wprowadzony na polski obszar celny i przedstawiła go organowi celnemu do rewizji, jest odpowiedzialna za ujawnioną nadwyżkę towaru i zobowiązana do zapłaty opłaty manipulacyjnej dodatkowej, nawet jeśli twierdzi, że rewizja nastąpiła przed faktycznym przejęciem przez nią odpowiedzialności za towar?Ratio decidendi
Spółka akcyjna, która odebrała towar wprowadzony na polski obszar celny i przedstawiła go organowi celnemu do rewizji, staje się osobą odpowiedzialną za ten towar w rozumieniu przepisów Kodeksu celnego. W przypadku ujawnienia nadwyżki towaru podczas rewizji, organ celny ma prawo wymierzyć spółce opłatę manipulacyjną dodatkową. Jedynym sposobem uwolnienia się od tej odpowiedzialności jest wystąpienie o zgodę na zbadanie towaru w trybie określonym w art. 40 Kodeksu celnego. Brak skorzystania z tej możliwości oznacza przyjęcie odpowiedzialności za stan przedstawionego towaru.Stan faktyczny
Spółka akcyjna wprowadziła na polski obszar celny towary, w tym papierosy, na podstawie noty tranzytowej. Podczas rewizji celnej stwierdzono nadwyżkę papierosów. Dyrektor Urzędu Celnego wymierzył spółce opłatę manipulacyjną dodatkową. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, opłata została ponownie wymierzona. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na odpowiedzialność spółki za towar po jego przedstawieniu. Spółka wniosła skargę, kwestionując moment przeprowadzenia rewizji i swoją odpowiedzialność.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Marzenna Zielińska, Sędzia NSA del. do WSA - Jacek Chlebny, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant - Katarzyna Wielgosz, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej - oddala skargę -
W dniu [...] czerwca 2001 r. wprowadzono na polski obszar celny towary- artykuły spożywcze i papierosy. Wprowadzenia dokonano na podstawie noty tranzytowej T1 nr [...]. Towar został dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia - Urzędu Celnego [...] w W. w dniu [...].06.2001r. w celu wprowadzenia go do wolnego obszaru celnego – sprzedaży w sklepie należącym do Spółki Akcyjnej [...] S.A. .W tym samym dniu przeprowadzono rewizję celną towaru, w wyniku której stwierdzono rozbieżność między towarem ujawnionym a przedstawionym organowi celnemu w postaci nadwyżki 1 kartonu ([...] szt.) papierosów [...]. Na powyższą okoliczność sporządzono protokół rozbieżności nr [...] z dnia [...].06.2001r. Dyrektor Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z dnia [...].06.2001r. nr [...] wymierzył Spółce [...] opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości [...] zł odpowiadającej różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym – na podstawie art. 276 § 2 Kodeksu celnego.
[...] S.A. wniosła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż rewizja celna towaru miała miejsce w czasie wyładunku towaru z samochodu przewoźnika, przed przejęciem przez Stronę, w czasie w którym nie była jeszcze ani właścicielem ani dysponentem nadwyżki towaru, a dostawca towaru potwierdził, że ilość towaru została błędnie wpisana do dokumentów celnych, a zatem brak jest podstaw do obciążania jej opłatą manipulacyjną dodatkową za różnicę między ilością papierosów . W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...].12.2001r. nr [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez ten organ uzasadnieniu, wskazując na konieczność zapewnienia stronie czynnego udziału każdym stadium postępowania, stosownie do dyspozycji art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Po powtórnym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z dnia [...].01.2002r. nr [...] wymierzył [...] S.A. opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie [...] zł w związku z wykazaniem różnicy między towarem objętym uprzednio procedurą tranzytu na podstawie noty tranzytowej T1 nr [...], następnie przedstawionym organowi celnemu, a towarem ujawnionym w wyniku rewizji celnej w postaci 1 kartonu papierosów marki [...].
Decyzją z dnia [...].02.2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej [...] w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że przedstawienia towarów wprowadzonych do wolnego obszaru celnego dokonuje przedsiębiorca prowadzący działalność na terenie strefy wolnocłowej – w omawianej sprawie była to firma [...] S.A. Powyższe twierdzenie zgodne jest postanowieniem art. 45 Kodeksu celnego, który stanowi, iż każda osoba, która po rozładunku posiada towary i zapewnia ich transport lub składowanie, staje się odpowiedzialna za wykonanie obowiązku przedstawienia towarów w całości na każde żądanie organu celnego art. 276 § 2 Kodeksu celnego określa podmioty zobowiązane do zapłaty opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości wartości różnicy ujawnionego towaru poprzez odesłanie do art. 39 cyt. Ustawy. Oznacza to, że osoba zobowiązana do zapłaty ww. opłaty jest osobą jest [...], który zdaniem organu przejął od przewoźnika odpowiedzialność za towar. Organ wskazał też, że możliwość weryfikacji towaru wprowadzonego na polski obszar celny przewiduje art. 40 § 1 Kodeksu celnego, stanowiący, iż po przedstawieniu towarów, towarów przed nadaniem tym towarom właściwego przeznaczenia celnego, mogą one za zgodą organu zostać zbadane. Sposób, tryb i warunki badania towarów określił Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 8.11.1999r. w sprawie sposobu, trybu i warunków badania towarów przedstawionych organowi celnemu. Z akt sprawy wynika, iż [...] S.A. z możliwości tej nie skorzystała, a zatem przyjęła na siebie wszelkie konsekwencje związane z ujawnionymi w trakcie postępowania nieprawidłowościami.
W skardze do NSA [...] S.A. wniosła uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...].02.2003 r. nr [...], a także poprzedzających ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].01.2002r. nr [...] i decyzji Dyrektora Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].06.2001 r. znak [...], zasądzenie zwrotu na rzecz [...] S.A. niesłusznie pobranej przez Urząd Celny [...] w W. (obecnie Urząd Celny [...] w W.) opłaty manipulacyjnej w wys. [...] PLN wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia [...].06.2001 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż kierowca z firmy spedycyjnej przywiózł samochodem mającym zamknięcia celne, do wolnego obszaru celnego w piwnicy Dworca Lotniczego W.– [...], towary wysłane przez firmę [...] GmbH H., na adres sklepu [...]S.A. znajdującego się w tej strefie. Tylko funkcjonariusz celny mógł zdjąć plomby z samochodu. Funkcjonariusze ci mają swoje biuro na terenie wolnego obszaru celnego, gdzie można wejść tylko na podstawie specjalnej przepustki wydawanej przez Przedsiębiorstwo Państwowe [...] lub Graniczny Punkt Kontrolny . Funkcjonariusze U.C.P.L z reguły odmawiali zejścia do piwnicy w celu zdjęcia z samochodu zabezpieczeń celnych dopóki nie otrzymali w swym biurze na [...] piętrze kompletu dokumentów celnych tranzytowych przywiezionych przez kierowcę oraz dokumentów SAD wprowadzających towar do wolnego obszaru celnego, wystawionych przez [...] S.A. na podstawie danych zawartych w fakturze zagranicznego dostawcy. W tej sytuacji pracownicy skarżącego , byli zmuszeni odebrać dokumenty celne tranzytowe od kierowcy samochodu, który znajdował się w piwnicy Dworca Lotniczego i zanieść je na górę do biura Urzędu Celnego [...] – Posterunek WOC. Następnie funkcjonariusz celny polecił pracownikom skarżącej wynieść towary z samochodu, gdy towary znalazły się na rampie przystąpił do kontroli, w której trakcie pozwolił kierowcy odjechać. Zdaniem skarżącej nie doszło do przejęcia przez [...] odpowiedzialności za towar, gdyż nie miała ona możliwości zbadania przesyłki przed objęciem jej procedurą rewizji celnej.
Dyrektor Izby Celnej [...] wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu , iż rewizja celna towaru dokonana została na zakończenie procedury tranzytu, w której skarżąca nie brała udziału, organ wskazał iż zobowiązanie [...]S.A. do uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej wynika z faktu przejęcia przez nią odpowiedzialności za towar po jego dostarczeniu do wolnego obszaru celnego, a tym samym ponoszenia konsekwencji ujawnienia nadwyżki w trakcie rewizji tego towaru. Dyrektor Izby przypomniał, że [...]S.A. była odbiorcą towaru wprowadzonego na polski obszar celny we wspólnej procedurze tranzytowej na podstawie noty tranzytowej T1 nr [...] i, że przejęła go przewoźnika. Stosownie do art. 101 § 3 Kodeksu celnego, niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego, każda osoba przewożąca towar lub przyjmująca go, jeśli wie o tym, że jest on objęty procedurą tranzytu jest również zobowiązana do przedstawienia tego towaru w urzędzie celnym przeznaczenia. Stosując wykładnię językową pojęcia "osoby przejmującej odpowiedzialność za towary po ich wprowadzeniu na polski obszar celny", za osobę taką należy uważać każdą osobę, która "odbierze towar, weźmie na swój rachunek, użytek, do dalszego wykorzystania, na swoją odpowiedzialność", czyli każdą osobę, która odebrała towar od osoby, która go wprowadziła na polski obszar celny, wzięła go na swoi rachunek, czyli odpowiada za ich dalszy los, np. w wyniku przeładunku, rozładunku i z tego tytułu jest zobowiązana do przedstawienia go organowi celnemu. Zatem obowiązek przedstawienia towaru organowi celnemu, jeżeli nie uczyniła tego osoba wprowadzająca towar na polski obszar celny, obciąża osobę posiadającą ten towar, dysponującą nim i ponoszącą za niego odpowiedzialność.
Ponadto Dyrektor Izby Celnej przypomniał, iż strona nie skorzystała z przysługującego uprawnienia do kontroli towaru, o którym mowa w art. 40 "§ 1 Kodeksu celnego, zatem po przedstawieniu towaru do rewizji celnej nie może skutecznie uwolnić się z obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej.
Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny.
Skarżąca sama przyznaje, że rewizji celnej, w wyniku której ujawniona została nadwyżka towaru, dokonano po przedstawieniu przez skarżącą towaru w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. Zarzuty skarżącej sprowadzają się do kontestowania organizacji pracy służb celnych Urzędu Celnego [...]. Jednak, nawet uznając w tym zakresie zarzuty skarżącej za słuszne, nie może to wpłynąć na ocenę zaskarżonej decyzji jako prawidłowej. Jak wyżej wspomniano – i co wynika z nie kwestionowanego stanu faktycznego – [...] S.A. dokonała przedstawienia towaru w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. Skarżąca miała uprawnienie do przedstawienia towaru jako osoba wymieniona w art. 101 § 3 Kodeksu celnego. Wobec tego, że skarżąca towar przedstawiła organowi celnemu stała się osobą odpowiedzialną za towar w rozumieniu art.39 Kodeksu celnego, gdyż przedstawić towar może jedynie osoba, która wprowadziła towar na polski obszar celny lub osoba, która przejęła zań odpowiedzialność. Skoro tak, to organ celny miał prawo w przypadku ujawnienia nadwyżki towaru wymierzyć [...]S.A. opłatę manipulacyjną dodatkową na podstawie art. 276 § 2 Kodeksu celnego.
Rację ma organ twierdząc, iż jedynym sposobem , aby się od tej odpowiedzialności uwolnić jest wystąpienie o zgodę na zbadanie towaru w trybie określonym w art. 40 Kodeksu celnego i wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w § 3 tegoż artykułu rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 listopada 1999 r. w sprawie sposobu, trybu i warunków badania towarów przedstawionych organowi celnemu ( Dz.U. Nr 93 poz. 1075 ). Skoro skarżąca nie wystąpiła w powyższym trybie przejęła na siebie odpowiedzialność za stan przedstawionego towaru.
Wobec nie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło