V SA 974/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia NSA del. do WSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz [...] Sp. z o.o. w W. [...] zł ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. [...] SAD nr [...] z dnia [...].05.2001 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym [...], który został zgłoszony wg kodu PCN [...] i 25% stawki celnej. Strona skarżąca pismem z dnia [...].07.2001 r. wniosła o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej klasyfikacji taryfowej. Importer wskazał pozycję 3004 jako właściwą dla przedmiotowego towaru. Po dokonaniu oceny złożonej dokumentacji Organ celny I instancji wydał decyzję z dnia [...].10.2001 r. Nr [...], uznającą zgłoszenie celne za prawidłowe. W wyniku rozpoznania odwołania Organ celny II instancji w efekcie analizy złożonego przez skarżącą materiału dowodowego i opinii zaprezentowanej przez biegłego, utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny w mocy (vide treść wyroku w zakresie szczegółowego oznaczenia decyzji). W skardze żądającej uchylenia zaskarżonych aktów administracyjnych i zasądzenia kosztów postępowania sądowego zarzucono obrazę: a) art. 122, 123, 187 § 1, 190, 191 oraz 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez: – naruszenia zasad przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, – nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, – dowolną ocenę materiału dowodowego i przeprowadzenie granic swobodnej oceny dowodów, – nie zapoznanie się strony przed wydaniem decyzji ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym; b) § 1 rozp. RM z dnia 21.12.1999 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej poprzez błędną klasyfikację towaru. W odpowiedzi na skargę, żądając jej oddalenia, podniesiono argumenty zgodne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten określa podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się postępowania. Jest nią bez wątpienia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że podstawowym celem kontroli sądowej jest eliminowanie z obowiązującego porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) i czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego jak i całego aparatu administracji państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość, a tym samym legalność działania organów administracyjnych stanowi bowiem istotny element efektywności i istotną przesłankę istnienia społecznej akceptacji i działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji działania tego aparatu jest przenoszony na ocenę całego państwa. W powyższym kontekście wskazać trzeba, że art. 190 Ordynacji podatkowej gwarantuje stronie prawo do realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W tej normie zawarty jest obowiązek zawiadomienia o miejscu i terminie dowodu z opinii biegłego co najmniej na 7 dni przed terminem. Co ważniejsze – wbrew twierdzeniom prezentowanym w odpowiedzi na skargę – organ jest związany tym obowiązkiem niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu. Zważywszy na konieczność zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, w związku ze złożonym przez stronę żądaniem (k. [...] akt adm.), w którym to zaakcentowano chęć zadania biegłemu pytań – a to w związku z innymi opiniami znajdującymi się w aktach sprawy – organy celne winny doprowadzić do takiej sytuacji, w której skarżący mógłby zadawać biegłemu pytania i żądać od niego wyjaśnień. Organ celny winien był przesłuchać biegłego w obecności skarżącego. Taka potrzeba istnieje zwłaszcza dlatego, że sporządzając opinię biegły był pozbawiony dostępu do akt administracyjnych i nie mógł odnieść się do opinii złożonych przez stronę [podobne stanowisko zaprezentowano w wyroku NSA z 19.01.1990 r. (SA/Gd 1115/89, Przegl. Orzeczn. Pod. 1993/4/67)]. Warto też podkreślić – z czym WSA się zgadza – że naruszenie przez organ obowiązków wypływających z art. 190 jest istotnym naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej) – patrz B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki, Ordynacja Podatkowa, Komentarz 2003, Unimex, s. 629. Analizując też treść odpowiedzi na skargę, zwłaszcza kiedy odwołuje się ona do poglądów komentarzowych, wskazać trzeba, iż nie mogą one wypaczać treści wynikających expressis verbis z ustawy. Na marginesie należy również zauważyć, że tłumaczenie dokumentu z k. [...] nie odpowiada wymogom stawianym przez ustawodawcę. Nie zostało ono przez nikogo podpisane (k. [...]), a nadto tłumacz ingerował w tekst – vide przypisy w przekładzie. Stronie także przed wydaniem decyzji II instancji nie umożliwiono zapoznania się z materiałami sprawy, czym naruszono w sposób oczywisty treść art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze treść poczynionych wywodów, uznając iż naruszenie powyższych przepisów mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a także stanowiło podstawę do wznowienia postępowania, należało – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 b i c oraz art. 152 i 200 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzec jak w sentencji.