V SA 978/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Czesław Zieliński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA del. do WSA - Marzenna Zielińska, Protokolant - referendarz sądowy - Joanna Gierak, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skargi Firmy Ortopedycznej [...] S.A. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz Firmy Ortopedycznej "[...]" S.A. w [...] kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego. 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie dokumentu SAD z dnia [...].03.2000 r. nr [...], przyjętego przez Urząd Celny w [...], Firma Ortopedyczna "[...]" S.A. w [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzone z F. różne towary, m.in. towary określone w pozycji [...] SAD jako aparaty ortopedyczne – stabilizatory: ręki, kolana, kostki łokcia, nadgarstka; gorsety, klasyfikowane według deklarowanego przez importera kodu taryfowego PCN 9021 19 10 0, obejmującego aparaty ortopedyczne z pozycji taryfowej 9021 - Sprzęt i aparaty ortopedyczne... z zerową stawką celną oraz towary określone w pozycji [...] SAD jako kule inwalidzkie, siedziska toaletowe, balkoniki, chodziki, chwytaki dla inwalidów, klasyfikowane według deklarowanego przez importera kodu taryfowego PCN 902190900, obejmującego pozostałe z pozycji taryfowej 9021, wyszczególniającej sprzęt i aparaty ortopedyczne, włącznie z kulami, pasami chirurgicznymi i przepuklinowymi; szyny; łubki i inny sprzęt do składania kości; protezy, aparaty słuchowe oraz inne aparaty zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa, z zerową stawką celną. Decyzją z dnia [...].11.2002 r. nr [...], wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] uznał powyższe zgłoszenie celne części towarów z pozycji 4 i 6 dokumentu SAD za nieprawidłowe w zakresie nazwy towaru i klasyfikacji taryfowej i orzekając w tej części towary z poz. 4 SAD o nazwach: – [...] (leczniczo-rehabilitacyjny pas ortopedyczny stabilizujący kręgosłup), – [...] (stabilizator stawu kolanowego), – [...] (stabilizator stawu łokciowego), – [...] (stabilizator nadgarstka), – [...] (stabilizator stawu skokowego), – [...] (stabilizator stawu kolanowego), – [...] (stabilizator stawu kolanowego), – [...] (stabilizator stawu skokowego), – [...] (stabilizator stawu kolanowego), – [...] (stabilizator stawu łokciowego), – [...] (stabilizator stawu skokowego) i – [...] (opaska na staw kolanowy) zaklasyfikował do kodu taryfowego 6307 90 10 0, obejmującego artykuły konfekcyjne dziane lub szydełkowane, natomiast towar o nazwie [...] (opaska nadgarstka skórzana) zaklasyfikował do kodu 4203 30 00 0, obejmującego pasy i bandolety z pozycji taryfowej 4203 wyszczególniającej artykuły odzieżowe i dodatki do ubiorów ze skóry wyprawionej lub skóry surowej. Część towarów z pozycji 6 SAD o poniższych nazwach zostały zaklasyfikowane: – [...] (nasadka na sedes plastikowa) i [...] (siedzisko ortopedyczne wannowe) do kodu taryfowego 3924 90 90 0, obejmującego pozostałe z poz. taryfowej 3924, artykuły gospodarstwa domowego i artykuły toaletowe z tworzyw sztucznych, – [...] (krzesełko prysznicowe z aluminium i tworzyw sztucznych) do kodu taryfowego 9401 79 00 0, obejmującego pozostałe z poz. 9401 meble do siedzenia o konstrukcji metalowej, – [...] (chwytak inwalidzki z aluminium) do kodu taryfowego 7615 20 00 0, obejmującego wyroby sanitarne. Orzekając w sprawie na skutek odwołania importera Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] .02.2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że towary z poz. 4 dokumentu SAD określone jako stabilizatory, ortezy nie mogą być klasyfikowane według pozycji taryfowej 9021, wskazanej przez importera, gdyż zasadniczą funkcją objętych tą pozycją sprzętu i aparatów ortopedycznych jest unieruchamianie narządów w przypadku różnego rodzaju urazów. Pozycja ta obejmuje więc artykuły i aparaty ortopedyczne służące do korygowania wad cielesnych lub podtrzymywania organów, koniecznego wskutek choroby lub operacji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie neguje leczniczych właściwości importowanych stabilizatorów, ortez, jak i opinii lekarza ortopedy w tym przedmiocie, jednakże okoliczności te, zdaniem orzekającego organu, nie mają wpływu na zasady klasyfikacji wynikające z taryfy celnej, według których stabilizatory, ortezy jako artykuły stosowane zarówno w profilaktyce jak i po urazach podlegają klasyfikacji taryfowej według surowca (materiału), z których zostały wykonane. Według Wyjaśnień do taryfy celnej pozycja 9021 nie obejmuje: a) pończoch przeciwżylakowych, b) prostych ochraniaczy lub urządzeń przeznaczonych do zmniejszania nacisku na pewne części stopy, c) pasów podtrzymujących lub innych wyrobów podtrzymujących, np. pasów przedurodzeniowych lub macierzyńskich. Z kolei w myśl ø uwagi 1 b do działu 90 taryfy celnej, dział ten nie obejmuje pasów i bandaży z materiału (tekstylnych), których działanie na organ polegające na podtrzymaniu lub utrzymaniu wynika jedynie z ich elastyczności (np. pasy ciążowe, bandaże piersiowe, brzuszne, bandaże na mięśnie). Zdaniem organu odwoławczego, tylko takie właściwości mają w większości towary z poz. 4 SAD i powinny być zaklasyfikowane do pozycji 6307 taryfy. Odmienne niż wskazane przez importera zaklasyfikowanie części towarów z pozycji 6 dokumentu SAD uzasadnione było, zdaniem organów celnych, ze względu na kryterium w postaci surowców (materiałów), z których te towary zostały wykonane (aluminium, tworzywa sztuczne). W skardze wniesionej w dniu [...].03.2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "[...]" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...], zarzucając, że została ona wydana bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy oraz z niewłaściwym zastosowaniem taryfy celnej. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego w sprawie dowodów stanowiących podstawę wydania decyzji, podnosząc, że organ odwoławczy pominął milczeniem zarzuty dotyczące ustaleń poczynionych w toku kontroli celnej, w szczególności że nie uwzględnił opinii Wojskowej Akademii Medycznej w [...] wskazującej, że towary te stanowią ortezy ortopedyczne z wyszczególnieniem chorób, przy których mają one zastosowanie. Pominięto również okoliczność, że ze względu na szczególną konstrukcję zastosowanych wzmocnień nie są to jedynie tkaniny czy dzianiny działające terapeutycznie własną sprężystością. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zdaniem skarżącej, nie pozwala na sformułowanie postawionej przez organ tezy, że jedynymi materiałami, z których zostały skonstruowane ortezy jest bawełna, akryl, neopren, poliester [...] i [...], pokryty warstwą mikroflory, dzianina bawełniana, taśma elastyczna i elastodien, gdyż z oświadczenia firmy "[...]" wynika, że w produkcji ortez zastosowano specjalną technologię polegającą na wprowadzeniu do zastosowanych tam surowców specjalnych nietekstylnych wzmocnień lub usztywnień, wprowadzenie których warunkowało osiągniecie zakładanych działań terapeutycznych ortezy na organy ludzkie. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni pozycji 9021 taryfy celnej, wskazując, że z Wyjaśnień do taryfy celnej dotyczących tej pozycji nie wynika, by "unieruchamianie" danego organu stanowiło konieczny element definicji sprzętu i aparatów ortopedycznych. Wynika natomiast konieczność używania sprzętu i aparatów dla osiągnięcia jednego z niżej wymienionych celów: – zapobieganie powstawaniu zniekształceń ciała (funkcja prewencyjna), koniecznego w następstwie choroby lub po operacji, – korygowanie zniekształceń ciała, koniecznego w następstwie choroby lub po operacji, – podtrzymanie organów, koniecznego w następstwie choroby lub po operacji, trzymanie organów, koniecznego w następstwie choroby lub po operacji. Jednym z opisanych wyżej działań może być także unieruchomienie. Nie jest to jednak jedyne działanie terapeutyczne na organ. Równoprawne jest choćby działanie prewencyjne - zapobieganie powstawania zniekształceń ciała w następstwie choroby lub po operacji (nie ma tutaj mowy o unieruchomieniu jako jedynym działaniu terapeutycznym), albo podtrzymywanie organów, przez co należy rozumieć podtrzymywanie realizowania funkcji, której wykonywanie zostało upośledzone, w następstwie choroby lub po operacji, a która jest konieczna (bo tylko tak można odróżnić podtrzymywanie od trzymania). Organ odwoławczy zgadzając się z takim działaniem ortez na organy ludzkie zupełnie niezrozumiale przyjął w uzasadnieniu decyzji tylko jedną z tych funkcji. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy błędnie i niekonsekwetnie zaliczył ortezy do pasów i bandaży z materiału (tekstylnych), których działanie na organ wynika jedynie z ich elastyczności i że z tego powodu są one wyłączone z możliwości przyporządkowania do pozycji 9021 zgodnie z uwagą 1 b do działu 90 taryfy celnej, gdyż z oświadczenia firmy "[...]" wynika, że nie są one skonstruowane jedynie z materiałów tekstylnych i nie działają na organy jedynie własną elastycznością, a jednoczesne wystąpienie obu tych znamion jest warunkiem wyłączenia wynikającego z uwagi 1 b do działu 90 taryfy celnej. Zawarty w Wyjaśnieniach do taryfy celnej komentarz do pozycji 9012 rozróżnia opaski podtrzymujące ortopedyczne od aparatów do korygowania skrzywień bocznych (skoliozy) i wgięć kręgosłupa, a także medyczne lub chirurgiczne gorsety i pasy. Z powyższego komentarza wynika, że aby opaska została uznana za podtrzymującą opaskę ortopedyczną konieczne jest, aby była inna niż zwykłą opaska podtrzymująca z dzianiny, materiałów siatkowych lub szydełkowych. Opinia Światowej Organizacji Celnej w Brukseli z dnia 16.05.1997 r. opublikowana w V tomie Wyjaśnień do taryfy celnej, prezentuje stanowisko, że "opaski na: nadgarstki, łokcie, kolana, dłonie, stosowane w przypadku zwichnięć, naderwań mięśni, ścięgien, w dolegliwościach bólowych na tle zwyrodniowym, wykonane z dzianiny, z włókien poliestrowych winny być zakwalifikowane do pozycji 6307 90". Zdaniem skarżącej, zarówno definicja zawarta w komentarzu jak i w ww. opinii nie ma jednak zastosowania w naszej sprawie, gdyż dotyczy jedynie opasek: – wykonanych z dzianiny, z włókien poliestrowych, albo materiałów siatkowych lub szydełkowych jako jedynego materiału, z którego wykonano opaski, podczas gdy inne materiały zastosowane są w przypadku naszych ortez; – stosowanych przy zwichnięciach, naderwaniach mięśni, ścięgien, w dolegliwościach bólowych na tle zwyrodnieniowym, a zatem ściśle określonych dysfunkcji, przy których są zastosowane, podczas gdy skład, wykonanie i zastosowanie medyczne spornych ortez jest inne. W odniesieniu do towarów z poz. 6 dokumenty SAD (nasadka na sedes, siedzisko ortopedyczne wannowe, krzesełko prysznicowe, chwytak inwalidzki), których deklarowana klasyfikacja została zmieniona, skarżąca podniosła, że przedmioty te korygują skutki wady czy kalectwa tych organów człowieka, które na skutek choroby czy operacji nie mogą w sposób naturalny wykonywać swoich właściwych działań przy podejmowaniu czynności życia codziennego. Zastępują naturalne funkcje niesprawnych nóg czy rąk. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy w sprawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje. Organy celne uznając, ze wymienione towary z poz. 4 dokumentu SAD nie mogą być klasyfikowane do podanego przez stronę kodu PCN 9021 19 10 0 – aparaty ortopedyczne, poczyniły to ustalenie mając na względzie treść uwagi 1 b do działu 90 taryfy celnej. Zgodnie z treścią tej uwagi dział 90 taryfy celnej nie obejmuje pasów i bandaży z materiału (tekstylnych), których działanie na organ polegające na podtrzymaniu lub utrzymaniu wynika jedynie z ich elastyczności (np. pasy ciążowe, bandaże piersiowe, brzuszne, bandaże na mięśnie). Skarżąca trafnie zarzuca, że powyższa uwaga nie dotyczy przedmiotowych towarów, ponieważ nie są one pasami ani bandażami oraz nie zostały wykonane wyłącznie z materiału tekstylnego, którego działanie na organ, polegające na podtrzymywaniu lub utrzymywaniu, wynika jedynie z elastyczności tego materiału. Z ustaleń opartych na opinii Wojskowej Akademii Medycznej w [...] wynika, że będące przedmiotem sporu ortezy zostały wykonane ze specjalnego wielowarstwowego materiału z użyciem wzmocnień, które dzięki specjalnemu splotowi w różny sposób – zależny od okolicy anatomicznej – stabilizują – korygują elementy anatomiczne organu człowieka (k. 15v i k. 17 in fine akt adm.). Fakt zastosowania w tych ortezach specjalnych, nietekstylnych wzmocnień lub usztywnień potwierdza również oświadczenie producenta na piśmie przedstawione w postępowaniu administracyjnym przy odwołaniu skarżącej. Zarówno z przytoczonych danych wynikających z opinii WAM jak i z oświadczenia producenta wynika, że przedmiotowe ortezy nie zostały wykonane wyłączenie z materiałów tekstylnych, oraz że ich działanie w związku z zastosowanymi specjalnymi wzmocnieniami nie wynikało jedynie z elastyczności materiału tekstylnego użytego do ich wykonania. Oznacza to w konsekwencji, że uwaga 1 b do działu 90 taryfy celnej nie miała wbrew odmiennym ustaleniom organów celnych zastosowania w sprawie. Specjalne nietekstylne wzmocnienia lub usztywnienia zastosowane w przedmiotowych ortezach, służące do stabilizacji (podtrzymania) organów, odróżniają te ortezy od zwykłych opasek podtrzymujących. Zastosowane w przedmiotowych kortezach specjalne wzmocnienia i usztywnienia oraz pełnione przez nie funkcje wskazują, że przedmiotowe ortezy są podtrzymującymi opaskami ortopedycznymi, o których mowa w pkt 12 Wyjaśnień do pozycji 9021 taryfy celnej. Należą one do sprzętu i aparatów ortopedycznych i powinny być klasyfikowane do kodu PCN 9021 19 10 0 podanego przez skarżącą w zgłoszeniu celnym. Klasyfikacja ta, wbrew odmiennym ustaleniom organów celnych, została dokonana bez naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego i nie dawała podstawy do uznania zgłoszenia za nieprawidłowe, na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 tegoż Kodeksu. W stanie faktycznym sprawy nie znajduje również uzasadnienia zmiana klasyfikacji towarów określonych jako nasadka na sedes, siedzisko ortopedyczne wannowe, krzesełko prysznicowe i chwytak inwalidzki. Przedstawiona w decyzji charakterystyka tych przedmiotów, ich wyposażenie, właściwości i przystosowanie do potrzeb ludzi dotkniętych dolegliwościami ograniczającymi sprawność fizyczną (k. 14v akt adm.), wskazują, że nie są to powszechnego użytku przedmioty z grupy artykułów gospodarstwa domowego, mebli oraz artykułów sanitarnych i nie mogą być klasyfikowane jako tego rodzaju przedmioty. Z tych względów Sąd uznał skargę za uzasadnioną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.