V SA 979/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA del. do WSA - Maria Myślińska Sędzia NSA del. do WSA - Marzenna Zielińska (spr.) Protokolant - Beata Smulska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej, wymiaru cła i kraju pochodzenia towaru oraz odsetek wyrównawczych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...]w [...] nr [...] z dnia [...].10.2002 r. w części dotyczącej odsetek wyrównawczych 2) w pozostałej części skargę oddala 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz J. G. kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Na podstawie dokonanego w dniu [...]. 11. 1999 r. zgłoszenia celnego SAD nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w [...] objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowany z [...] samochód osobowy marki [...], na warunkach zadeklarowanych w zgłoszeniu, tj. ze stawką celną obniżoną UE, na podstawie deklaracji eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru. W wyniku kontroli postimportowej stwierdzono rozbieżności między zadeklarowanym przez Stronę krajem pochodzenia ([...]), a krajem pochodzenia wynikającym z numeru identyfikacyjnego pojazdu ([...]). W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] wszczął z urzędu postępowanie, a następnie w dniu [...]. 10. 2002 r. wydał decyzję, w której uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej i obliczył kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej oraz określił, że odsetki wyrównawcze zostaną wyliczone i pobrane przez Wydział [...] Izby Celnej w [...] stosownie do postanowień § 1 ust 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20. 11. 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. 02. 2003 r., który w jej uzasadnieniu stwierdził m.in., że w niniejszej sprawie ma zastosowanie Protokół 4 Układu Europejskiego, określający m.in. w art. 13 i art. 16 wymogi, których spełnienie jest niezbędne dla uzyskania przez polskiego importera preferencji celnych w postaci stawek celnych obniżonych UE. Zgodnie z art. 16 Protokołu 4, z postanowień Układu Europejskiego korzystają; - produkty pochodzące ze Wspólnoty w imporcie do Polski oraz - produkty pochodzące z Polski w imporcie do Wspólnoty pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR 1 lub, w przypadkach określonych w art. 21, deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji. Zgodnie z ust. 5 części A (stawki celne) Postanowień wstępnych Taryfy celnej oraz art. 16 Protokołu 4 stawki celne obniżone stosuje się w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków: - określenia takich stawek w Taryfie celnej, - pochodzenia importowanego do Polski towaru z Unii Europejskiej zgodnie z Protokołem 4, - udokumentowania bezpośredniego przywozu towaru do Polski z obszaru Unii Europejskiej, - udokumentowania pochodzenia towaru zgodnie z wymogami Protokołu 4 Układu Europejskiego. Ponadto Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w toku przeprowadzonego postępowania zostało ustalone, iż sporny towar nie jest pochodzenia unijnego, jak zadeklarowała Strona, lecz [...], o czym świadczy rozkodowany przez dealera samochodów [...] numer identyfikacyjny samochodu VIN, składający się z kombinacji 17 znaków – liter i cyfr. W przedmiotowej sprawie pierwsza litera kodu VIN – "[...]" oznacza, że sprowadzony samochód został wyprodukowany w [...], a nie w [...]. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca, J. G. podniosła zarzuty: - błędu w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Izby Celnej w [...], polegający na niesłusznym stwierdzeniu, iż zgłoszenie celne było nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej poprzez przyjęcie, że zgłoszony samochód [...] jest pochodzenia [...] - rażącego naruszenia przepisów prawa a zwłaszcza art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 Kpa oraz wniosła o uchylenie obu ww. decyzji. W uzasadnieniu skargi p. J. G. podniosła m.in., że nabywając samochód w [...] była przekonana, że jest on wyprodukowany w krajach Unii Europejskiej. Poinformował ją o tym sprzedający, który jest osobą zawodowo zajmującą się handlem samochodami. Stwierdziła, że o jej dobrej wierze świadczy również deklaracja celna z [...]. 11. 1999 r., gdzie w rubryce "16" jako kraj pochodzenia wpisana jest "[...]". W zaświadczeniu o wyrejestrowaniu pojazdu z [...]. 11. 1999 r. jako producent samochodu podany jest zakład [...] ([...]), co, jej zdaniem, dobitnie świadczy o tym, że samochód ten został wyprodukowany w [...], a więc w kraju wchodzącym w skład Unii Europejskiej – pod takimi danymi samochód ten został dopuszczony do obrotu w [...] i nie miała podstaw aby zaprzeczać tym faktom. Ponadto Skarżąca stwierdziła, że złożony przez nią wniosek do Naczelnika Urzędu Celnego [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania odwołania w części dotyczącej naliczania odsetek za zwłokę był uzasadniony, gdyż należność celna została przez nią zapłacona. Naruszenia zasady określonej w art. 7 i art. 8 kpa Skarżąca upatruje w tym, że pominięcie okoliczności mającej zasadnicze znaczenie dla sprawy doprowadziło poprzez schematyczne podejście do sprawy, do wydania błędnych decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w zaskarżonej decyzji, a nadto zwrócił uwagę, że wbrew twierdzeniu Skarżącej, zapis "[...]" w dokumencie [...] (k. 10) nie jest dowodem preferencyjnego pochodzenia samochodu. Zapis ten świadczy jedynie, że producentem pojazdu jest firma [...], oraz że jest to model na Europę, natomiast skrót "[...]" określa kraj generalnego dystrybutora samochodów marki [...] na Europę, w tym przypadku jest to [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że uzasadnione są zarzuty skargi dotyczące odsetek wyrównawczych.. Zawarte w sentencji decyzji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją orzeczenie co do odsetek nie odpowiada wymaganiom art. 210 Ordynacji podatkowej, gdyż stanowiąc, że "odsetki wyrównawcze zostaną wyliczone i pobrane przez Wydział [...] Izby Celnej w [...] stosownie do postanowień § 1 ust 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20. 11. 1997 r. ...", przesądza jedynie zasadę, iż odsetki należą się, podczas gdy prawidłowe rozstrzygnięcie winno określać ich wysokość za jeden dzień oraz początkową datę ich naliczania wraz ze wskazaniem daty końcowej (do dnia zapłaty należnej kwoty). Zawarty w decyzji zapis ujęty w formie informacyjnej, w zestawieniu z dalszą praktyką postępowania organów celnych wyliczania kwoty odsetek w drodze czynności materialno-technicznej, stwarza swoistą pułapkę, powodującą, iż strona pozbawiona jest na etapie ustalenia wysokości odsetek możliwości odwołania się, co narusza jej podstawowe procesowe uprawnienia, godząc w zasadę zaufania do organów państwa (art. 121 § l Ordynacji podatkowej) Jeśli zaś chodzi o przepisy prawa materialnego, to stosownie do postanowień art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej organ celny pobiera odsetki wyrównawcze. W wykonaniu ustawowego upoważnienia zamieszczonego w art. 222 § 5 Kodeksu celnego wypadki i warunki pobierania tych odsetek oraz sposób ich naliczania określone zostały w obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.). Zgodnie z unormowaniami zawartymi w tym rozporządzeniu organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy: 1) dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, 2) kwota odsetek wyrównawczych, naliczonych w odniesieniu do towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym, nie przekracza równowartości 20 EURO Z powyższego wynika, że w sytuacjach określonych ww. rozporządzeniem, mimo wypełnienia dyspozycji art.222 § 4 Kodeksu celnego, odsetki nie są pobierane. W tym kontekście należy więc zwrócić uwagę, że Skarżąca zarówno w odwołaniu (k. 39 akt adm.), jak i w piśmie procesowym z dnia 15. 01. 2003 r. (k. 49) powoływała się na okoliczności, które winny być przez organ rozważone w świetle cytowanych wyżej przepisów rozporządzenia, a zwłaszcza (wymienionych wyżej) przesłanek mówiących o "zaniedbaniu" lub "świadomym działaniu". Tymczasem w decyzji organu I instancji w sposób arbitralny przyjęto, że "Strona wprowadziła w błąd organy celne i poprzez świadome działanie dokonała zaniżenia kwoty długu celnego" (k. 32), pomijając przy tym ocenę z punktu widzenia owych przesłanek treści (jak się później okazało – mylących) adnotacji zawartych nie tylko w [...] dokumencie [...] (k. 10), ale również w Ocenie technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę w zakresie techniki samochodowej (k. 5), gdzie w rubryce "Dane techniczne" w pkt 2 "Kraj pochodzenia" podano "zmontowany w [...], jednostka napędowa i wyposażenie europejskie". Natomiast utrzymująca tę decyzję w mocy zaskarżona decyzja w ogóle nie zawiera odniesienia do tych zarzutów, mimo obowiązku organu odwoławczego ponownego rozpatrzenia całokształtu okoliczności sprawy w aspekcie całokształtu obowiązujących przepisów prawa z odniesieniem do argumentacji odwołania. Powyższe naruszenia przepisów art. 210 § 4 w zw. z art.235 O. p. należy uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawieart.145 § l lit. a oraz lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz 1270) uchylił obie wskazane wyżej decyzje w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, natomiast w pozostałej części, stosownie do art. 151, Sąd skargę oddalił uznając, że w tym zakresie decyzja nie narusza prawa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że niniejsze orzeczenie jest prawomocne od 14.04.2004 r.