V SA/Wa 1/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie uzyskuje dochodów i utrzymuje się z pomocy rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Trudna sytuacja materialna skarżącego, polegająca na braku dochodów i utrzymywaniu się z pomocy rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tej formie, gdyż pozwala ona jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
Skarżący C. S. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazał, że nie uzyskuje dochodów, pracuje społecznie, a wydatki pokrywa z pomocy rodzeństwa. Nie posiada oszczędności ani nieruchomości. W dodatkowym oświadczeniu podał, że miesięczne koszty utrzymania miejsca zamieszkania wynoszą około ... zł, a środki na bieżące utrzymanie uzyskuje z pomocy rodziny w kwocie około ... miesięcznie, które przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... listopada 2008 r. Nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie udzielenia azylu w Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców C. S. wystąpił w dniu 20 stycznia 2009r. z wnioskiem – na urzędowym formularzu PPF - o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż nie uzyskuje dochodów, pracuje w fundacji w charakterze społecznym. Wydatki na utrzymanie pokrywa z pomocy rodzeństwa. Nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych oraz usług adwokata. Nie posiada oszczędności, nieruchomości i przedmiotów wartościowych.
W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu skarżący wskazał, iż zajmuje wskazany lokal za zgodą właściciela i jest tam zameldowany na pobyt stały. Miesięczne koszty utrzymania miejsca zamieszkania wynoszą około ... zł. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada rachunku bankowego. Środki na bieżące utrzymanie uzyskuje z pomocy rodzeństwa (przelewy Western Union, Moneygram). Nadesłane dokumenty potwierdzają, iż wysokość tej pomocy kształtuje się w granicach około ... miesięcznie. Całość tych środków skarżący przeznacza na wydatki związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składają się wpis od skargi - 200 zł (zgodnie z §2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika.
Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 200 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych, jak również uzasadnia przyznanie skarżącemu profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wysokość bowiem dochodów skarżącego (z pomocy finansowej rodziny) pozwala wyłącznie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło