V SA/Wa 1/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie udzielenia azylu w RP; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. B. (Kancelaria Adwokacka [...]), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22% podatku od towarów I usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2008 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po przeprowadzeniu wznowionego na wniosek C. S. postępowania, odmówił uchylenia decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nr [...] z [...] grudnia 2004 r. utrzymującej w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2004 r. o odmowie udzielenia cudzoziemcowi azylu w RP. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z 27 kwietnia 2004 r. C. S., obywatel [...], zwrócił się do Prezesa Urzędu ds. Repatriacji i Cudzoziemców o udzielenie azylu w Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2004 roku Prezes Urzędu odmówił udzielenia zainteresowanemu azylu w RP. Cudzoziemiec nie zgadzając się z przedmiotowym rozstrzygnięciem w dniu 3 września 2004 roku zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją nr [...] z [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skarga złożona przez cudzoziemca na powyższą decyzję została odrzucona przez Sąd postanowieniem z 26 sierpnia 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 994/05. Następnie w dniu 31 stycznia 2007 r. cudzoziemiec wystąpił z wnioskiem do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców o wznowienie postępowania w sprawie o udzielenie azylu w Rzeczypospolitej Polskiej, zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z [...] grudnia 2004 r. C. S. w przedmiotowym wniosku powołał się na fakt, iż władze B. wystąpiły do strony polskiej o jego ekstradycję. W jego ocenie jest to istotna dla sprawy okoliczność faktyczna, która istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nie była znana organowi, który przedmiotową decyzję wydał. Wnioskodawca zaznaczył ponadto, iż obawia się przekazania go władzom [...], gdyż może być przez nie prześladowany, w związku z fałszywymi zarzutami i oskarżeniami jakie były kierowane pod jego adresem. Postanowieniem z [...] lutego 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców wznowił postępowanie w sprawie o udzielenie C. S. azylu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie Szef Urzędu ds. Cudzoziemców postanowieniem z [...] lipca 2008 r. stwierdził nieważność powyższego postanowienia, gdyż pracownik Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, który podpisał przedmiotowe postanowienie, nie był upoważniony do załatwienia spraw w zakresie wznawiania postępowań w sprawie o udzielenie azylu w RP. Wobec powyższego Szef Urzędu ds. Cudzoziemców po rozpatrzeniu wniosku cudzoziemca z 31 stycznia 2007 r. postanowieniem z [...] września 2008 r. nr [...] wznowił postępowanie w sprawie o udzielenie C. S. azylu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z [...] listopada 2008 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po przeprowadzeniu postępowania opartego na przesłankach wznowieniowych, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z [...] grudnia 2004 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w jego ocenie podniesione przez wnioskodawcę okoliczności nie uzasadniają wzruszenia ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2004 r. Postępowanie administracyjne z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) - dalej: k.p.a. wznawia się bowiem, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe; 2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji oraz 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie doszło do ziszczenia wszystkich, wymaganych ustawą warunków wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z pisma z [...] lutego 2008 r. skierowanego przez Prokuraturę Generalną [...] do Ministerstwa Sprawiedliwości RP wynika bowiem, iż władze B. wystąpiły do strony polskiej w dniu [...] lutego 2007 r. z prośbą o wydanie C. S., w celu pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej za popełnione przestępstwa. Decyzja zaś, której uchylenia domaga się wnioskodawca, została wydana [...] grudnia 2004 r. Tak więc nowa okoliczność, na którą powołuje się skarżący -wystąpienie władz [...] o jego ekstradycję, nie istniała w dniu wydawania ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nr [...] z [...] grudnia 2004 r., a w związku z tym ww. decyzja nie mogła być uchylona w trybie przepisów o wznowieniu postępowania. Okoliczność powyższa jak wskazał organ może być natomiast podstawą do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. W skardze na decyzję Szefa Urzędu z [...] listopada 2008 r. C. S. stwierdził, że powyższa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ sam zmienił wbrew jego woli przedmiot postępowania i nie rozstrzygnął sprawy co do jej istoty, tj. o udzielenie skarżącemu azylu w RP zgodnie z przedmiotem jego wniosku z 31 stycznia 2007 r. Następnie w piśmie procesowym z 28 września 2009 r. skarżący ponownie wskazał, że intencją jego wniosku z 31 stycznia 2007 r. było żądanie wszczęcia nowego postępowania i wydania decyzji w nowej sprawie o udzielenie azylu w RP. Podniósł przy tym, że jeśli organ miał wątpliwości co do przedmiotu żądania, to powinien wystąpić do strony o sprecyzowanie żądania a nie samowolnie ustalać jego zakres. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy przy tym wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2008 r. wydana została w postępowaniu wznowieniowym, jako odrębnym postępowaniu nadzwyczajnym wobec decyzji wydanej przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nr [...] z [...] grudnia 2004 r. utrzymującej w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2004 r. o odmowie udzielenia skarżącemu azylu w Rzeczypospolitej Polskiej. Wznowienie postępowania jest przy tym instytucją procesową, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. Celem wznowionego postępowania jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Po wznowieniu postępowania stosownym postanowieniem (art. 149 § 1 k.p.a.), właściwy organ dokonuje w pierwszej kolejności oceny zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania (art. 149 § 2 k.p.a.), określonych w art. 145 § 1 lub w art. 145a k.p.a., i dopiero w razie pozytywnego ustalenia, że przynajmniej jedna z takich przyczyn zaistniała, przeprowadza postępowanie wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Jeżeli jednak organ ustali, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania, to nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji, lecz na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji. W rozpatrywanej sprawie, za przyczynę wznowienia postępowania skarżący wskazał fakt, iż władze [...] wystosowały do strony polskiej wniosek o jego zatrzymanie i ekstradycję. W ocenie skarżącego jest to nowa istotna dla sprawy okoliczność faktyczna, która nie była znana organowi, który przedmiotową decyzję wydał. Zainteresowany zaznaczył ponadto, iż w związku z powyższym obawia się przekazania go władzom [...], gdyż może być przez nie prześladowany, w związku z fałszywymi zarzutami i oskarżeniami jakie były kierowane pod jego adresem. Trafnie więc w zaskarżonej decyzji rozważono podane przyczyny w kontekście art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stanowiącego, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W konsekwencji, prawidłowo organ orzekający uznał, iż podane przyczyny nie spełniają kryteriów podstawy wznowienia postępowania, wynikających z cytowanego art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ z pisma skierowanego przez Prokuraturę Generalną [...] do Ministerstwa Sprawiedliwości RP w dniu [...] lutego 2008 r. wynika, iż wadze B. wystąpiły do strony polskiej w dniu [...] lutego 2007 r. z prośbą o wydanie C. S., w celu pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej za popełnione przestępstwa. Decyzja zaś, której uchylenia domaga się skarżący, została wydana w dniu [...] grudnia 2004 r. W związku z powyższym, nowa okoliczności, na która powołuje się skarżący - wystąpienie władz [...] o jego ekstradycję, nie istniała w dniu wydania ostatecznej decyzji przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nr [...]. Z podanych wyżej przyczyn, nie można zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2004 r., skoro nie wynika z akt, aby podane przez skarżącego przyczyny, mające uzasadniać żądanie wznowienia postępowania, spełniały warunki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. To z kolei, nie uprawniało organu orzekającego w postępowaniu wznowieniowym, do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy o udzielenie azylu w RP. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, dotyczących samowolnej zmiany przez organ w postanowieniu z [...] września 2008 r. przedmiotu postępowania i nie zwrócenia się do zainteresowanego w przypadku wątpliwości co do przedmiotu żądania o jego sprecyzowanie, Sąd stwierdza, że są one bezzasadne. Skarżący bowiem we wniosku z 31 stycznia 2007 r. inicjującym przedmiotowe postępowanie, wyraźnie wskazał, cyt. "wnoszę o wznowienie postępowania w sprawie o udzielenie azylu w Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek składam w związku z istotnymi dla sprawy nowymi okolicznościami faktycznymi w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. (...)." Tak więc w związku z jednoznaczną treścią żądania organ nie był zobowiązany do występowania do wnioskodawcy o sprecyzowanie treści wniosku. Sam skarżący określił zatem precyzyjne przedmiot prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Ponadto Sąd zauważa, że postanowienie z [...] lutego 2007 r. nr [...], którego nieważność stwierdzono następnie w toku dalszego postępowania, było wydane tak samo jak postanowienie z dnia [...] września 2008 r. nr [...] na podstawie art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. i dotyczyło wznowienia postępowania w sprawie o udzielenie azylu w RP z wniosku obywatela [...], C. S.. W związku z powyższym bezzasadne są zarzuty skarżącego, że organ sztucznie zmienił przedmiot postępowania w postanowieniu z [...] września 2008 r. w stosunku do przedmiotu postępowania określonego postanowieniem z [...] lutego 2007 r. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że jeśli okoliczności faktyczne powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie mogą być natomiast podstawą wznowienia zakończonego postępowania. A zatem skarżący powinien zwrócić się do właściwego organu z nowym wnioskiem o udzielenie azylu w Rzeczypospolitej Polskiej, w którym to postępowaniu będą mogły być wzięte pod uwagę podnoszone przez niego okoliczności faktyczne i przedstawione dokumenty. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a i § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).