V SA/Wa 1003/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, skarżąca nie uzupełniła wniosku, a posiadany przez nią majątek (dom, gospodarstwo rolne) oraz dochody z niego wskazują na możliwość poniesienia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Skarżąca podała, że utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego, posiada dom i las, a jej dzieci są uczniami. Sąd wezwał ją do uzupełnienia informacji, jednak skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie, mimo że uiściła już wpis sądowy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie: stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego p o s t a n a w i a: - odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy B. W. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, córką i synem. Opisując posiadany majątek wskazała dom (część w wysokości ½) oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, w tym [...] ha lasu. Podstawą utrzymania rodziny są dochody z gospodarstwa rolnego, które według skarżącej stanowią kwotę 2.900 zł miesięcznie. Dzieci skarżącej są uczniami szkoły podstawowej oraz gimnazjum. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wspomaga finansowo i ponosi koszty leczenia rodziców oraz teściowej. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego, skarżącą wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 14 dni, pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Skarżąca odebrała wezwanie w dniu 14 czerwca 2012 r. W dniu 26 czerwca 2012 r. uiściła należny w sprawie wpis sądowy (200 zł) i nie odpowiedziała na wezwanie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 pkt 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazała ona, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. Zauważyć też należy, że skarżąca nie jest pozbawiona majątku. Z formularza wynika, że skarżąca posiada dom oraz uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego. Nie można więc stwierdzić, że skarżąca nie posiada źródła utrzymania i nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych. O powyższym świadczy również fakt, że skarżąca zapłaciła należny w niniejszej sprawie wpis sądowy w kwocie 200 zł i na obecnym etapie postępowania nie jest obowiązana do ponoszenia innych kosztów sądowych. Ponieważ skarżąca może złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, rozpoznawanie wniosku o zwolnienie z hipotetycznych kosztów nie jest celowe. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło