V SA/Wa 1004/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-07

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że jej sytuacja finansowa, w tym zadłużenie i deficyt budżetowy, uniemożliwia pokrycie tych kosztów?
Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że jej sytuacja finansowa, w tym deficyt budżetowy i koszty obsługi zadłużenia, uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, bierze pod uwagę uchwałę budżetową, plany wydatków na obsługę długu oraz faktyczne zadłużenie jednostki.
Stan faktyczny
Województwo W. M. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1.000 zł. W uzasadnieniu wniosku przedstawiono szczegółową sytuację finansową województwa, wskazując na deficyt budżetowy, koszty obsługi długu zaciągniętego na spłatę zaległych rat subwencji oraz straty finansowe. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Ministra Finansów w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na część regionalną subwencji ogólnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1.000 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1.000 zł w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na 2014 r. za październik 2014 r. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych). W. M. (dalej: skarżący, Województwo) wystąpiło z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1.000 zł. W uzasadnieniu wniosku szczegółowo przedstawiono sytuację finansową Województwa [...] wskazując m.in., że posiadane środki publiczne w całości przeznaczane są na wydatki i rozchody publiczne, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o finansach publicznych i innych ustawach szczególnych. Wyjaśniono, iż w budżecie na rok 2016 ustalonym uchwałą sejmiku Województwa [...] nr 137/15, określono nadwyżkę budżetu w kwocie [...] zł. Według stanu na koniec kwietnia 2016 r. plan po zmianach przewiduje deficyt budżetu Województwa w wysokości [...] zł. W 2014 r. Województwo zmuszone było zaciągnąć pożyczkę długoterminową z budżetu państwa w wysokości [...] zł w związku z koniecznością spłaty zaległych rat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za 2013 i 2014 r. Otrzymana pożyczka z budżetu państwa generuje koszty jej obsługi – w 2016 r. na spłatę odsetek od pożyczki zaplanowano kwotę [...]zł. Kwota planu wydatków na obsługę długu w 2016 r. wynosi [...] zł. Jak wynika z oświadczenia o majątku i dochodach, strata za 2014 rok obrotowy wyniosła [...] zł (skumulowany deficyt), zaś kwota długu na koniec I kwartału 2016 r. wyniosła [...] zł i stanowiła 63,94 % planowanych dochodów Województwa. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia okoliczność, że strona wnioskująca jest jednostką samorządu terytorialnego, a w związku z tym za podstawę jej gospodarki finansowej uznać należy budżet uchwalany w formie uchwały budżetowej, który jest przy tym rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki (art. 211 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t. j. Dz. U. 2013, poz. 885). Uchwała ta zawiera plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. Skarżący wskazał, że w uchwale sejmiku Województwa [...] nr 137/15 określono wprawdzie nadwyżkę budżetu na 2016 r. w wysokości [...] zł, ale nadwyżka ta przeznaczona jest w zasadzie na spłatę oraz obsługę zadłużenia. Ponadto, według stanu na koniec kwietnia 2016 r., plan po zmianach przewiduje deficyt budżetu Województwa w kwocie [...]zł. W ocenie referendarza sądowego, za uwzględnieniem niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy przemawia również fakt, iż w 2014 r. skarżący zaciągnął pożyczkę długoterminową z budżetu państwa w wysokości [...] zł w związku z koniecznością spłaty zaległych rat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za 2013 i 2014 r. Województwo ponosi wysokie koszty obsługi pożyczek, kredytów długoterminowych i obligacji. Kwota planu wydatków na obsługę długu w 2016 r. wynosi [...] zł. Należy też mieć na uwadze, że skarżący zainicjował także inne postępowania sądowoadministracyjne w tutejszym Sądzie, w ramach których występował z wnioskami o prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Ocena złożonych wniosków w tych sprawach, poprzedzona analizą sytuacji finansowej Województwa, prowadziła do konkluzji, iż zasługuje ono na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Taka sytuacja miała miejsce również w przedmiotowej sprawie, bowiem skarżący został zwolniony od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł (postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2015 r.). Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło