V SA/Wa 1005/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-25
Skład orzekający: Andrzej Kania, Mirosława Pindelska, Aleksandra Młyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o., w której prezes zarządu nie jest jedynym wspólnikiem, może ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, jeśli pracownikiem tym jest sam prezes zarządu, a umowa o pracę została zawarta przez pełnomocnika spółki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka z o.o., w której prezes zarządu nie jest jedynym wspólnikiem, może ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, nawet jeśli pracownikiem tym jest sam prezes zarządu, pod warunkiem, że umowa o pracę została zawarta zgodnie z zasadami reprezentacji spółki (przez pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników). Ponadto, sąd stwierdził, że roszczenie o zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego podlega 5-letniemu terminowi przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym strona nabyła prawo do dofinansowania. W przypadku środków za okres maj-lipiec 2013 r., termin ten upłynął 31 grudnia 2018 r., co skutkowało umorzeniem postępowania.Stan faktyczny
Spółka z o.o. otrzymała dofinansowanie z PFRON do wynagrodzenia swojego prezesa zarządu, który był jednocześnie pracownikiem niepełnosprawnym, za okres maj-lipiec 2013 r. Prezes zarządu nie był jedynym wspólnikiem spółki, a umowa o pracę została zawarta przez pełnomocnika spółki. Prezes Zarządu PFRON nakazał zwrot środków, co zostało utrzymane w mocy przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując m.in. prawidłowość zawarcia umowy i umorzenie wcześniejszego postępowania. WSA uchylił decyzje organów i umorzył postępowanie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON, umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków PFRON i zasądził od Ministra na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2016 nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem dofinasowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego; 3. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. kwotę 126 zł (sto dwadzieścia sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] nakazującą "[...]" Sp. z o.o. zwrot w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji środków PFRON, przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze od maja 2013 r. do lipca 2013 r. w łącznej wysokości 3.150,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dni wskazanych w decyzji do dnia wpłaty.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.; dalej jako "ustawa o rehabilitacji").
Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wszedł w posiadanie informacji, że "[...]" Sp. z o.o. ubiegała się o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń R. M. za okresy sprawozdawcze od maja 2013 r. do lipca 2013 r., który w tym okresie pełnił funkcję prezesa zarządu wnioskodawcy. Z informacji znajdujących się w posiadaniu organu wynikało, że "[...]" Sp. z o.o. otrzymała środki PFRON tytułem dofinasowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego R. M. za okresy sprawozdawcze od maja 2013 r. do lipca 2013 r. w łącznej wysokości 3.150,00 zł.
Pismem z dnia 16 marca 2015 r. na podstawie art. 49e ustawy o rehabilitacji wezwano pracodawcę do zwrotu kwoty 3.150,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty od dnia jej otrzymania w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Jednocześnie poinformowano pracodawcę, iż niewypełnienie obowiązku zwrotu we wskazanym terminie, będzie skutkować wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków Funduszu. Wezwanie zostało doręczone pracodawcy w dniu 24 marca 2015 r. Strona nie dokonała zwrotu środków w terminie wskazanym w piśmie z dnia 16 marca 2015 r.
Pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. strona została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków PFRON wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okresy od maja 2013 r. do lipca 2013 r.
Pismem z dnia 14 grudnia 2015 r. spółka przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Wskazała, że umowa o pracę została podpisana przez pełnomocnika spółki L. P., umocowanego do działania zgodnie z uchwałą nr [...] z dnia 30 marca 2013 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Prezes Zarządu PFRON nakazał "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zwrot w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze od maja 2013 r. do lipca 2013 r. w łącznej wysokości 3.150,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dni wskazanych w decyzji do dnia wpłaty.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 k.p.a. w związku z art. 45 ust. 3a, art. 49e ust. 1 i 2 i art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.).
W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z danych zamieszczonych w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, R. M. jest jedynym członkiem zarządu "[...]" Sp. z o.o., a umowa o pracę łącząca go z "[...]" Sp. z o.o. nie została zawarta w formie aktu notarialnego. W związku z powyższym należy uznać, iż strona "[...]" Spółka z o.o. nienależnie pobrała środki PFRON tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego za okresy od maja 2013 r. do lipca 2013 r. w łącznej kwocie 3.150,00 zł.
Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, w którym podniosła, że Prezes Zarządu nie jest jedynym wspólnikiem spółki, dlatego w sprawie ma zastosowanie art. 210 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych. Strona wniosła o uchylenie decyzji w całości wskazując, że jak stanowi art. 210 § 1 ksh, w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2016 r. nakazującą zwrot środków PFRON, przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 ustawy. Zauważył, iż zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Organ stwierdził, że element podporządkowania jest jednym z niezbędnych elementów stosunku pracy. Musi on występować nie tylko w sensie formalnym, ale również faktycznym. Wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż umowa o pracę z dnia 30 kwietnia 2013 r. została zawarta między "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości [...], reprezentowaną przez pełnomocnika spółki – L. P. a pracownikiem R. M. - Prezesem Zarządu i jedynym członkiem zarządu. W ocenie organu, nie można mówić o występowaniu elementu podporządkowania, gdyż Prezes Zarządu był podporządkowany sobie, zatem nie mógł być pracownikiem w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy w związku z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji i dlatego dofinansowanie do jego wynagrodzenia nie przysługuje. Zdaniem organu, umowa łącząca R. M. z "[...]" Sp. z o.o nie mogła być prawnie skuteczna.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], zarzucając organowi drugiej instancji wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego i procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa, czym naruszono słuszny interes strony.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że Prezes Zarządu PFRON w dniu [...] grudnia 2014 r. wydał decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj, czerwiec i lipiec 2013 r. Organ w oparciu o powyższą decyzję o umorzeniu postępowania wezwał stronę w piśmie z dnia 4 lutego 2015 r. do zwrotu wypłaconego dofinansowania za okres maj - lipiec 2013 r. w kwocie 3.150,00 zł.
Skarżąca zauważyła, że w piśmie z dnia 16 lutego 2015 r. poinformowała PFRON, że nie istnieją podstawy prawne do występowania o zwrot wypłaconego dofinansowania, ponieważ Prezes Zarządu PFRON w decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Zdaniem skarżącej, w sprawie występuje sytuacja ponownego rozstrzygnięcia przez organ sprawy załatwionej już wcześniej ostateczną decyzją, a więc istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom strony w sprawie nie doszło do naruszenia zasady res iudicata. Organ wskazał, że decyzją Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] grudnia 2014 r., na którą powołuje się strona, umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj, czerwiec i lipiec 2015 r. Przyczyną umorzenia postępowania był fakt wypłaty dofinansowań za te okresy. Decyzja Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] lutego 2016 r. dotyczyła natomiast nakazu zwrotu wypłaconych dofinansowań za te same miesiące. Postępowanie w sprawie wypłaty dofinansowania jest postępowaniem odrębnym od nakazu zwrotu dofinansowania, dlatego nie doszło do ponownego rozstrzygnięcia przez organ sprawy załatwionej wcześniej ostateczną decyzją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.
W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzeniem postępowania administracyjnego.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] lutego 2016 r., nakazującą "[...]" Sp. z o.o. zwrot w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji środków PFRON, przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze od maja 2013 r. do lipca 2013 r. w łącznej wysokości 3.150,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dni wskazanych w decyzji do dnia wpłaty.
Na wstępie wskazać należy, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej orzekał w przedmiotowej sprawie jako organ właściwy, na mocy przepisu przejściowego art. 18 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1076). Zgodnie z tym przepisem do decyzji, o których mowa w art. 25d ust. 2, art. 26a ust. 12, art. 26c ust. 4b, art. 30 ust. 3a, art. 49e i art. 49f ustawy zmienianej w art. 1, wydanych odpowiednio przez wojewodę albo Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy (tj. przed dniem 6 czerwca 2018 r.) stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy art. 26a ust. 11 pkt 1 oraz art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.).
Jak stanowi art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.
Zgodnie zaś z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Stosownie do art. 49 ust. 2 ww. ustawy, zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu.
W przedmiotowej sprawie "[...]" Sp. z o.o. ubiegała się o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze od maja 2013 r. do lipca 2013 r., który pełnił wówczas funkcję Prezesa Zarządu wnioskodawcy. Istotą sporu jest okoliczność, czy Prezes Zarządu Sp. z o.o., będący jedynym członkiem zarządu, mógł skutecznie zawrzeć umowę o pracę z tą spółką i czy spółka mogła wystąpić o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego pełniącego taką funkcję.
Zdaniem organu odwoławczego, w przypadku umowy o pracę zawartej między "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości [...], reprezentowaną przez pełnomocnika spółki L. P. a pracownikiem R. M. (Prezesem Zarządu i jedynym członkiem zarządu) brak jest elementu podporządkowania. A zatem, Prezes jednoosobowego zarządu nie mógł być pracownikiem w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy w związku z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.) i dlatego dofinansowanie do jego wynagrodzenia nie przysługuje. W ocenie organu, umowa o pracę między Prezesem Zarządu a Spółką z o.o., w której jest on jedynym członkiem zarządu, nie mogła być prawnie skuteczna.
Sąd nie podzielił ww. stanowiska organu. Skarżący słusznie podniósł w toku postępowania administracyjnego w piśmie z dnia 14 grudnia 2015 r., jak również w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że umowę o pracę podpisał zgodnie z uchwałą nr [...] z dnia 30 marca 2013 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników pełnomocnik spółki.
W spółkach kapitałowych członek zarządu może wykonywać swoje obowiązki na podstawie umowy o pracę. Taka umowa dla swojej ważności wymaga jednak zawarcia jej zgodnie z zasadami reprezentacji albo zachowaniem formy właściwej dla czynności prawnej, określonymi w art. 210 § 1 lub § 2 Kodeksu spółek handlowych.
Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu spółek handlowych, w umowie między spółką a członkiem zarządu spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Taka sytuacja miała zaś miejsce w sprawie i była to okoliczność niekwestionowana. Podkreślenia także wymaga, że prezes zarządu spółki w dacie zawierania z nim umowy przez pełnomocnika nie był jedynym wspólnikiem skarżącej, a zatem przy zawieraniu z nim umowy o pracę nie miał zastosowania § 2 cytowanej wyżej regulacji, obligujący do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Okoliczności te wynikają z analizy dostępnych informacji z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej, przy czym dane dotyczące udziałów należących do obu wspólników, zgodnie z zawartymi informacjami, nie uległy zmianie do daty wydania orzeczenia.
O ile więc zgodzić się należy, że orzecznictwo sądowe w sprawach pracowniczych wyklucza możliwość, aby jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mógł być zatrudniany w charakterze pracownika (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2012 r. sygn. akt I UK 260/11), o tyle zasadniczo dozwolone już jest zatrudnianie w charakterze pracowników wspólników dwuosobowej (a także o szerszym składzie osobowym) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w tym na stanowiskach zarządczych. Taki wspólnik nie działa wówczas de facto jak samodzielny przedsiębiorca, a więc nie obraca w ramach spółki wyłącznie własnym kapitałem i przez to nie dochodzi w spółce do połączenia pracy i kapitału u jednej osoby, a taka sytuacja zgodnie z judykaturą wykluczałaby możliwość zawarcia umowy o pracę. W rezultacie należy zatem przyjąć, że praca na stanowiskach kierowniczych wykonywana jest na rzecz i ryzyko odrębnego podmiotu jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a wspólnik jest poddawany ekonomicznej zależności od swojego pracodawcy, ponieważ jego wynagrodzenie nie jest pokrywane wyłącznie z jego kapitału. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 maja 2011 sygn. akt II UK 20/11.
Mając powyższe rozważania na uwadze stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy Prezes Zarządu skarżącej spółki, który nie jest jedynym wspólnikiem, jako pracownik spółki oraz osoba niepełnosprawna podlega regulacji zawartej w art. 26a ustawy o rehabilitacji, dlatego też było możliwe występowanie przez spółkę o dofinansowanie do wynagrodzenia tego pracownika.
Jednocześnie wskazać trzeba, że zarzut skargi dotyczący okoliczności, iż Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj, czerwiec i lipiec 2013 r., a następnie w oparciu o ww. decyzję wezwał stronę pismem z dnia 4 lutego 2015 r. do zwrotu wypłaconego dofinansowania – pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie wystąpiła bowiem sytuacja ponownego rozstrzygnięcia sprawy załatwionej decyzją ostateczną, gdyż przedmiotem decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] lutego 2016 r., utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie, był nakaz zwrotu środków PFRON, przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za ww. okresy.
Dostrzeżenia wymaga natomiast wada kontrolowanej decyzji, polegająca na zakreśleniu stronie terminu na dokonanie zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wskazane w decyzji okresy sprawozdawcze. Organ bez podstawy prawnej zażądał od strony zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Z przepisów ustawy o rehabilitacji nie wynika bowiem, aby elementem koniecznym decyzji było wskazanie określonego terminu zwrotu środków.
Należy jednak przede wszystkim zauważyć, że środki przekazane tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego dotyczyły okresów sprawozdawczych od maja 2013 r. do lipca 2013 r. Zgodnie zaś z art. 45 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest państwowym funduszem celowym, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077; dalej jako "u.f.p.").
Z treści art. 60 u.f.p. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 659) wynika, że ma on zastosowanie również do przychodów państwowych funduszy celowych. W art. 60 pkt 1-8 u.f.p. wskazano, iż środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych:
1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;
2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;
3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;
4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;
5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;
6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności;
6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe;
7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;
8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.
Powyższe wyliczenie ma charakter przykładowy, o czym świadczy termin "w szczególności", dlatego także środki przekazane stronie na podstawie art. 26a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, których zwrot nakazał Prezes Zarządu PFRON na mocy art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, stanowią środki publiczne jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (o których mowa w art. 60 pkt 1-8 ustawy o finansach publicznych). W konsekwencji, w sprawie znajduje zastosowanie art. 67 ust. 1 u.f.p., zgodnie z którym do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Należy zatem odpowiednio zastosować, w zakresie ustalenia terminu przedawnienia przedmiotowych należności, znajdujący się w dziale III Ordynacji podatkowej art. 70 § 1, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 376/19).
Reasumując, w niniejszej sprawie należy uznać, że odpowiednie stosowanie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej polega na przyjęciu, że początkiem biegu 5-letniego okresu przedawnienia jest koniec roku kalendarzowego, w którym strona nabyła prawo do miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Sprawa dotyczy zwrotu środków wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okresy od maja 2013 r. do lipca 2013 r. Zatem termin dochodzenia roszczenia w zakresie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za wskazane okresy upłynął 31 grudnia 2018 r. (tj. 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym strona nabyła prawo do miesięcznego dofinansowania). Ponieważ w dacie orzekania przez organ odwoławczy, tj. 17 kwietnia 2019 r., upłynął wskazany w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej 5-letni okres przedawnienia dochodzenia roszczeń, postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze od maja 2013 r. do lipca 2013 r. powinno podlegać umorzeniu.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczoną z tytułu wpisu sądowego od skargi, orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 210 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło