V SA/Wa 101/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi G. H. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (obecnie: Minister Gospodarki i Żeglugi Śródlądowej) z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę Przedmiotem skargi, wniesionej przez G.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (obecnie: Minister Gospodarki i Żeglugi Śródlądowej) z dnia ... września 2015r. nr ... uchylająca decyzję Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego z dnia ... marca 2015r. i określająca, iż do zwrotu przypada: 1) ... zł tytułem pozostałej do zwrotu części kwoty głównej z wypłaconej zaliczki, 2) odsetki liczone od pozostałej do zwrotu części kwoty głównej, od dnia wypłacenia beneficjentowi zaliczki, tj. od dnia 11 czerwca 2013r. do dnia zapłaty, według stopy procentowej jak dla zaległości podatkowych – w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. G. M. (dalej: Skarżący, Strona, Beneficjent) zawarł w dniu ... maja 2013r. z Samorządem Województwa Zachodniopomorskiego, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, umowę o dofinansowanie na realizacje projektu pn. ,,...’’. Podstawą prawną był art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72,poz.619 z póżn. zm.) dalej: ustawa o wspieraniu. Zgodnie z § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 umowy Beneficjentowi przyznano dofinansowanie w wysokości ... zł, z tego ... zł przekazano w formie zaliczki na wyodrębniony rachunek bankowy służący do obsługi tej zaliczki. Zgodnie z § 8 pkt 1 umowy Beneficjent został zobowiązany do złożenia do Samorządu Województwa wniosku o płatność po zakończeniu realizacji całości operacji w terminie od dnia 1 do dnia 31 grudnia 2013r. Pismem z dnia 20 grudnia 2013r. Beneficjent złożył wniosek o zmianę warunków umowy tj. wprowadzenia zmiany terminu złożenia wniosku o płatność na okres od dnia 1 października 2014r. do dnia 31 października 2014r. Zostało to uwzględnione i 12 marca 2014r. został podpisany aneks nr 1 do umowy o dofinansowanie zmieniający termin złożenia wniosku o płatność końcową. Pismem z dnia 24 czerwca 2014r. Beneficjent poinformował Samorząd o rezygnacji z realizacji operacji, ponieważ na etapie prac przygotowawczych okazało się, że stan techniczny budynku , który miał być zmodernizowany w ramach operacji, jest zły i wymaga dodatkowych prac budowlanych wymagających pozwolenia na budowę. Ponieważ termin realizacji operacji przewidywał jej zakończenie do października 2014r, mając na uwadze trwające procedury administracyjne, Beneficjent podjął decyzję o rezygnacji z operacji. Do powyższego pisma Beneficjent dołączył potwierdzenie dokonania w dniu 24 czerwca 2014r. zwrotu otrzymanej zaliczki w kwocie ... zł. Dołączył potwierdzenie wykonania przelewu oraz wyciąg z rachunku bankowego zaliczkowego. W związku z rezygnacją z realizacji operacji nastąpiło rozwiązanie umowy o dofinansowanie o czym Beneficjent został poinformowany pismem Samorządu z dnia 23 lipca 2014r. Pismem z 23 lipca 2014r. (odrębnym) Beneficjenta wezwano do zwrotu kwoty ... zł tytułem odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty zaliczki w wysokości ... zł za okres od dnia 11 czerwca 2013r (data otrzymania zaliczki na konto) do dnia 24 czerwca 2014r. (data dokonania zwrotu). Było to zgodne z art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu. Pismem z dnia 6 sierpnia 2014r. Beneficjent wniósł o odstąpienie od naliczania odsetek z tytułu zwrotu niewykorzystanej zaliczki. W dniu 17 października 2014r. (doręczenie 20 października) Samorząd Woj. Zachodniopomorskiego wezwał Beneficjenta do uregulowania należności w kwocie ... zł. Pismem z dnia 20 października 2014r. Beneficjent wezwał Samorząd Województwa do usunięcia naruszenia prawa i ponowił wniosek o odstąpienie od naliczania odsetek. Wszczęto z urzędu postępowanie lustracyjne, o czym zawiadomiono Beneficjenta. Decyzją z dnia ... marca 2015r. Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego wydał decyzję określającą, że do zwrotu przypada kwota: - ... zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia następnego po dokonaniu zwrotu kwoty zaliczki8, tj. od dnia 25 czerwca 2014r. do dnia dokonania zwrotu tych środków (włącznie), tytułem pozostałej do spłaty części kwoty głównej z wypłaconej Beneficjentowi zaliczki; - ... zł stanowiącej kwotę odsetek pozostałych do spłaty, naliczonych od kwoty głównej wypłaconej Beneficjentowi zaliczki za okres od dnia wypłacenia zaliczki do dnia zwrotu przez Beneficjenta części zaliczki wraz z odsetkami, tj. do dnia 24 czerwca 2014r. obliczona według stawki jak dla zaległości podatkowych. W dniu 30 marca 2015r. Beneficjent dokonał wpłaty kwoty ... zł. Pismem z dnia 7 kwietnia 2015r. Beneficjent złożył odwołanie od decyzji I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu ... września 2015r. decyzję którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i określił, iż do zwrotu przypada : 1) ... zł tytułem pozostałej do zwrotu części kwoty głównej z wypłaconej zaliczki, 2) odsetki liczone od pozostałej do zwrotu części kwoty głównej, od dnia wypłacenia beneficjentowi zaliczki, tj. od dnia 11 czerwca 2013r. do dnia zapłaty, według stopy procentowej jak dla zaległości podatkowych – w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. W uzasadnieniu organ , m. innymi, wskazał, że na spłatę należności głównej powinna zostać zaliczona kwota ... zł, natomiast na spłatę odsetek kwota ... zł. Zatem po rozliczeniu wpłaty Strony z dnia 24 czerwca 2014r. kwota do zwrotu wynosiła ... zł, jednakże należność główna powinna wynieść ... zł a odsetki ... zł. Biorąc pod uwagę wpłatę w dniu 30 marca 2015r. kwoty ... zł, do zapłaty pozostało ... zł kwoty głównej wraz z odsetkami liczonymi od kwoty głównej, od dnia 11 czerwca 2013r. do dnia zapłaty według stopy procentowej jak dla zaległości podatkowych. Minister podniósł, iż w niniejszej sytuacji zgodnie z przepisem art. 27 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu, pomoc pobraną przez Stronę należy uznać za pomoc pobraną nienależnie, która podlega zwrotowi z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Organ podkreślił również, że zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o wspieraniu do pomocy pobranej nienależnie stosuje się przepis art. 207 ustawy o finansach publicznych. Wskazał również, że przepis art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu ma zastosowanie do zaliczki, a nie tylko – jak twierdzi Skarżący – do pomocy, ponieważ zgodnie z przepisem rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - ,,Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’ środki finansowe z tytułu pomocy wypłaca się na warunkach określonych w umowie. Zgodnie z nią – kwota przyznanej pomocy może zostać wypłacona w formie zaliczki. W skardze na powyższą decyzję rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. 2009, nr 223 poz. 1786), dalej: rozporządzenie w sprawie warunków i trybu, poprzez odmowe jego zastosowania, tj. nieprzyjęcie, że Strona rozliczyła zaliczkę poprzez jej zwrot w terminie obowiązywania umowy w sytuacji, kiedy zwrot zaliczki w terminie związania umową jest równoznaczny z prawidłowym rozliczeniem zaliczki, 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, co przejawiło się w nie odniesieniu się do twierdzeń Skarżącego zawartych w odwołaniu, polegających na wskazywaniu, że rozliczenie zaliczki w ramach innych programów operacyjnych niż PO ,,RYBY 2007-2014’’ następuje także przez zwrot zaliczki i to bez konieczności uiszczania odsetek od kwoty zaliczki, 3. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego, poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co przejawiało się w nie odniesieniu się do twierdzeń Skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji , polegających na wskazywaniu, że rozliczenie zaliczki w ramach innych programów operacyjnych niż PO ,,RYBY 2007-2014,,następuje także przez zwrot zaliczki i to bez konieczności uiszczania odsetek od kwoty zaliczki, 4. prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. 2013r. poz. 885 ) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że niewykorzystanie środków europejskich przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, stanowi wykorzystanie tych środków niezgodnie z przeznaczeniem, 5. przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72,poz.619 z póżn. zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu , że przepis ten znajduje także zastosowanie do zaliczek, w sytuacji, kiedy znajduje zastosowanie jedynie do pomocy. Skarżący podkreślił, że , jego zdaniem z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu wynika, że zwrot zaliczki jest równoznaczny z jej rozliczeniem. Gdyby przyjąć stanowisko organu, to tenże przepis byłby martwy. Wskazał przy tym, że w opinii instytucji zarządzających innymi programami operacyjnymi, zwrot niewykorzystanych zaliczek w terminie związania umową jest równoznaczny z jej rozliczeniem. W związku z powyższymi zarzutami Strona wniosła o uchylenie decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wraz z zasądzeniem kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób prawidłowy. Na wstępie Sąd wskazuje, że warunki przyznania pomocy oraz prawa i obowiązki stron związane z realizacją operacji w ramach Środka 4.1. ,,Rozwój obszarów zależnych od rybactwa’’ objętego osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w PO ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’ zostały określone w umowie o dofinansowanie z dnia 6 maja 2013r. zawartej miedzy Samorządem Województwa Zachodniopomorskiego a Skarżącym. Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz § 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie wypowiedzenie umowy następuje w przypadku odstąpienia przez beneficjenta od realizacji operacji. Rozwiązanie umowy następuje niezwłocznie po złożeniu przez Samorząd Województwa oświadczenia o wypowiedzeniu umowy. Zgodnie z zapisem § 12 ust. 1 umowy, Samorząd żąda zwrotu pomocy zgodnie z art. 27 ustawy o wspieraniu, przepisami rozporządzenia lub przepisami o finansach publicznych. Według § 12 ust. 3 i 4 umowy, Beneficjent zwraca pomoc powiększoną o odsetki obliczone w wysokości jak dla zaległości podatkowych, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Według art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu, pomoc pobrana nienależnie lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem podlega zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Zgodnie z przepisem ust. 2 pkt 1 tego artykułu, pomocą pobraną nienależnie jest w szczególności pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie realizuje operacji w całości lub w części. W niniejszej sprawie Strona otrzymała zaliczkę na realizację operacji, a Beneficjent podjął decyzję o rezygnacji z operacji, przy czym w ogóle nie rozpoczął jej faktycznej realizacji. Niezasadny, zdaniem Sądu, jest zarzut niezastosowania § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu gdyż przepis ten nie dotyczy sytuacji, która miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, a mianowicie odstąpienia od operacji. Ponieważ z mocy przepisu art. 27 ust. 3 ustawy o wspieraniu do pomocy pobranej nienależnie stosuje się przepisy art. 207 ustawy o finansach publicznych, a stanowi on, że m. in. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zasadnie organ wskazał, że ma tu zastosowanie przepis art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu, gdyż zgodnie z przepisem § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - ,,Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’ środki finansowe z tytułu pomocy wypłaca się na warunkach określonych w umowie. Zgodnie z nią – kwota przyznanej pomocy może zostać wypłacona w formie zaliczki. Wypłacenie przyznanej pomocy w formie zaliczki nie może być uznane jako odrębna forma pomocy, która podlega odmiennym regulacjom prawnym w zakresie jej zwrotu. Ponadto należy podkreślić, iż wskazane przez Skarżącego instrukcje i wytyczne dotyczą wydatkowania środków uzyskanych w ramach wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Funduszu Spójności, a nie Europejskiego Funduszu Rybackiego i nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.