V SA/Wa 1010/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Ł. R. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; - oddala skargę - Przedmiotem skargi Ł. R. (zwanego dalej: skarżącym) jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z [...] stycznia 2012 r. nr [...] odmawiające przyznania pomocy w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Pomocy odmówiono w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący 29 sierpnia 2011 r. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach wymienionego wyżej działania. Organ w wyniku weryfikacji wstępnej wniosku ustalił, iż operacja nie jest zgodna z zakresem pomocy określonym w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, ponieważ operacja nie dotyczy działalności rolniczej w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej z wyłączeniem produkcji leśnej i rybnej oraz koszty kwalifikowane przedstawione we wniosku nie są zgodne z zakresem kosztów kwaliflkowalnych w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" oraz z zasadami kwalifikowalności. W związku z powyższym pismem z [...] października 2011 r. organ odmówił skarżącemu przyznania pomocy. Następnie w wyniku wezwania skarżącego z 3 listopada 2011 r. do usunięcia naruszenia prawa, organ pismem z 12 stycznia 2012 r. przywrócił wniosek do ponownej oceny celem poprawy uzasadnienia faktycznego zawartego w piśmie z [...] października 2011 r. Rozstrzygnięciem z [...]stycznia 2012 r. ARiMR – wydanym na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) – odmówiła skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystawienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 169, poz. 1141 ze zm.; zwanego dalej: rozporządzeniem z 13 września 2010 r.). W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 13 września 2010 r. zakres kosztów kwalifikowanych obejmuje m.in. koszty zakupu maszyn, urządzeń, wyposażenia do produkcji rolnej, przechowalnictwa, suszenia, magazynowania, przygotowywania produktów rolnych do sprzedaży, sprzedaży bezpośredniej, w szczególności sprzętu do uprawy, pielęgnacji, ochrony, nawożenia oraz zbioru roślin, ciągników rolniczych, przyczep rolniczych, maszyn lub urządzeń do przygotowania, przechowywania, czyszczenia, sortowania, kalibrowania i konfekcjonowania produktów rolnych, maszyn lub urządzeń do przygotowywania lub składowania pasz, maszyn lub urządzeń do pojenia zwierząt, zadawania pasz zwierzętom oraz urządzeń do pozyskiwania lub przechowywania mleka. Następnie wyjaśnił, że za przygotowanie do sprzedaży uznaje się w szczególności: oczyszczanie, obcinanie, sortowanie, suszenie, wyłuskiwanie, odkażanie, prasowanie, pokrywanie woskiem, nabłyszczanie, pakowanie, namaczanie lub zraszanie, schładzanie oraz przechowywanie w warunkach bez tlenu. Wsparciu w ramach omawianego działania nie podlega natomiast przetwórstwo, czyli czynności prowadzące do przekształcenia mechanicznego, fizycznego lub chemicznego produktów rolnych w nowe produkty. Mając na względzie powyższe uregulowania prawne, dotyczące kwalifikowalności kosztów w ramach działania 126 organ podkreślił, iż czynności podejmowane w celu otrzymania soków z owoców niewątpliwie wpisują się w zakres czynności prowadzących do przekształcenia produktów rolnych w nowe produkty. Tym samym, operacja polegająca na zakupie maszyn i urządzeń do produkcji soków nie może być finansowana w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych", gdyż we wniosku o pomoc finansową, skarżący ujął wyłącznie urządzenia, które nie mieszczą się w katalogu kosztów kwalifikowanych, wynikających z zapisów w rozporządzenia, tj. urządzenia wchodzące w skład linii do produkcji soków, dlatego wniosek nie kwalifikował się do dalszej oceny. Skarżący pismem z 8 lutego 2012 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. ARiMR pismem z [...] kwietnia 2012 r. stwierdziła, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa. W związku z powyższym skarżący pismem z 6 kwietnia 2012 r. (uzupełnionym pismem z 19 czerwca 2012 r.) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji z [...] października 2011 r., której zarzucił naruszenie: 1. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, mając przy tym na względzie słuszny interes obywatela; 2. art. 6 i 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie obowiązujących w postępowaniu administracyjnym zasady działania na podstawie przepisów prawa i pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej; 3. § 9 ust. 2 oraz § 6 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia z 13 września 2010 r. poprzez błędne przyjęcie, że ujęte we wniosku maszyny do przerobu produkowanych w gospodarstwie owoców (jabłek, gruszek) celem otrzymania z nich soku dla jego sprzedaży, nie mieszczą się w katalogu kosztów kwalifikowanych, o których mowa w rozporządzeniu. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 13 września 2010 r. przywołana tam definicja winna odnosić się do definicji "przygotowanie produktów rolnych do sprzedaży". Skarżący podniósł, że wyliczenie to nie jest zbiorem zamkniętym co podkreśla zwrot "w szczególności". Tak więc, lista "czynności" przypisana do pojęcia "przygotowanie do sprzedaży" jest katalogiem otwartym i może obejmować również "przetwórstwo", którego efektem będzie w dalszym ciągu "produkt rolny". Skarżący stwierdził, że brak wskazania podstawy prawnej przywołanej definicji "przygotowanie do sprzedaży" i potwierdzenia, że ma ona zastosowanie do działania "Przywracanie potencjału...". Zarzucił także brak wskazania podstawy prawnej, jak również uzasadnienia faktycznego, że wskazana definicja "przygotowanie do sprzedaży" jest tożsama z definicją "przygotowanie produktów rolnych do sprzedaży". Skarżący podkreślił, że rozporządzenie z 13 września 2010 r. nie precyzuje definicji "przygotowanie produktów rolnych do sprzedaży". Natomiast przywołana w zaskarżonym piśmie definicja "przetwórstwo" wskazuje na czynności prowadzące do przekształcenia mechanicznego, fizycznego lub chemicznego produktów rolnych w nowe produkty, natomiast ujęte we wniosku i kwestionowane, maszyny do przerobu jabłek i gruszek w sok owocowy, przetwarzają "produkty rolne" w "produkty rolne". Skarżący zaznaczył, że swoją początkową produkcję w gospodarstwie przestawiał na ekologiczną produkcję sadownicza, którą zamierza przetwarzać i w takiej formie wprowadzać do obrotu i wnioskował o maszyny w tym zakresie. Produkcję ekologiczną w Unii Europejskiej reguluje pod względem prawnym rozporządzenie nr 834/2007 z 28 czerwca 2007 r. Rozporządzenie to definiuje przygotowanie produktów do obrotu, jako przetwórstwo (przetwarzanie) lub konserwowanie, a także pakowanie, znakowanie lub wprowadzanie zmian w oznakowaniu odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji. Biorąc to pod uwagę przestawioną definicję "przygotowanie produktów do obrotu", skarżący uważa, że wnioskowane maszyny są kosztami kwalifikowanymi, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 13 września 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że aktami prawnymi które regulują przyznawanie pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" są przepisy: ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 ze zm.; zwanej dalej: ustawą z 7 marca 2007 r.) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 13 września 2010 r. – pomoc w zakresie działania przyznaje się wyłącznie na operacje obejmującą inwestycje związane z prowadzeniem działalności rolniczej, spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie celu działania. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 13 września 2010 r. – pomoc przyznaje się w formie refundacji kosztów budowy, przebudowy, remontu budynków lub budowli, zakupu maszyn, urządzeń, wyposażenia do produkcji rolnej, odtwarzania lub wyposażania plantacji wieloletnich, zakupu zwierząt gospodarskich, budowy lub zakupu elementów infrastruktury technicznej wpływających bezpośrednio na warunki prowadzenia działalności rolniczej. W myśl zaś § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 13 września 2010 r. – do kosztów kwalifikowalnych, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 zalicza się koszty: zakupu maszyn, urządzeń, wyposażenia do produkcji rolnej, przechowalnictwa, suszenia, magazynowania, przygotowywania produktów rolnych do sprzedaży, sprzedaży bezpośredniej, w szczególności sprzętu do uprawy, pielęgnacji, ochrony, nawożenia oraz zbioru roślin, ciągników rolniczych, przyczep rolniczych, maszyn lub urządzeń do przygotowywania, przechowywania czyszczenia, sortowania, kalibrowania i konfekcjonowania produktów rolnych, maszyn lub urządzeń do przygotowywania lub składowania pasz, maszyn lub urządzeń do pojenia zwierząt, zadawania pasz zwierzętom oraz urządzeń do pozyskiwania lub przechowywania mleka. W związku z powyższym stwierdzić należy, że rozporządzenie z 13 września 2010 r. odnosi się do kwestii przygotowania produktu rolnego do sprzedaży, a nie jego przetworzenia, o co skarżący wnosi we wniosku z 29 sierpnia 2010 r. (przywrócenie potencjału produkcji gospodarstwa, poprzez zakup maszyn i urządzeń do przetwórstwa owoców – uruchomienie produkcji soków). W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ dokładnie wyjaśnił, czym różni się pojęcie przygotowania do sprzedaży od pojęcia przetwórstwo. Za przygotowanie do sprzedaży uznaje się w szczególności: oczyszczanie, obcinanie, sortowanie, suszenie, wyłuskiwanie, odkażanie, prasowanie, pokrywanie woskiem, nabłyszczanie, pakowanie, namaczanie lub zraszanie, schładzanie oraz przechowywanie w warunkach bez tlenu. Natomiast przez pojęcie przetwórstwo należy rozumieć czynności prowadzące do przekształcenia mechanicznego, fizycznego lub chemicznego produktów rolnych w nowe produkty. Innymi słowy przetwarzanie produktów rolnych oznacza wszelkie czynności wykonywane na produkcie rolnym, w wyniku których powstaje produkt będący również produktem rolnym, z wyjątkiem wykonywanych w gospodarstwach czynności niezbędnych do przygotowania produktów zwierzęcych lub roślinnych do pierwszej sprzedaży (por. art. 1 ust. 2 pkt b rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1998/2006 z 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis - Dz.U.UE.L. 2006.379.5). W związku z powyższym sąd za trafną uznał konstatację organu, że sok z owoców który zamierza wytwarzać skarżący w swoim gospodarstwie jest produktem powstałym w wyniku przekształcenia mechanicznego produktu rolnego (powstałym w wyniku przetwórstwa). Zatem nie można uznać, że określony przez skarżącego zakres rzeczowy operacji (zakup prasy do soków, urządzenia do pasteryzacji, napełniarki do bag in box, zbiornika buforowego, sita do zbiornika buforowego oraz pompy wirnikowej) wpisuje się w § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 13 września 2010 r., bowiem czynność polegająca na przetworzeniu owoców w sok owocowy, nie jest przygotowaniem produktu rolnego do sprzedaży. Sąd nie zgadza się także z twierdzeniem skarżącego, że przygotowanie produktów do obrotu należy rozumieć, jako przetwórstwo (przetwarzanie) lub konserwowanie, a także pakowanie, znakowanie lub wprowadzanie zmian w oznakowaniu odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji. Powyższa definicja wskazana przez skarżącego zaczerpnięta została z rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 i zgodnie z art. 2 stosuje się ją do celów rozporządzenia 834/2007. Dodać należy – jak trafnie zauważa organ w odpowiedzi na skargę – że, operacja którą planował zrealizować skarżący wpisuje się w działanie "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" zgodnie z art. 28 rozporządzenia 1698/2005 wsparcia w ramach tego działania udziela się z tytułu materialnych lub niematerialnych inwestycji, które poprawiają ogólne wyniki przedsiębiorstwa i dotyczą: przetwarzania lub obrotu produktami objętymi załącznikiem I do Traktatu, z wyjątkiem produktów rybołówstwa oraz przetwarzania lub obrotu produktami leśnymi, i/lub rozwoju nowych produktów, procesów i technologii związanych z produktami objętymi załącznikiem I do Traktatu, z wyjątkiem produktów rybołówstwa oraz rozwoju nowych produktów, procesów i technologii związanych z produktami leśnymi. W związku z powyższym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów § 6 ust. 1 pkt 1 i § 9 ust. 2 rozporządzenia z 13 września 2010 r. Ponadto niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 6, 7 i 8 k.p.a. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. – do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Niemniej jednak Sąd nie dostrzegł aby w sprawie doszło do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bądź też do nieuwzględnienia obowiązujących w postępowaniu administracyjnym zasad działania na podstawie przepisów prawa i pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, w stopniu w którym mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę.