V SA/Wa 1011/09

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. P. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... maja 2009 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... lipca 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca wystąpiła z wnioskiem – na urzędowym formularzu PPF – o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż dużo wydaje na leki, zakup pampersów i zatrudnia prywatnie osobę do opieki, gotowania, sprzątania i obsługi w soboty, niedziele i wszystkie dni wolne od pracy, gdyż jest ciężko chora, a zamieszkuje sama. Nie posiada domu, mieszkania ani innych nieruchomości, jak również oszczędności pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł brutto. Ma ... lata, porusza się wyłącznie po domu przy pomocy wózka inwalidzkiego. Ponosi wydatki na żywność, która podrożała i utrzymanie mieszkania w czystości. Ponadto skarżąca wskazała na nieprzewidziane wydatki tj. wymianę piecyka gazowego, kuchni, zlewo-zmywaka, umywalki, wc, zamka, drzwiowego, telefonu, zepsutego radia i telewizora, wymiana łóżka na łóżko lecznicze. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 100 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Wysokość bowiem dochodów skarżącej z tytułu świadczenia emerytalnego pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.