V SA/Wa 1012/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz radcy prawnego Postanowieniem z 21 grudnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2011r. Wnioskiem z 27 stycznia 2012r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 3 marca 2012r. T. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, utrzymuje się z emerytury żony w wysokości 1.384 złotych oraz dochodów z umowy o dzieło w wysokości 646,25 złotych. Oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 82 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 21,54 ha fizycznych (użytki rolne - 16,92 ha), samochód marki O. z 1995r. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych nie posiada. Do wniosku załączył PIT-11 z dochodem w wysokości 6204 złotych, decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego za 2012r. w wysokości 0 złotych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 13 marca 2012 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 2 kwietnia 2012 r. (data nadania) wnioskodawca nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, że miesięcznie ponosi następujące wydatki: mieszkanie 706,64 złotych, wyżywienie – 500 złotych. Wyjaśnił, że dorosły syn nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego oraz, że posiadany samochód ma wartość ok. 2.500 złotych. Podał, że nadal posiada rachunek bankowy ze stanem w wysokości 15.260 złotych oraz że za 2011 rok przyznano mu dopłaty w wysokości 39.930,62 złotych, z czego zablokowano mu kwotę 12.827,18 złotych. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego, polisę ubezpieczeniową samochodu, dowód potwierdzający ponoszone koszty za mieszkanie, decyzje przyznające płatności: ONW, rolnośrodowikowe, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz wsparcie na zalesienie i premię pielęgnacyjną w łącznej wysokości 40.651,84 złotych, decyzję o waloryzacji emerytury żony w wysokości 1406,19 złotych netto miesięcznie, zaświadczenie o wynagrodzeniu skarżącego za miesiąc styczeń – 257 złotych netto, luty -389 złotych netto , dokumentację medyczną. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się w przedmiotowej sprawie koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi– Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącego i jego żonę stałego źródła dochodów oraz środków finansowych zgromadzonych na rachunku bankowym w wysokości ponad 15.000 złotych. Wysokość środków zgromadzonych na rachunku bankowym nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla której poniesienie wydatku w postaci uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (100 złotych) i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie jest możliwe. Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nie jest możliwe, czego nie sposób powiedzieć o wnioskodawcy. Skoro zatem wnioskodawca posiada środki pieniężne w kwocie co najmniej 15.000 złotych, to przeznaczenie ich nieznacznej części na wydatki związane z kosztami sądowymi i ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, nie spowodowałoby uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dodatkowo należy podkreślić, iż skarżący prowadzi gospodarstwo rolne dużych rozmiarów, bowiem jest właścicielem gruntów o powierzchni 21,54 ha fizycznych, z którego to gospodarstwa uzyskuje samych "dopłat do gruntów" w wysokości ponad 40.000 złotych rocznie. Ponadto rodzina skarżącego uzyskuje stałe miesięczne dochody ze świadczenia emerytalnego żony w wysokości 1406,19 złotych, zasiłku chorobowego skarżącego w wysokości ok. 300 złotych i dochody z umowy o dzieło skarżącego w przeciętnej wysokości 646,25 złotych (oświadczenie skarżącego – rubryka 10 formularza PPF). W związku z tym skoro uzyskiwane dochody i posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to uzasadnione jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Reasumując wysokość zgromadzonych środków pieniężnych na rachunku bankowym oraz uzyskiwane stałe dochody, w żaden sposób nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i częściowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.