V SA/Wa 1014/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-23

Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Irena Jakubiec-Kudiura, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji miał podstawy prawne do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej dla młodych rolników, jeśli beneficjent wykazał spełnienie warunku ubezpieczenia społecznego rolników po terminie określonym w decyzji, ale potwierdzającym podleganie ubezpieczeniu od daty wcześniejszej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie miał podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. Kluczowe jest to, że decyzja o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników ma charakter deklaratoryjny. Nawet jeśli beneficjent wykazał spełnienie tego warunku po upływie 9-miesięcznego terminu na złożenie wniosku o płatność, ale dokumenty potwierdziły, że warunek ten był spełniony od daty wcześniejszej (sprzed wydania decyzji o przyznaniu pomocy), nie ma podstaw do wygaszenia decyzji. Termin na złożenie wniosku o płatność i dokumentów nie jest terminem materialnym w odniesieniu do samego spełnienia warunku ubezpieczenia.
Stan faktyczny
Wnioskodawca C. D. otrzymał decyzję o przyznaniu pomocy finansowej na "Premie dla młodych rolników" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, w tym ubezpieczenia społecznego rolników, w terminie 9 miesięcy od doręczenia decyzji. Wnioskodawca nie przedłożył od razu dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie, ale później przedstawił decyzję KRUS i zaświadczenie potwierdzające podleganie ubezpieczeniu od daty wcześniejszej niż wydanie decyzji o przyznaniu pomocy. Organy ARiMR stwierdziły wygaśnięcie decyzji z powodu niespełnienia warunku w terminie, co zostało zaskarżone przez wnioskodawcę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz C. D. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) kwietnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z (...) listopada 2017 roku; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz C. D. kwotę 697 zł (słownie sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego) . Decyzją z ... kwietnia 2018 r. nr ... Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Modernizacji i Rozwoju Rolnictwa (ARiMR) z ... lutego 2017 r. nr ... o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020 z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Kierownik Biura Powiatowego Agencji Modernizacji i Rozwoju Rolnictwa w G. decyzją z ... października 2016 r. nr ... przyznał C. D. pomoc finansową w wysokości 100 000 zł z zastrzeżeniem dopełnienia przez niego warunków w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji jeżeli nie były spełnione w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy, w tym: ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. Decyzją z ... lutego 2017 r. nr ... Dyrektor ... Oddziału ARiMR w W. stwierdził wygaśnięcie decyzji z ... października 2017 r. o przyznaniu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę w terminie 9 miesięcy od doręczenia tej decyzji warunku w postaci podlegania ubezpieczeniu na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. Dyrektor wskazał, że wnioskodawca złożył decyzję z ... sierpnia 2017 r. wydaną przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, z której wynika, że dopiero w dniu wydania tej decyzji (a więc po terminie wskazanym w decyzji z 7 października 2016r.), złożył on dokumenty potwierdzające użytkowanie gospodarstwa rolnego na powierzchni przekraczającej 1,00 ha przeliczeniowy, na podstawie którego Prezes KRUS objął go ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie. Decyzją z ... kwietnia 2018 r. nr ... Prezes ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Prezes przedstawił stan sprawy i wskazał, że 26 kwietnia 2016 r. wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014 -2020. Wraz z wnioskiem wnioskodawca przedłożył akt notarialny umowy darowizny z dnia 16 grudnia 2015 r. Repertorium A numer ..., zgodnie z którym otrzymał w darowiźnie nieruchomości rolne oznaczone numerami ... położone we wsi Z., nieruchomość rolną oznaczoną numerem ... położoną we wsi Z. oraz oznaczoną nr ... położoną we wsi K. - wszystkie położone w gminie M., powiat g. województwo mazowieckie o łącznej powierzchni 8,71 ha. W dniu 7 października 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. wydał decyzję o przyznaniu stronie pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, w tym warunku polegającego na ubezpieczeniu na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik, w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. Decyzja została doręczona w dniu 10 października 2016r. W dniu 4 lipca 2017 r. strona złożyła do ... Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o płatność pierwszej raty udzielonej pomocy, zaś 4 września 2017 r. decyzję Prezesa KRUS z ....2017 r. znak: ....o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie poczynając od 16 grudnia 2016 r. Z przedłożonej decyzji wynikało, że strona w dniu 31 sierpnia 2017 r. złożyła w KRUS oświadczenia: potwierdzające osobiste użytkowanie gospodarstwa gruntów nabytych aktem notarialnym w dniu 16.12.2015 r. oraz o niepodleganiu ubezpieczeniu z innego tytułu. Ponadto w odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień strona przesłała zaświadczenie nr ... z dnia ... października 2017 r. wydane przez KRUS Placówka Terenowa w G. potwierdzające, że podlega ubezpieczeniu społecznym rolników w okresie od 16 grudnia 2015 r. do nadal z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik. Strona wyjaśniła też, że dokumenty przedłożone w Placówce Terenowej KRUS w G., w wyniku nieporozumienia zostały uwzględnione jedynie do gospodarstwa rodziców natomiast stosowna zmiana nie nastąpiła w odniesieniu do niej. W związku z ustalonym stanem faktycznym sprawy Prezes uznał, że zgodnie z decyzją z ... października 2016 r. o przyznaniu pomocy, na dzień jej wydania, strona nie była ubezpieczona na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. Decyzja ta została doręczona w dniu 10 października 2016 r. zatem termin 9 miesięcy na wypełnienie warunku polegającego na ubezpieczeniu społecznym z mocy ustawy i pełnym zakresie jako rolnik o czym jest mowa w § 19 ust. 2 pk1 lit. c rozporządzenia wykonawczego upływał w dniu 10 lipca 2017 r. Prezes wskazał, że w uzasadnieniu decyzji z dnia ... sierpnia 2017 r. Prezes KRUS wskazał, że w tym dniu strona przedstawiła dokumenty, m.in. potwierdzające własność gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego, otrzymanego aktem notarialnym z dnia 16 grudnia 2015 r. oraz oświadczenie o niepodleganiu ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Powyższe dało podstawę Prezesowi KRUS do objęcia strony ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik od dnia 16 grudnia 2015 r. Prezes ARiMR wskazał, że jak wynika z powyższego, sam fakt wejścia w posiadanie użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego nie powoduje automatycznie objęcia ubezpieczeniem z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. Dopiero zgłoszenie własności użytków rolnych o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego do właściwego organu wraz ze złożeniem oświadczenia potwierdzającego niepodleganie ubezpieczeniu z innego tytułu stanowiło podstawę do wydania decyzji Prezesa KRUS z dnia ... sierpnia 2017 r. o podleganiu strony z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu w pełnym zakresie jako rolnik od 16 grudnia 2015 r. tj. od dnia wejścia w posiadanie użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, co wynika z brzmienia przepisów ustawy. Nie można przyjąć wniosku, iż samo przejęcie gruntów o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego, na podstawie umowy darowizny z dnia 16.12.2015 r. dawało asumpt do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. Gdyby strona rzeczywiście była ubezpieczona w KRUS już od dnia 16.12.2015 r. nie zachodziłaby konieczność umieszczania tego warunku w decyzji o przyznaniu pomocy z dnia 7 października 2016 r.. Termin 9 miesięcy wskazany w decyzji o przyznaniu pomocy jest terminem materialnym, a zatem okresem, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Uchybienie jednakże terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym Tym samym zgodnie z § 21 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków z zastrzeżeniem dopełnienia, których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji, był obowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy. Od decyzji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zarzuciła naruszenie : a) § 21 ust. 2 w zw. z § 19 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych, warunków, trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 982 ze zm. dalej rozporządzenie) poprzez stwierdzenie wygaszenia decyzji z dnia ... października 2016r. nr ... o przyznaniu pomocy - ze wskazaniem na niewywiązanie się z warunków decyzji, w sytuacji gdy z akt sprawy niezbicie wynika, iż skarżący w dacie wymaganej przepisami jak i w dacie wydawania spornej decyzji podlegał ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik; b) art. 7, 8 , 77 i 80 kpa poprzez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie i błędną jego interpretację; c) art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r., poz. 627 ze zm. Dalej ustawa o wspieraniu) w zw. z art. 9 kpa w zw. z § 20 ust. 2 i 3 i w zw. z § 21 ust. 1 rozporządzenia i zastosowanie § 21 ust. 2 rozporządzenia bez stosownego pouczenia strony o konieczności złożenia dokumentów nieokreślonych przepisami tj. zastosowanie sankcji z rozporządzenia i wymaganie dołączenia do wniosku o wypłatę konkretnych dokumentów pomimo wywiązania się przez skarżącego ze wszystkich wymogów formalnych enumeratywnie wymienionych w § 20 ust. 2 i 3 rozporządzenia. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty przemawiające jego zdaniem za trafnością przedstawionych zarzutów. W szczególności odwołując się do wskazanych w uzasadnieniu wyroków Sądu Najwyższego i Sadu Apelacyjnego podniósł, że decyzja w zakresie objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym z mocy ustawy ma charakter deklaratoryjny a nie prawno-kształtujący jak stwierdził w decyzji organ. Tym samym skoro skarżący został objęty obowiązkowym ubezpieczeniem rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie od 15 grudnia 2015 r. to brak było podstaw do wygaszenia decyzji o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej z tytułu premii dla młodych rolników. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Spór w sprawie dotyczy tego, czy na datę wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. tj. ... października 2016 r. o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej w ramach "Premii dla młodych rolników" , wydanej z zastrzeżeniem spełnienia warunków, w tym podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników, podlegał on temu ubezpieczeniu, czy też miał on obowiązek dopełnić tego warunku w terminie 9 miesięcy od daty jej doręczenia, a zatem, czy Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR miał podstawy prawne do wydania decyzji o wygaszeniu decyzji w sprawie przyznania pomocy. W ocenie Sądu brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji dotyczącej wygaszenia decyzji o przyznaniu pomocy. W sprawie jest bezsporne, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy w postaci "Premii dla młodych rolników" oraz, że do wniosku dołączył akt notarialny z 16 grudnia 2015 r. wskazujący, że z tym dniem stał się na mocy umowy darowizny właścicielem nieruchomości rolnych opisanych w tym akcie. Nie ulega też wątpliwości, że wraz z wnioskiem, nie przedłożył decyzji właściwego organu, że podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników. Jest również bezsporne, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. ... października 2016 r. wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej w kwocie 100000 zł z zastrzeżeniem dopełnienia przez niego warunków w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji jeżeli nie były spełnione w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy, w tym: ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. W decyzji tej znajdowało się również pouczenie o tym, że w terminie 9 miesięcy skarżący ma obowiązek złożyć wniosek o wypłatę pierwszej transzy pomocy wraz z dokumentami potwierdzającymi; tytuł prawny do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, rozpoczęcie realizacji biznesplanu, kopię lub wydruk strony z ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie lub księgi przychodów i rozchodów, lub księgi rachunkowej, lub ewidencji przychodów i rozchodów prowadzonej na podstawie odrębnych przepisów, zawierającej informację o zdarzeniach gospodarczych, które wystąpiły w gospodarstwie beneficjenta po dniu doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy – pod określonymi w tej decyzji rygorami w przypadku ich niezłożenia. Oceniając zaskarżoną decyzję należy przypomnieć, że decyzja z ... października 2016 r. zawierała treść o jakiej jest mowa w art. 19 ust. 2 rozporządzenia oraz w jego ust. 3. Zgodnie z treścią § 20 ust. 1 rozporządzenia pierwszą ratę pomocy, w wysokości 80 000 złotych, wypłaca się na wniosek o płatność, który składa się w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. W myśl ust. 3 tego przepisu do wniosku o płatność, o którym mowa w ust. 1 dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, jeżeli warunki te nie były spełnione w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy: 1) dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa; 2) dokument potwierdzający rozpoczęcie realizacji biznesplanu; 3) kopię lub wydruk strony z ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie lub księgi przychodów i rozchodów, lub księgi rachunkowej, lub ewidencji przychodów i rozchodów prowadzonej na podstawie odrębnych przepisów, zawierającej informację o zdarzeniach gospodarczych, które wystąpiły w gospodarstwie beneficjenta po dniu doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. W myśl § 21 ust. 1 rozporządzenia wypłata pierwszej raty pomocy następuje w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku o płatność wraz z dokumentami, o których mowa w § 20 ust. 3. Pomoc jest wypłacana na rachunek bankowy beneficjenta wskazany we wniosku o płatność. Zgodnie zaś z ust.2 § 21 w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji, stwierdza wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy. Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem, że w terminie 9 miesięcy od daty doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy ażeby beneficjent otrzymał I ratę przyznanej pomocy musi złożyć wniosek o płatność, do którego musi dołączyć dokumenty wskazane w § 20 ust. 3 rozporządzenia, wśród których to dokumentów, nie został wymieniony dokument w postaci decyzji o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wynika z tego, że jest to dokument, który może zostać złożony po upływie wskazanego terminu 9 miesięcy. Nie ulega też wątpliwości, że ze względu na skutek jaki zgodnie z § 21 ust. 2 rozporządzenia, wiąże się z brakiem złożenia w wyznaczonym terminie wniosku o płatność i dokumentów o jakich mowa w § 20 ust. 3 pkt 1-3 rozporządzenia, jest to termin prawa materialnego. Jest też bezsporne, że skutek ten czyli wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy, wiąże się też z brakiem dopełnienia warunków w terminie 9 miesięcy od daty doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, jeśli nie były one spełnione w dacie wydania tej decyzji, w tym ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. Z treści przedstawionych przepisów w ocenie Sądu jasno wynika, że w odniesieniu do warunku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, ustawodawca rozgraniczył kwestię dopełnienia warunku podlegania ubezpieczeniu w terminie 9 miesięcy od daty wydania decyzji o przyznaniu pomocy od kwestii wykazania jego dopełnienia stosownym dokumentem. Powoduje to, że jeśli strona wykaże po upływie terminu 9 miesięcy, że w tymże czasie dopełniła tego warunku brak jest podstaw do zastosowania wobec niej skutku w postaci wydania decyzji o wygaśnięciu decyzji. Odnosząc te rozważania do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że wnioskodawca złożył w dniu ...września 2017 r. decyzję Prezesa KRUS z ... sierpnia 2017 r. o podleganiu przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy poczynając od 16 grudnia 2015 r. ze względu na spełnienie warunku bycia rolnikiem posiadającym użytki rolne o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego. Zaznaczyć należy, że decyzja ta jest dokumentem urzędowym zaś zgodnie z art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Okoliczność podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu dodatkowo potwierdza złożone przez niego zaświadczenie z 2 października 2017 r. wydane przez KRUS Placówka Terenowa w G. stwierdzające, że podlega on ubezpieczeniu społecznym rolników w okresie od 16 grudnia 2015 r. do nadal z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik. W świetle przedstawionych przepisów rozporządzenia i wskazanych powyżej dokumentów, nie można uznać, że przesądzające dla rozstrzygnięcia sprawy ma być to, że w decyzji o przyznaniu pomocy zawarto warunek dopełnienia w terminie 9 miesięcy od jej doręczenia podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Zapis ten jest zrozumiały jeśli się zważy, że wprawdzie skarżący z wnioskiem o przyznanie pomocy złożył akt notarialny, że stał się właścicielem gospodarstwa, ale nie złożył dokumentu potwierdzającego podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników, zaś organ nie jest uprawniony do samodzielnej oceny, że skarżący spełnia warunek do objęcia go ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyrokach wskazanych w skardze, że decyzja o podleganiu przez rolnika ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy jest decyzją deklaratoryjną i nie zmienia tej okoliczności fakt, że rolnik składając do KRUS dokumenty dotyczące posiadania przez niego użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy składa też zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznemu rolników z 20 grudnia 1990 r. ( Dz. U.2017 poz. 233) oświadczenie o tym, że nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu. Zaznaczyć bowiem należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 wskazanej ustawy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny. Również art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznemu rolników stanowi, że ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny - zatem przepis ten nie przewiduje innych przesłanek. Stanowisko takie, w tym wyjaśniające pojęcie subsydiarności ubezpieczenia społecznego rolników, które Sąd w pełni podziela zajął m.in. Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z 13 grudnia 2016 r. sygn III AUa 73/16 (LEX nr 2292436), który stwierdził, że "1. Ustawodawca jasno określił warunki jakie należy spełniać, aby podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, mianowicie właściciel lub posiadacz gospodarstwa rolnego o pow. przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, będący rolnikiem, po spełnieniu pozostałych wymogów określonych w art. 7 i 16 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. W takim przypadku decyzja organu rentowego ma charakter deklaratoryjny, co oznacza tyle, że formalizuje zaistniały stan prawny. 2. Ubezpieczenie społeczne rolników ma charakter wyłącznie subsydiarny. Istnieje tylko wtedy, gdy dana osoba jest rolnikiem w ww. rozumieniu art. 6. 1 oraz nie podlega innemu ubezpieczeniu, ani nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty (art. 7 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1). Oznacza to, że osoba wykonująca inną niż rolnicza pracę zarobkową i ubezpieczona z tego tytułu, z ustawowej definicji nie spełnia warunków do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniem rolniczych i nie podlega temu ubezpieczeniu, mimo formalnego objęcia decyzją organu rentowego. Z przepisów ustawy z 20 grudnia 1990 r. (art. 7 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1) jednoznacznie wynika, że nie stwarzają możliwości wyboru ubezpieczenia. Wręcz przeciwnie, pozwalają na objęcie ubezpieczeniem rolniczym tylko wtedy, gdy nie istnieje inny tytuł ubezpieczenia." Tym samym należy uznać, że dla przyjęcia, że skarżący już od dnia 16 grudnia 2015 r. a więc i w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej ( 7 października 2016 r.), spełniał warunek podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, nie ma znaczenia, że wniosek w tym zakresie złożył dopiero 31 sierpnia 2017 r. ( tak też WSA w Warszawie w wyroku z 23 września 2009 r. V Sa/Wa 53/09). W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia treści art. 27 ust. 3 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich w związku z § 21 ust. 1 w zw. z § 21 ust. 3 rozporządzenia w zw. z art. 80 kpa ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na uznanie spełnienia przez skarżącego spornego warunku oraz na ocenę złożonego przez niego wniosku o płatność I raty. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ja poprzedzającą . .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło