V SA/Wa 1017/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. W. (zwanego dalej: skarżącym) decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym: M. W. złożył w dniu [...] września 2010 r. w L. Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Na podstawie otrzymanych informacji ustalono, iż małżonka M. W. rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej przed dniem złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy. Wobec powyższego Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu [...] grudnia 2010 r. wydał decyzję nr [...], w której odmówił przyznania M. W. pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" uzasadniając to niespełnieniem warunku określonego w § 2 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem". Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie. Decyzją [...] marca 2011 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2010 r. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż małżonka M. W. w okresie od dnia [...] maja 2000 r. do dnia [...] września 2000 r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik. Prezes ARiMR wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zgodnie z którym "pomoc finansowa w ramach działania “Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem, zwana dalej "pomocą", jest przyznawana osobie fizycznej której małżonek do dnia złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy nie prowadził działalności rolniczej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia uznaje się, że osoba fizyczna prowadziła działalność rolniczą jeżeli "została ubezpieczona na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik lub małżonek rolnika, lub z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej". Prezes ARiMR stwierdził dalej, że z uwagi na fakt, iż małżonka M. W., przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej należy uznać, iż nie został spełniony warunek określony w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, co wyklucza M. W. z kręgu osób uprawnionych do przyznania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", zatem zdaniem organu odwoławczego zarzuty Strony podniesione w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione. Organ wyjaśnił następnie, że przepisy prawa krajowego i wspólnotowego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Uznaniowość prowadziłaby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności. Pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" stanowi jeden z instrumentów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Unii Europejskiej i może być przyznawane osobom, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i wspólnotowego tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Ponadto organ podkreślił, że rozporządzenie enumeratywnie wymienia sytuacje uznawane za rozpoczęcie prowadzenia działalności rolniczej, od których nie są przewidziane odstępstwa czy też wyjątki. W odpowiedzi na zarzut strony skarżącej dotyczący rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami organ odwoławczy wyjaśnił, że przywołany argument pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie z uwagi na fakt, iż § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, że warunek dotyczy małżonka strony ubiegającej się o płatność, bez względu na stosunki majątkowe między małżonkami. Skarżący pismem z 6 kwietnia 2011 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa ARiMR, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR i przyznanie mu pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom". W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej p.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Stan faktyczny ustalony przez organ jest bezsporny, żona wnioskodawcy – M. W. - w okresie od dnia [...] maja 2000 r. do dnia [...] września 2000 r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik, jak wynika z zaświadczenia złożonego przez skarżącego do akt sprawy. Zadaniem Sądu było zatem ustalenie, czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa odnoszące się do udzielania pomocy młodym rolnikom. W sprawie zastosowanie mają przepisy prawa wspólnotowego, przede wszystkim rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005" oraz przepisy prawa krajowego: • ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z p . zm. - dalej: ustawa), na podstawie której zostało wydane (zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 1) • rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 200, poz.1443 z p. zm. – dalej: rozporządzenie MRiRW). Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, określającego podejmowanie działalności przez młodych rolników, wsparcia udziela się osobom, które: a) mają mniej niż 40 lat oraz po raz pierwszy podejmują działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący gospodarstwem; b) posiadają odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe; c) przedkładają plan biznesowy dotyczący rozwoju ich działalności rolniczej. Ustawa określa natomiast warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt 1 lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej (art. 1). Artykuł 10 ust. 1 ustawy przewiduje, że pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1. Jednocześnie rozporządzenie MRiRW z dnia 17 października 2007 r. wskazuje, że pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem, zwana dalej "pomocą", jest przyznawana osobie fizycznej, której małżonek do dnia złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy nie prowadził działalności rolniczej (§ 2 ust. 1pkt 2). W paragrafie tym znajduje się ponadto domniemanie, że osoba fizyczna wtedy prowadziła działalność rolniczą, jeżeli została ubezpieczona na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik lub małżonek rolnika, lub z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej (ust. 2 pkt 5). Ponadto w ust. 7 tego paragrafu enumeratywnie wskazano, że pomoc może być przyznana osobie fizycznej także w przypadku, gdy jej małżonek, przed dniem złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy, prowadził działalność rolniczą - pod warunkiem że: 1) małżonkowi, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem, nie przyznano pomocy w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" ani w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem; 2) wcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia tego wniosku, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem, w odniesieniu do małżonka nie zaistniał żaden z przypadków określonych w ust. 2; 3) gospodarstwo małżonka wejdzie w skład małżeńskiej wspólności majątkowej lub odrębnego majątku beneficjenta. Z brzmienia cytowanych powyżej przepisów rozporządzenia 1698/2005, ustawy oraz rozporządzenia MRiRW należy wywieść zatem, że organy w rozpatrywanej sprawie przeprowadziły w zakresie przewidzianym tymi przepisami postępowanie dowodowe i prawidłowo oceniły, że skarżący nie spełnia wymogów określonych wskazanymi przepisami, gdyż żona wnioskodawcy w okresie wcześniejszym niż 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy prowadziła działalność rolniczą w rozumieniu przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, albowiem została ubezpieczona na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik lub małżonek rolnika, lub z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej. Sąd nie stwierdził ponadto, iż organy administracji w niniejszej sprawie prowadziły postępowanie z obrazą przepisów postępowania administracyjnego. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.