V SA/Wa 1018/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-08
Skład orzekający: Michał Sowiński, Izabella Janson, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można przyznać uprawnienia wdowy po kombatancie, jeśli zmarły mąż, mimo poniesienia w dzieciństwie obrażeń wojennych skutkujących kalectwem, nie spełniał ustawowych przesłanek do uznania go za kombatanta?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny sprawy. Kalectwo męża skarżącej, choć dotkliwe i doznane w dzieciństwie w wyniku działań wojennych, nie stanowiło podstawy do przyznania mu uprawnień kombatanckich zgodnie z zamkniętym katalogiem przesłanek określonych w ustawie o kombatantach. Brak tych uprawnień wyklucza możliwość przyznania skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie.Stan faktyczny
Skarżąca G. B. wniosła o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie, powołując się na fakt, że jej zmarły mąż W. B. w dzieciństwie stracił nogę w wyniku obrażeń wojennych. Organy administracji odmówiły przyznania tych uprawnień, wskazując, że mąż skarżącej nie spełniał ustawowych przesłanek do uznania go za kombatanta, a jego wiek wykluczał udział w działaniach wojennych. Skarżąca podnosiła swoją trudną sytuację zdrowotną i finansową. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant - T. Z., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2007 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie; 1. oddala skargę; 2. zasądza ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata C. K. z Kancelarii Adwokackiej przy ulicy [...] w W., kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], odmówił G. B. przyznania uprawnień wdowy po kombatancie powołując art. 1 - 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż mąż wnioskodawczyni W. B., który jako kilkuletnie dziecko stracił w czasie wojny nogę nie spełniał przesłanek określonych w powołanych przepisach.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na pochodny charakter uprawnień wdowy po kombatancie i wyjaśnił, iż w nie budzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy mąż wnioskodawczyni nie uzyskałby uprawnień kombatanckich.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. B. podnosiła wyłącznie swą bardzo trudną sytuację zdrowotną i finansową.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie powołując się na stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny i wynika ze zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego dokumentów. Mąż skarżącej urodzony w [...] 1943 r. został ciężko ranny w [...] 1945 r. w czasie walk o M.. W konsekwencji stracił nogę w związku z czym otrzymywał, bardzo niską, rentę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na te tylko okoliczności powołał się we wniosku z 10 maja 1999 r. o nadanie mu uprawnień kombatanckich. Po jego śmierci w dniu [...] 2004 r. żona wystąpiła w dniu 26 czerwca 2006 r. o przyznanie jej uprawnień przysługujących wdowom po kombatantach. Powoływała się na doznane w czasie wojny kalectwo męża i na swoją ciężką sytuację życiową.
W ocenie Sądu organy administracji obu instancji właściwie oceniły stan faktyczny sprawy i wyprowadziły prawidłowe wnioski co do braku ustawowych przesłanek do przyznania skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie.
Przepisy art. 1 - 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego zawierają zamknięty katalog przesłanek, których spełnienie mogłoby stanowić podstawę przyznania uprawnień kombatanckich. Kalectwo męża skarżącej jakkolwiek bardzo dotkliwe i doznane we wczesnym dzieciństwie to jednak w katalogu tym nie znajduje odzwierciedlenia.
Wiek męża skarżącej całkowicie wykluczał bowiem jego udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodzenie w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Równocześnie skarżąca ani jej mąż nie powoływali się na jego przebywanie w miejscach, które ustawa w skutkach zrównuje z działalnością kombatancką, takich jak obozy koncentracyjne czy ośrodki zagłady.
Brak podstawy prawnej do uznania męża strony za kombatanta wyklucza możliwość przyznania skarżącej w oparciu o art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przewidzianych w nim uprawnień dla wdów lub wdowców - emerytów i rencistów oraz osób pobierających uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. O poniesieniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło