V SA/Wa 103/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. z siedzibą w P. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], J. z siedzibą w P. została uznana za organizację producentów wobec spełnienia przez Grupę kryteriów uznania od dnia [...] grudnia 2012 r. W dniu 29 marca 2013 r. uznana Grupa J. złożyła do Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. (II półrocze czwartego roku realizacji Planu dochodzenia do uznania). Decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r., NR [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie odmówił przyznania Grupie wnioskowanej przez nią pomocy. W uzasadnieniu organ I instancji, powołując art. 45 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011, zajął stanowisko, iż wniosek Grupy o przyznanie pomocy z dnia 29 marca 2013 r. został przez nią złożony po terminie określonym w tym przepisie, t.j. po terminie trzech miesięcy od zakończenia niepełnego okresu rocznego realizacji planu dochodzenia do uznania. Po rozpatrzeniu odwołania Grupy od decyzji I instancji Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmawiającą przyznania Grupie wnioskowanej przez nią pomocy. W uzasadnieniu organ II instancji wprost wskazał, iż istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy wykładni przepisów art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno. Dotychczas problem liczenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy dla Grupy uznanej nie był przedmiotem wykładni. Zdaniem Prezesa ARiMR termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy winien być liczony dla J. od dnia [...] grudnia 2012 r., t.j. od dnia wydania przez Marszałka Województwa Mazowieckiego decyzji o uznaniu. Termin ten upłynął zatem w dniu [...] marca 2013 r. Za taką wykładnią art. 45 ust. 1 rozporządzenia, w ocenie Prezesa ARiMR, mają przemawiać: o z art. 49 i treść pkt. 31 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 wynika, iż wraz z uzyskaniem uznania za organizację producentów kończy się realizacja planu dochodzenia do uznania a zatem pomoc finansowa może być przyznana do inwestycji zrealizowanych przed uzyskaniem uznania, o zgodnie z art. 44 rozporządzenia inwestycje związane z realizacja planów uznania są finansowane proporcjonalnie do ich wykorzystania, co do produktów członków grup producentów, w odniesieniu do których udzielono jej wstępnego uznania, o data 17 grudnia 2012 r., t.j. data wydania decyzji przez Marszałka Województwa Mazowieckiego jest istotna dla stosowania art. 44 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011, ponieważ wskazuje że ostatni okres planu dochodzenia do uznania zakończył się z tym dniem. Nadto organ II instancji wskazał, iż do decyzji wydanych przez Marszałka Województwa w trybie art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże Grupa nie odwołała się od decyzji z [...] grudnia 2012 r. a więc została uznana w tym dniu – to jest przed zakończeniem półrocznego okresu realizacji planu uznawania. Oznacza to, że Grupa powinna wniosek o przyznanie pomocy finansowej złożyć w terminie 3 miesięcy liczonych od dnia [...] grudnia 2012 r. W dniu 5 grudnia 2013 r. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2013 r. zarzucając rozstrzygnięciu organu II instancji naruszenie przepisów: 1. art. 43 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przypadku wydania w trakcie okresu rozliczeniowego przez Marszałka Województwa decyzji o uznaniu grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw, bieg terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej dla takiej grupy rozpoczyna się w dniu wydania przez Marszałka Województwa decyzji o uznaniu, nie zaś jak to wynika z brzmienia przepisu – z chwilą zakończenia danego okresu rozliczeniowego; 2. art. 69 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 i art. 194 rozporządzenia Rady(WE) Nr 1234/2007 poprzez ich niezastosowanie i w skutek tego nałożenie na Stronę sankcji nieadekwatnych do ewentualnego naruszenia terminu a polegających na całkowitej odmowie udzielenia pomocy finansowej; 3. art. 57 § 3 w zw. z art. 57 § 5 kpa poprzez jego niezastosowanie i błędne obliczenie terminu; 4. art. 16 kpa poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skutki prawne w postaci rozpoczęcia biegu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy powstają z chwilą wydania przez marszałka Województwa decyzji o uznaniu Grupy, nie zaś od daty, gdy ta decyzja stała się ostateczna; 5. art.6 kpa poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o błędną interpretację art. 43 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011; 6. art. 7 kpa poprzez brak wnikliwego rozpoznania sprawy; 7. art. 8 kpa poprzez przyjęcie , iż Strona została powiadomiona o terminie, w którym zdaniem organu powinna złożyć wniosek, mimo, iż w piśmie z dnia 39 stycznia 2013 r. takiej informacji nie było. J. wnosiła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podnosząc w uzasadnieniu skargi między innymi następujące argumenty za swoim stanowiskiem: 1. przepis art. 45 ust. 1 ani żaden inny przepis rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 nie zawiera regulacji wskazującej, iż termin na złożenie przez Grupę - w stosunku do której wydano decyzje o uznaniu w trakcie okresu rozliczeniowego - wniosku o udzielenie pomocy finansowej rozpoczyna swój bieg w dniu wydania decyzji o uznaniu; 2. z brzmienia art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 wynika, iż ustawodawca przewidział możliwość składania wniosków o udzielenie pomocy finansowej przewidzianej w art. 103 a ust. 1 rozporządzenia Rady(WE) Nr 1234/2007 przez wstępnie uznane Grupy producentów w dwóch terminach. Co do zasady wnioski te składa się w terminie 3 miesięcy od zakończenia okresu rocznego realizacji planu dochodzenia do uznania. Gdy w planie dochodzenia do uznania ustalono półroczne okresy rozliczeniowe, wówczas wniosek o udzielenie pomocy finansowej powinien być złożony w terminie 3 miesięcy od zakończenia okresu półrocznego; 3. ani art. 43 ust. 3 ani art. 45 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 nie przewidują innych okresów rozliczeniowych poza okresami "roczny" i "półroczny". Co do stanowiska organu w przedmiocie liczenia terminu od dnia wydania decyzji o uznaniu Grupy – Skarżąca, stanowisko to całkowicie negując, wskazała powołując art. 16 kpa, iż bieg 3 miesięcznego terminu mógłby być liczony wyłącznie od daty w której decyzja Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2012 r. o uznaniu Grupy za organizację producentów stała się ostateczna, tj. od dnia 1 stycznia 2013 r. Zdaniem Skarżącej dokonanie przez organ nieprawidłowej wykładni wskazanych w skardze przepisów unijnych narusza art. 6 kpa godząc w fundamentalną zasadę administracyjnego prawa procesowego – zasadę praworządności. W toku postępowania organ naruszył także art. 7 i 8 kpa nie wyjaśniając dokładnie stanu sprawy i nie mając na uwadze interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Skarżąca na gruncie art. 69 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 i art. 194 rozporządzenia Rady(WE) Nr 1234/2007, które jej zdaniem winny być zastosowane na zasadzie analogii, podniosła rażącą nieadekwatność zastosowanych wobec niej sankcji – całkowite pozbawienie pomocy, podczas gdy ustawodawca unijny przewidział w tych przepisach przy złożeniu wniosku po terminie procentowe zmniejszenie pomocy za każdy dzień zwłoki. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2013 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego krajowego i wspólnotowego. W rozpoznawanej sprawie za zasadne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przepisów art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż w przypadku wydania w trakcie okresu rozliczeniowego przez Marszałka Województwa decyzji o uznaniu grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw, bieg terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej dla takiej grupy rozpoczyna się w dniu wydania przez Marszałka Województwa decyzji o uznaniu. Jest oczywiste i bezsporne między stronami, iż art. 45 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 jest jedynym przepisem regulującym termin i wymogi składania przez Grupę producentów wniosku o pomoc, o której mowa w art. 103a ust. 1 lit. a i b rozporządzenia Rady(WE) Nr 1234/2007. Literalny zapis art. 45 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 jest przejrzysty i jednoznaczny: Grupa producentów składa wniosek o pomoc w terminie trzech miesięcy od końca okresów rocznych lub półrocznych określonych w art. 43 ust. 3 rozporządzenia. Art. 43 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011, w stosunku do pomocy z art. 103a ust. 1 lit. a i b rozporządzenia Rady(WE) Nr 1234/2007, mówi o "zakończeniu każdego okresu rocznego lub półrocznego realizacji planu uznania". Sąd podnosi, iż wskazane przepisy w żaden sposób nie różnicują sytuacji "Grup producentów będących w okresie realizacji planu dochodzenia do uznania" i "Grup producentów decyzją Marszałka Województwa już uznanych za organizacje producentów owoców i warzyw". Dla każdej z Grup producentów, niezależnie od etapu działalności, ustawodawca unijny przewidział jeden termin na złożenie wniosku o pomoc określoną w art. 103a ust. 1 lit. a i b rozporządzenia Nr 1234/2007. Jest to termin trzech miesięcy od zakończenia każdego okresu rocznego lub półrocznego realizacji planu uznania. W przypadku Skarżącej - J. z siedzibą w P. w 4 roku realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania (PDU) ostatni półroczny okres realizacji tego planu przewidziany był na czas pomiędzy 1 lipca 2012 r. a 31 grudnia 2012 r. a zatem okresu półroczny realizacji przewidziany w planie kończył się w dniu 31 grudnia 2012 r. Tak więc zgodnie z brzmieniem przywołanych przepisów bieg 3 miesięcznego terminu na złożenie przez Skarżącą wniosku o przyznanie pomocy rozpoczynał się w dniu 31 grudnia 2012 r. – tj. w dniu "zakończeniu półrocznego okresu realizacji planu uznania". W ocenie Sądu wykładnia literalna budzących wątpliwość organu przepisów art. przepisów art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 całkowicie współgra z ich wykładnią celowościową. Przy braku, poza art. 45 i 43 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011, jakichkolwiek innych unormowań tej kwestii właściwe jest przyjęcie jednolitego terminu dla składania wniosków o pomoc określoną w art. 103a ust. 1 lit. a i b rozporządzenia Rady(WE) Nr 1234/2007 przez wszystkie Grupy producentów, niezależnie od tego w jakim momencie dochodzenia do uznania się znajdują lub też już zostały uznane. Taka wykładnia zapewni jednolitość w terminie składania wniosków przez Grupy producentów a równocześnie w niczym nie pogorszy sytuacji podmiotu pomoc tę wypłacającego. Grupa uznana przed zakończeniem okresu rocznego lub półrocznego realizacji PDU ze złożenie wniosku będzie musiała poczekać do daty przewidywanego w tym planie zakończenia rocznego lub półrocznego okresu jego realizacji. Zdaniem Sądu powyższa wykładnia w żadnej mierze nie przeczy stanowisku Prezesa ARiMR, iż z art. 49 i treść pkt. 31 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) Nr 543/2011 wynika, że wraz z uzyskaniem uznania za organizację producentów kończy się realizacja planu dochodzenia do uznania a zatem pomoc finansowa może być przyznana tylko do inwestycji zrealizowanych przed uzyskaniem uznania. Jakkolwiek, wobec przyjętej przez Sąd wykładni, poza rozważaniami Sądu znajdują się inne kwestie podniesione w skardze, to jednak podkreślić należy, iż do decyzji Marszałka Województwa o uznaniu Grup producentów wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, co - wbrew stanowisku organu - przesądza o momencie, w którym decyzje te wchodzą do obrotu prawnego. Zgodnie z art. 53 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w toku ponownego rozpoznawania sprawy organ związany będzie wykładnią dokonaną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w wyroku.