V SA/Wa 1030/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ... z dnia ... lutego 2008 r. Nr ... w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu 24 kwietnia 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) G. O. złożyła - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż jest osobą niepełnosprawną, ukończyła ... lat, jest schorowana - leczy się na ... . W ostatnich dwóch latach przeszła dwie poważne operacje chirurgiczne, obecnie ma złamaną nogę i nie może chodzić. Nie ma nikogo do pomocy, jest samotna, bezdzietna i nie ma rodziny. Na leki wydaje około ... zł miesięcznie. Po zakupie opału, opłaceniu światła itp. niewiele pozostaje jej na konieczne wydatki, brakuje na życie. Zamieszkuje w domu drewnianym o pow. ... m ² (do rozbiórki), posiada gospodarstwo rolne o pow. ... ha. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł brutto. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2008 r. wezwano ją do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania i nadesłanie stosownych dokumentów. W piśmie z dnia 8 maja 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca oświadczyła, iż jej miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą łącznie ... zł (światło, woda, opał, ścieki, ubezpieczenie od ognia i remont domu), na wyżywienie, ubranie, zakup sprzętu kuchennego wydaje ... zł, na leki i leczenie – ... zł, środki czystości i rachunek telefoniczny – ... zł. Na potwierdzenie swych twierdzeń skarżąca nadesłała odcinek świadczenia emerytalnego za kwiecień 2008 r., wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1.01.2007 do 31.03.2007 r. i oświadczyła, iż od dnia 1.04.2007 r. do dnia dzisiejszego nie przeprowadzała z bankiem żadnych operacji. Z zaświadczenia z Urzędu Gminy wynika, iż dochodowość roczna gospodarstwa rolnego skarżącej wynosi ... zł, jednakże w komentarzu do tego skarżąca wskazała, iż rzeczywisty dochód to wyłącznie ... zł ze sprzedaży ...w 2007 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Skarżąca uzyskuje dochody ze świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł netto, które w całości przeznacza na swoje utrzymanie. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe małych rozmiarów, z którego dochody również przeznaczane są na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych- skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, wydaje na leczenie znaczne sumy (zakup leków, podawanie zastrzyków, dojazdy do lekarza). W przytoczonych okolicznościach skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych w sprawie. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.