V SA/Wa 1030/09

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z 26 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] kwietnia 2009r. Wnioskiem z 26 listopada 2009r. Skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z pomocy finansowej matki w wysokości ok. 1.000 złotych. Oświadczył również, iż posiada oszczędności pieniężna w wysokości 1.000 złotych. Stwierdził, iż nie posiada nieruchomości i przedmiotów wartościowych. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie z 2 grudnia 2009r. wnioskodawcza wskazał, iż obecnie utrzymuje się tylko z pomocy świadczonej przez matkę. Nie wykonuje pracy zarobkowej, gdyż nie ma zezwolenia na pracę. Wskazał, iż większość leków dostaje od rodziny z U., natomiast ubrania kupuje w secondhand. Wyjaśnił, że w trakcie pobytu w Polsce otrzymywał do sierpnia 2009r. pomoc przyznawaną przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w wysokości 750 złotych. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 6 grudnia 2009r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 14 stycznia 2010 r. (data złożenia) skarżący wskazał, iż nie ma stałego miejsca zamieszkania, mieszka po miesiącu u różnych znajomych osób, czasem płacąc im nieznaczne sumy za pomoc. Wyjaśnił także, iż koszty miesięcznego utrzymania wynoszą w przybliżeniu 500-600 złotych oraz, że posiada rachunek bankowy, który obecnie jest pusty i od pewnego czasu skarżący z niego nie korzysta. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 150 zł należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację rodzinną i majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez skarżącego wynosi ok. 1.000 zł miesięcznie i pozwala, po uwzględnieniu wydatków koniecznych, na uiszczenie ewentualnych kosztów postępowania. Należy podkreślić, iż część powyższej kwoty może zostać przeznaczona na poniesienie kosztów postępowania, gdyż nie można uznać skarżącego za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie została wypełniona ustawowa przesłanka do przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zauważyć należy, iż zgodnie z oświadczeniem skarżący ponosi wydatki w wysokości ok. 500-600 złotych, natomiast od matki otrzymuje kwotę 1000 złotych. W związku z powyższym do rozdysponowania pozostaje kwota od 400 do 500 złotych, którą skarżący może przeznaczyć na koszty sądowe. Skoro zatem uzyskiwane dochody lub posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to uzasadnione jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego. Ponadto zauważyć należy, iż cudzoziemiec posiada oszczędności pieniężne w wysokości 1000 złotych. W związku z tym również z tego powodu nie ma podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla którego poniesienie wydatku w postaci wpisu sądowego i innych mogących powstać kosztów sądowych, nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.