V SA/Wa 1030/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców dnia ... kwietnia 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia , że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany; oddala skargę Wnioskiem z dnia ... lipca 2008 r., obywatel U. A. K. zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie mu statusu uchodźcy, uzasadniając to obawą przed prześladowaniem ze strony osób działających poza porządkiem prawnym, którzy pod groźbą śmierci zmuszali go do zaciągania kredytów bankowych i zakupu towarów na kredyt. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z ... października 2008 r. nr ... Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił rozpatrzyć wniosek A. K. jako oczywiście bezzasadny, odmówić wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz postanowił wydalić cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wnioskodawca nie podał żadnych okoliczności, które mogłyby rodzić obawy przed prześladowaniami z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, o których mowa w art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyjaśnił również, że analiza materiału dowodowego nie wykazała aby w przypadku A. K. zaistniały przypadki, które mogłyby wskazywać na niedopuszczalność wydalenia cudzoziemca z przyczyn wskazanych w Konwencji o Ochronie Podstawowych Praw i Wolności. W ocenie organu wnioskodawca nie przedstawił również żadnych wiarygodnych okoliczności, które świadczyć by mogły o zagrożeniu jego praw gwarantowanych przez w/w Konwencję. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 i art. 89p ust 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją z dnia ... kwietnia 2009r. nr ... utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż ani postępowanie w I instancji, ani też ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym nie wykazało, że A. K. może być uchodźcą w rozumieniu art. 13 ust. 1 powołanej ustawy. W tym kontekście zwrócono uwagę, iż w toku postępowania administracyjnego wnioskodawca oświadczył, że nie brał żadnego udziału w działaniach wojennych, nie był zatrzymany, aresztowany, poddawany przemocy fizycznej lub skazany wyrokiem sądu. Nie należał do żadnej organizacji politycznej, kulturalnej, społecznej lub etnicznej. Wskazując natomiast na prześladowania ze strony nieznanych osób nie wymienił żadnych konkretnych okoliczności tych prześladowań. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Rady do Spraw Uchodźców rzekome zagrożenie ze strony bliżej nieokreślonych osób, które za pomocą "..." miały wymuszać na A. K. posłuszeństwo w celu pobierania kredytów w bankach lub zakupu towarów w sklepach jest mało prawdopodobne, bowiem realizacja umów kredytowych w bankach jest zbyt sformalizowana, aby osoba odurzona jakimiś środkami mogła takie umowy podpisywać bez zwrócenia uwagi pracowników banku na swój stan. Zdaniem organu na uwagę zasługuje również fakt niezgłoszenia przez skarżącego przestępczych wymuszeń miejscowym organom bezpieczeństwa lub sprawiedliwości. Tym samym, w ocenie Rady do Spraw Uchodźców, ustalony stan faktyczny sprawy uzasadnia odmowę nadania A. K. statusu uchodźcy. Niewykazanie natomiast zagrożenia związanego z powrotem cudzoziemca do kraju pochodzenia uzasadnia odmowę udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Konstatując Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że postępowanie w sprawie cudzoziemca prowadzone było właściwie w oparciu o dostępne możliwości ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio zastosowane przepisy zarówno prawa materialnego jak też postępowania administracyjnego. W skardze z ... czerwca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców nr ... z dnia ... kwietnia 2009r. oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr ... z dnia ...października 2008r. zarzucając naruszenie: - prawa materialnego tj. art. 34 ust. 1 pkt 1, art. 15, art. 97 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez odmowę udzielenia ochrony międzynarodowej w postaci ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany; - przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji; art. 80 k.p.a. określającego obowiązek swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów przez organy administracji; art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego zgłoszonego przez stronę. Rozwijając zarzuty skargi A. K. przytoczył ponownie argumenty podniesione w odwołaniu twierdząc jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły okoliczności, które uzasadniają udzielenie mu ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Powołując art. 68 ust. 1 ustawy o udzielania cudzoziemcom ochrony na terytorium RP podniósł, iż jako osoba poddana przemocy winien mieć zapewnione przesłuchanie z psychologiem i przeprowadzone badania lekarskie w celu potwierdzenia opisanych przez siebie okoliczności. Cytując art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy skarżący skonstatował, że jego wydalenie do kraju pochodzenia zagraża życiu, wolności i bezpieczeństwu osobistemu. Zarzucił dodatkowo organowi odwoławczemu pominięcie informacji na temat aktualnej, na dzień wydania decyzji, sytuacji w kraju pochodzenia. Na potwierdzenie naruszenia zasad postępowania dowodowego, przeprowadzonego w sprawie, skarżący powołał przepisy k.p.a. wraz z szeregiem orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyjaśniających zasady przeprowadzania postępowania wyjaśniającego. Uzasadniając zarzut naruszenia zasady oficjalności wyrażonej w art. 77 k.p.a. skarżący stwierdził, że organ administracji nie odniósł się do faktów, które przemawiają za przyznaniem mu ochrony międzynarodowej na terytorium RP. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie podkreślono, że w rozpoznawanej sprawie ani postępowanie w I instancji, ani też ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym nie wykazały, aby A. K. mógł być uchodźcą w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielania cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. A contrario artykuł 19 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy stanowi, iż cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951r. uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Sąd zwraca uwagę, iż skarżący A. K. wśród okoliczności uzasadniających nadanie statusu uchodźcy wskazał na obawę przed prześladowaniem ze strony nieznanych osób, które wymuszały na nim, za pomocą środków odurzających i gróźb, zaciąganie kredytów bankowych lub zakup towarów w sklepach. Równocześnie skarżący w Protokole przesłuchania Strony z dnia ....10.2008r. (k-... akt adm.) oświadczył, iż nigdy nie był aresztowany, karany, skazany wyrokiem sądu, ani nie należał do żadnej partii politycznej, nie brał również udziału w działaniach zbrojnych. Zeznania skarżącego świadczą o tym, iż wśród okoliczności uzasadniających nadanie statusu uchodźcy A. K. powołał tylko zagrożenie ze strony bliżej nieokreślonych osób, które za pomocą "..." miały wymuszać na nim posłuszeństwo w celu zaciągania kredytów bankowych. Odnosząc się do powyższego należy zgodzić się, w ocenie Sądu, ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że realizacja umów kredytowych w bankach jest zbyt sformalizowana, aby osoba odurzona jakimiś środkami mogła takie umowy podpisywać. Wyjaśnić również należy, że bank niejednokrotnie udzielając kredytu wymaga od osoby zainteresowanej wykazania dowodu zatrudnienia, którego skarżący jako osoba bezrobotna nie posiada. Uznanie zatem przez Radę do Spraw Uchodźców wyjaśnień skarżącego za mało wiarygodne uzasadnia zgromadzony w sprawie materiale dowodowym. Podkreślenia również wymaga, iż w świetle art. 10 ust. 6 Dyrektywy kwalifikacyjnej Nr 2004/83/WE z 29.04.2004r. dla ustalenia, czy istnieje obawa prześladowania bez znaczenia jest stwierdzenie, czy wnioskodawca rzeczywiście posiada rasowe, religijne, narodowościowe socjalne lub polityczne cechy powodujące prześladowania. Istotne jest jedynie, czy takie cechy są przypisane wnioskodawcy przez podmiot dopuszczający się prześladowań (J. Chlebny w: Prawo o cudzoziemcach, Komentarz, str. 409, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006). Analizując niniejszą sprawę Rada do Spraw Uchodźców w zaskarżonej decyzji z dnia ... kwietnia 2009r. prawidłowo orzekła, że nie zostało wykazane, aby w stosunku do A. K. miały miejsce prześladowania z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. Zwrócić bowiem należy uwagę, że rzekome zagrożenie ze strony bliżej nieokreślonych osób trwało tydzień i powstało jak wynika z zeznań skarżącego – w wyniku przestępczych działań niezidentyfikowanych osób. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał natomiast aby wnioskodawca doświadczył represji ze strony władz publicznych. Zgłoszenie zaś o całej sytuacji ... napotkanemu na dworcu w K. i próba poinformowania organów władzy w T. jest, w ocenie Sądu, niewystarczająca do uznania, że skarżący nie mógł korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Nie wykorzystał bowiem wszystkich dostępnych możliwości w celu uzyskania stosownej ochrony ze strony miejscowych organów sprawiedliwości. W związku z powyższymi ustaleniami organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę prawidłowo orzekły również o odmowie udzielenia A. K. ochrony uzupełniającej i o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany (art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), bowiem analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wykazała aby powrót skarżącego na U. narażał go na ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonania egzekucji, tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowanie albo karania, a także zagrożenia jego życia lub zdrowia. Nie wykazano także aby wydalenie cudzoziemca wiązało się z naruszeniem praw chronionych przez Konwencję Rzymską z 1950r. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Odnosząc się do zarzutów skargi, a dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego (dowodowego) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 77 k.p.a., został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Organ zasadnie przyjął, jak wymaga art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż cudzoziemiec nie wykazał faktów czy okoliczności mogących uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z przyczyn wymienionych w art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut A. K. dotyczący odmowy ponownego przesłuchania w obecności psychologa. Zgodnie bowiem z art. 68 ustawy ochronnej cudzoziemcowi, który informuje organ prowadzący postępowanie, że był poddany przemocy, jest niepełnosprawny, lub którego stan psychofizyczny stwarza domniemanie, że był poddany przemocy, Szef Urzędu zapewnia przeprowadzenie badań lekarskich lub psychologicznych w celu potwierdzenia tych okoliczności. Jak trafnie w tym zakresie orzeczono w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę skarżący A. K. składając w dniu ... lipca 2008r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy nie zgłosił żadnych chorób, operacji lub niesprawności i nie podał także że był poddawany przemocy fizycznej lub psychicznej. Nie może być – w ocenie Sądu – podstawą do przesłuchania z udziałem psychologa, fakt zażywania przez skarżącego leków przeciwbólowych [...]. Ponadto w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców skarżący nie zgłosił żadnych zastrzeżeń, co do sposobu przeprowadzenia wywiadu i tłumaczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem złożonym na str. ... Protokołu przesłuchania Strony z dnia ...10.2008r. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie wystąpiły żadne przesłanki dla przeprowadzenia ponownego przesłuchania strony w obecności psychologa, co zostało podniesione w zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... kwietnia 2009r. i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem. Tym samym nie nastąpiło w sprawie naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego, na co powołuje się strona skarżąca. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało oddalić skargę jako niezasadną.