V SA/Wa 1030/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z 26 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] kwietnia 2009r. Wnioskiem z 26 listopada 2009r. Skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z pomocy finansowej matki w wysokości ok. [...] złotych. Oświadczył również, iż posiada oszczędności pieniężne w wysokości [...]złotych. Stwierdził, iż nie posiada nieruchomości i przedmiotów wartościowych. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie z 2 grudnia 2009r. wnioskodawcza wskazał, iż obecnie utrzymuje się tylko z pomocy świadczonej przez matkę. Nie wykonuje pracy zarobkowej, gdyż nie ma zezwolenia na pracę. Wskazał, iż większość leków dostaje od rodziny z [...], natomiast ubrania kupuje w secondhand. Wyjaśnił, że w trakcie pobytu w Polsce otrzymywał do sierpnia 2009r. pomoc przyznawaną przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w wysokości [...] złotych. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 6 grudnia 2009r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 14 stycznia 2010 r. (data złożenia) skarżący wskazał, iż nie ma stałego miejsca zamieszkania, mieszka po miesiącu u różnych znajomych osób, czasem płacąc im nieznaczne sumy za pomoc. Wyjaśnił także, iż koszty miesięcznego utrzymania wynoszą w przybliżeniu [...] złotych oraz, że posiada rachunek bankowy, który obecnie jest pusty i od pewnego czasu skarżący z niego nie korzysta. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 4 lutego 2010 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Literalna wykładnia omawianych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu sądu rozpoznającego wniosek. Mając na uwadze powyższe, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPF z uwzględnieniem zarówno obciążeń wynikających z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 150 zł jak i możliwości finansowych. Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozpatrując w tym świetle wniosek skarżącego, wzięto pod uwagę jego sytuację rodzinną i majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez skarżącego wynosi ok. [...] zł miesięcznie i pozwala, po uwzględnieniu wydatków koniecznych, na uiszczenie ewentualnych kosztów postępowania. Należy podkreślić, iż część powyższej kwoty może zostać przeznaczona na poniesienie kosztów postępowania, gdyż nie można uznać skarżącego za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie została wypełniona ustawowa przesłanka do przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zasadniczy wpływ na zajęcie takiego stanowiska wywarła okoliczność, iż skarżący ponosi wydatki w wysokości ok. [...] złotych, natomiast od matki otrzymuje kwotę [...] złotych. W związku z powyższym do rozdysponowania pozostaje kwota [...] złotych, którą skarżący może przeznaczyć na koszty sądowe. Skoro zatem uzyskiwane dochody lub posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to uzasadnione jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego. Ponadto zauważyć należy, iż cudzoziemiec posiada oszczędności pieniężne w wysokości [...] złotych. W związku z tym również z tego powodu nie ma podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż strona skarżąca jest osobą dla której poniesienie wydatku w postaci wpisu sądowego i innych mogących powstać kosztów sądowych, nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.