V SA/Wa 1031/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi i.Sp. z o.o. w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku i. Sp. z o.o. z siedziba w G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za 04/2013 r. i 05/2013 r. Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania należności zawiadomieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. I. S.A. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone stronie w dniu 16 września 2013 r. W związku z dokonanym zajęciem strona w dniu [...] września 2013 r. wniosła skargę na czynności egzekucyjne. W jej uzasadnieniu skarżąca podniosła, że prowadzenie egzekucji wobec jej majątku narusza prawo, gdyż podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego winno stanowić zarządzenie Prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej oddziału, który wszczął postępowanie, a które to zarządzenie nigdy nie zostało oficjalnie opublikowane. W związku z tym prowadzenie egzekucji przez Dyrektora Oddziału ZUS w Z. na podstawie nieopublikowanego zarządzenia jest niedopuszczalne – organ ten działa bez uprawnień. Postanowieniem z [...] listopada 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił ww. skargę jako nieuzasadnioną. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu Minister powołując się na treść art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz.1619, ze zm., dalej u.p.e.a.) wskazał, że w ramach środka zaskarżenia określonego w p tym przepisie można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora. Oceniając w związku z tym zasadność zażalenia Minister Finansów uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wymogi formalnoprawne jakich należało dopełnić przy zajęciu rachunku bankowego określone w treści art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały dochowane. Odnosząc się do argumentu strony dotyczącego niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieopublikowanie zarządzenia prezesa ZUS w sprawie właściwości miejscowej oddziału wszczynającego postępowanie egzekucyjne, Minister wskazał, że katalog aktów prawnych, których ogłoszenie ma charakter obligatoryjny zawiera ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011 r., nr 197, poz. 1172 ze zm.). Katalog ten nie obejmuje zarządzeń prezesa ZUS. Jednocześnie Minister wskazał, że zgodnie z art. 73 § 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 3 pkt 1 statutu ZUS Prezes ZUS wydaje zarządzenia w sprawie terenowych jednostek organizacyjnych. Jednym z takich zarządzeń (nr [...] z dnia [...]marca 2008 r.) ustanowiono, że Oddziału ZUS w Z. obejmuje zakresem działania teren miasta G. Zgodnie zaś z art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. W związku z faktem, że siedziba strony znajduje się w G., właściwym miejscowo i rzeczowo jest Dyrektor Oddziału ZUS w Z. Odnosząc się do wniosku strony o wyznaczenie organu do prowadzenia egzekucji Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie występuje zbieg egzekucji. W skardze na powyższe postanowienie Ministra Finansów skarżąca podniosła, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sprawy jest skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia w dniu [...] września 2013 r. prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Skarga na czynność zajęcia rachunku bankowego znajduje oparcie w treści art. 54 u.p.e.a., a zatem sprawa może być rozpatrywana jedynie w zakresie jej dotyczącym. Skarga ta służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Wobec tego składając skargę w związku z podjętą czynnością dłużnik może podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skarżąca kwestionując prawo organu do dokonania czynności polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność na rachunku bankowym, nie podnosi żadnych zarzutów odnoszących się do prawidłowości wspomnianej czynności, lecz formułuje generalne zarzuty, co do właściwości organu egzekucyjnego. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać jedynie należy, że kwestia właściwości ww. organu, tj. Dyrektora Oddziału ZUS w Z. została w ocenie Sądu prawidłowo wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ trafnie wskazał – powołując się na przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz statutu ZUS – że organem właściwym miejscowo i rzeczowo w rozpoznawanej sprawie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest Dyrektor Oddziału ZUS w Z., a zarządzenie Prezesa ZUS określające tę właściwość nie jest aktem podlegającym obligatoryjnej publikacji. Prawidłowe było również stanowisko organu w odniesieniu do wniosku skarżącej o wyznaczenie jednego organu do prowadzenia egzekucji w przypadku zbiegu egzekucji do rachunku bankowego. Oceniając zaskarżoną czynność egzekucyjną – zajęcie rachunku – należało uznać, że została ona przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków stosuje najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z kolei w myśl art. 1a pkt 2) u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Natomiast wszelkie działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12) u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej dotyczącej należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z rachunków bankowych. Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Jak już wskazano powyżej skarżąca nie przedstawiła żadnego zarzutu dotyczącego tej czynności. Analiza akt administracyjnych wykazuje natomiast, ze działania organu były zgodne z prawem. Wspomnianego zajęcia dokonano zgodnie z treścią art. 80 u.p.e.a., czego skarżąca nie kwestionuje. Zajęcie było również właściwe pod względem formalnym ze względu na zastosowanie prawidłowego druku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności, który odpowiada wzorowi ustalonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541, z późn. zm.). W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt 12a (zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w ustawie) oraz zgodnie z art. 80 wymienionej ustawy (sposób i chwila dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego). Organ egzekucyjny dokonujący tej czynności był do niej upoważniony w świetle treści art. 19 § 4 u.p.e.a. Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę jako niezasadną.