V SA/Wa 1033/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-30

Skład orzekający: Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu dla strony wnoszącej skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową i dochody?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, pomimo posiadania domu i dochodów z pracy dorywczej zięcia, sytuacja majątkowa skarżącej, w tym niskie dochody własne i umarzane postępowania egzekucyjne, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca J. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca mieszka z córką i jej rodziną, a jej dochody są niskie, podobnie jak saldo konta bankowego. W przeszłości prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne były umarzane.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Oddział w S.) z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a: - ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J. P., dalej "skarżąca", wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W piśmie z dnia (...) sprecyzowała, że wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu. Z oświadczenia skarżącej o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca mieszka z córką i jej rodziną. Do dochodów rodziny zaliczyła wynagrodzenie za pracę dorywczą wykonywaną przez zięcia w wysokości 2.500 zł. Do majątku zaliczyła dom o powierzchni 110 m.kw. W odpowiedzi na wezwanie do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów, skarżąca przedstawia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z 29.08.2013r., 19.11.2012r., 16.04.2013r., 30.06.2012r., zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z 01.07.2013r. oraz z 09.11.2011r., wysłuchanie dłużnika w trybie art. 827 k.p.c. z 02.09.2013 r., wyciąg za rachunku bankowego za okres od stycznia do września 2013 r., informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczym w roku podatkowym 2012 (PIT/B) oraz zeznanie podatkowe PIT-36 za 2012 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zauważyć należy, że skarżąca we wniosku złożonym na formularzu PPF wskazała, że wnosi zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i o ustanowienie pełnomocnika. Następnie w odpowiedzi na wezwanie skierowane do niej na podstawie art. 255 p.p.s.a. sprecyzowała, że wniosek dotyczy ustanowienia adwokata i w tym zakresie zostanie rozpoznany w niniejszym postępowaniu. Na marginesie można przypomnieć, że wniosek w części zwolnienia od kosztów sądowych byłby bezprzedmiotowy, ponieważ skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem wnioskodawczyni nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu. Rozpoznając wniosek w zakresie żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, stwierdzić należy, że jest on zasadny. Z oświadczenia skarżącej złożonego we wniosku, jak również pism oraz dokumentów zebranych w toku postępowania sądowego wynika, że skarżąca mieszka z córką i jej rodziną córki oraz pozostaje na utrzymaniu rodziny. Wskazać w szczególności należy, iż prowadzone wobec skarżącej postępowania egzekucyjne były umarzane m.in. z uwagi na ich bezskuteczność i okoliczność, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych (art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z przedstawionego wyciągu bankowego wynika, że skarżąca zarabia miesięcznie około 22 zł, a konto bankowe wykazuje saldo dodatnie (53 zł). Z nadesłanych zeznań podatkowych i informacji o uzyskanych dochodach wynika, że skarżąca w 2012 r. uzyskała dochód w wysokości 1.380 zł. Biorąc pod uwagę opisaną przez skarżącą sytuację majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło