V SA/Wa 1035/07

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. V. działającej w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletniego E. V. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi H. V. wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 21 września 2007 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z obojgiem rodziców i małoletnim synem, utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez rodziców wnioskodawczyni pochodzących z prac dorywczych w łącznej wysokości 800 zł. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, iż zarówno ona jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z 4 października 2007 r. wezwano zainteresowaną do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w tym m.in. gdzie i na podstawie jakiego tytułu mieszka oraz ile wynoszą ewentualne opłaty z tym związane, jak przedstawiają się miesięczne wydatki skarżącej związane z utrzymaniem, jak przedstawia się stan majątkowy oraz dochody osób pozostających ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym. Ponadto zwrócono się o nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych lub dokumentów potwierdzających fakt likwidacji rachunków. Wezwanie zostało doręczone wnioskodawczyni 15 października 2007 r. (potwierdzenie doręczenia, k. 60 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie nie złożyła ona dodatkowego oświadczenia zgodnie z powyższym zarządzeniem. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPF z 21 września 2007 r., było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie wnioskodawczyni do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawczynię w całości wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazała ona, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi zainteresowana powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.