V SA/Wa 1035/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - st. spec. Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz J. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego. Postanowieniem z [...] lutego 2010 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie cudzoziemcowi J. S. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Postanowienie to zapadło w związku z następującym stanem faktycznym: J. S. wnioskiem z [...] listopada 2009 r. wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na pracę na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że podstawą wniosku jest wykonywanie pracy na rzecz Firmy Handlowej J. S.A. z siedzibą w K. Pismem z [...] listopada 2009 r. – w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – Wojewoda [...] wezwał cudzoziemca do uzupełnienia wniosku przez złożenie w terminie 7 dni wskazanych w nim, brakujących dokumentów. Termin do uzupełnienia braków upływał 7 grudnia 2009 r. Pismem z 30 grudnia 2009 r. Wojewoda pozostawił wniosek bez rozpatrzenia wskazując, że braki wniosku, nie zostały uzupełnione w terminie. Wojewoda wskazał, że braki pisma polegające na niedostarczeniu przez cudzoziemca dokumentu wykazującego posiadanie przez niego tytułu prawnego do lokalu, zostały uzupełnione 8 grudnia 2009 r. poprzez nadesłanie dokumentu faksem, zaś sam oryginał okazano 10 grudnia 2009 r. Wnioskiem z [...] grudnia 2009 r. cudzoziemiec zwrócił się do Wojewody o przywrócenie terminu do wykonania uchybionej czynności. Postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wykonania czynności wskazując, że cudzoziemiec nie uprawdopodobnił braku winy w jego uchybieniu. J. S. w zażaleniu na to postanowienie wskazał, że dołożył należytej staranności w wywiązaniu się z obowiązku uzupełnienia braków wniosku, biorąc jednak pod uwagę to, że nie zna języka polskiego, konieczne było przetłumaczenie wezwania do uzupełnienia braków, a następnie sporządzenia umowy najmu, której projekt przesłano mu do podpisu, a po jego zwrocie do siedziby firmy J., umowa została podpisana przez Prezesa Zarządu dopiero 8 grudnia 2009 r. Skarżący zwrócił uwagę także na to, że Wojewoda odmówił 4 grudnia 2009 r. przyjęcia do akt zaświadczenia uzyskanego w firmie J., z którego wynikało, że służy mu prawo do zajmowania lokalu. Postanowieniem z [...] lutego 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Szef Urzędu w uzasadnieniu postanowienia wskazał na przepisy ustawy o cudzoziemcach odnoszące się do wymagań jakim powinien odpowiadać wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Stwierdził, że do wniosku powinny być dołączone dokumenty potwierdzające jego okoliczności. W odniesieniu do wniosku cudzoziemca Wojewoda prawidłowo wezwał cudzoziemca do uzupełnienia w terminie 7 dni jego braków w tym do złożenia dokumentu, stanowiącego tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego. Dokument w postaci umowy najmu został przesłany faksem 8 grudnia 2009 r. a jego oryginał został okazany 10 grudnia 2009 r. Organ II instancji podniósł, że umowa najmu nosi datę 4 grudnia 2009 r. zatem cudzoziemiec mógł złożyć ją w terminie. Od postanowienia tego J. S. złożył skargę. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia ewentualnie o uchylenie również postanowienia Wojewody [...] i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W skardze zarzucił naruszenie przepisów : - art. 58 § 1 i 2 oraz 59 k.p.a. poprzez przyjęcie, że termin do uzupełnienia braków rozpoczął bieg, a jeśli okoliczność ta miała miejsce przez odmowę przywrócenia terminu; - art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że strona została należycie pouczona o skutkach uchybienia terminu; - art. 7, 9 i art. 77 § 1 k.p.a. przez brak należytego pouczenia strony o jej obowiązkach; - art. 80 k.p.a. przez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. - art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie postanowienia sprzecznego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Skarżący ponadto wniósł o ewentualne zastosowanie przez Sąd art. 134 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi cudzoziemiec podniósł, że po otrzymaniu wezwania do usunięcia braków musiał skorzystać z pomocy tłumacza a następnie skompletować dokumenty. Odmowa przyjęcia przez organ I instancji zaświadczenia z 4 grudnia 2009 r. wystawionego przez firmę J. spowodowała, że konieczne stało się sporządzenie umowy najmu. Projekt tej umowy został sporządzony 4 grudnia 2009 r. przez firmę J. (wynajmującego a zarazem pracodawcę strony), następnie podpisany przez stronę i zwrócony do firmy J. Członek Zarządu podpisał umowę dopiero 8 grudnia 2009 r. (5 i 6 grudnia to była odpowiednio sobota i niedziela). Dopiero po podpisaniu umowy przez wynajmującego, możliwe było jej przesłanie 8 grudnia 2009 r. najpierw faksem a następnie listem poleconym z tego samego dnia do organu I instancji. Dowodzi to, że uchybienie terminu powstało bez winy strony czego organ właściwie nie rozważył. Niezależnie od tego organ nie pouczył strony w zrozumiałym dla niej języku o obowiązkach wynikających z przesłanego wezwania, co powoduje naruszenie treści art. 10 ustawy o cudzoziemcach, a w konsekwencji nie pozwala na zastosowanie konsekwencji wynikających z art. 64 § 2 k.p.a. Ponadto wadliwe zastosowanie normy art. 64 § 2 k.p.a. doprowadziło do wadliwego zastosowania przepisu art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 59 k.p.a. Okoliczność braku pouczenia wskazuje na naruszenie przepisu art. 9 k.p.a., 6, 7 i 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji. Wezwanie strony do uzupełnienia braków oraz pouczenie jej w języku polskim nie mogło w myśl art. 7 w zw. z art. 10 ustawy o cudzoziemcach doprowadzić do skutku o jakim mowa w treści art. 64 § 2 k.p.a., czyli pozostawienia wniosku cudzoziemca bez rozpatrzenia, co prowadzi do wniosku, że w sprawie można również przyjąć, że w ogóle nie doszło do uchybienia terminu do usunięcia braków wniosku o zezwolenie na zamieszkanie przez cudzoziemca. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są trafne. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim brak jest podstaw ażeby uznać za zasadne stanowisko skarżącego w zakresie naruszenia treści art. 7 i art. 10 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, których zaistnienie jego zdaniem, nie pozwalało na zastosowanie treści art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy o cudzoziemcach – do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Skoro treść tego artykułu wskazuje na konieczność stosowania przepisów k.p.a. wszędzie tam gdzie nie ma odrębnego uregulowania w ustawie o cudzoziemcach, stanowi on wystarczającą podstawę do stosowania treści art. 64 § 2 k.p.a., który stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Skarżący wskazał ponadto w skardze, że treść art. 10 ustawy o cudzoziemcach nakłada na organy administracji obowiązek dokonywania wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku i pouczenia o trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i obowiązkach w zrozumiałym dla cudzoziemca języku. Zdaniem Sądu jest to mylny pogląd. Treść art. 10 ustawy o cudzoziemcach w przypadku ubiegania się przez cudzoziemca m.in. o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, nakłada bowiem na organy administracji jedynie obowiązek pouczania cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o trybie postępowania oraz o prawach i obowiązkach. W tym stanie rzeczy organ wzywając cudzoziemca w języku polskim do usunięcia braków formalnych wniosku działał zgodnie nie tylko z ustawą o cudzoziemcach, ale i zgodnie z ustawą o języku polskim z 7 października 1997 r. Obowiązkiem organu było natomiast obok pouczenia w języku polskim doręczyć skarżącemu pouczenie również w języku [...] – co wykonał. Jak wynika bowiem z treści pisma z [...] listopada 2009 r. zawierającego wezwanie do usunięcia braków oraz pouczenie dotyczące tej czynności w języku polskim, załącznikiem do niego, było również pouczenie w języku [...] (pkt 9). Należy zauważyć przy tym, że w zażaleniu na postanowienie Wojewody [...] zarzut braku właściwego pouczenia nie pojawił się, jest w nim tylko mowa o konieczności przetłumaczenia wezwania, które jak już wyjaśniono zostało w sposób prawidłowy sporządzone i doręczone cudzoziemcowi. W tym stanie rzeczy zarzut dotyczący braku właściwego pouczenia, który pojawił się dopiero w skardze, nie może zostać uznany za trafny. Ze stanowiska Skarżącego prezentowanego w toku postępowania administracyjnego wynika, że powodem niewykonania obowiązku uzupełnienia braków wniosku była konieczność sporządzenia i podpisania umowy najmu, zaś wniosek o przywrócenie terminu został usprawiedliwiony dostarczeniem umowy najmu "w złej formie". W ocenie Sądu, jeżeli wniosek ten wynikał z tego powodu, że pierwotnie strona złożyła zaświadczenie dotyczące zamieszkania sporządzone 4 grudnia 2009 r. przez firmę J., które nie zostało zaaprobowane przez organ, co spowodowało konieczność podjęcia starań ażeby złożyć właściwą umowę, to fakt ten wbrew stanowisku organu, nie przeczy okolicznościom, związanym ze sposobem i terminem jej podpisania przez strony. Odnosząc się w tym miejscu do wspomnianego zaświadczenia, które miało potwierdzić tytuł prawny cudzoziemca do lokalu należy wskazać, że zarzut skargi dotyczący tej kwestii, nie może być uwzględniony. Z wezwania wynikało jasno, że musi być złożona umowa najmu. Wbrew zarzutom skargi zaświadczenie pracodawcy będącego zarazem wynajmującym nie jest odpowiednikiem takiej umowy. Cudzoziemiec 8 grudnia 2009 r. nadał przez pocztę, co wynika z dokumentu nadania przesyłki poleconej umowę najmu a następnie złożył wniosek o przywrócenie terminu dokonania uchybionej czynności, co dowodzi, że nie miał wątpliwości, że termin do jej dokonania przekroczył. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw ażeby uznać w chwili obecnej za słuszne jego stanowisko zaprezentowane w skardze, że w istocie terminowi temu nie uchybił. Uznając, że taka okoliczność miała miejsce należy zbadać natomiast, czy uprawdopodobnił, że uchybienie to nie wynikało z jego winy. W ocenie Sądu okoliczność taką Skarżący wykazał, ponieważ brak jest podstaw ażeby kwestionować jego twierdzenia co do sposobu jego komunikacji z wynajmującym mu lokal pracodawcą oraz okoliczności w jakich doszło do podpisania umowy, jeśli się zważy, że cudzoziemiec wykonuje pracę i zamieszkuje w innej miejscowości niż znajduje się siedziba firmy. Należy uznać, że okoliczność przesłania oryginału umowy oraz faksu zawierającego umowę 8 grudnia 2009 r. bezpośrednio z firmy J. dowodzi twierdzeń skarżącego, że to właśnie w tym dniu umowa ta została podpisana przez upoważnionego członka Zarządu firmy. Trudno uznać, że skarżący miał możliwość wpłynięcia na wynajmującego ażeby dokonał podpisania umowy wcześniej, i że było to od niego zależne. W tym stanie rzeczy należało uznać, że doszło do naruszenia treści art. 7, 77 i 80 k.p.a. a w związku z tym doszło do naruszenia treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Sąd nie podziela natomiast stanowiska Skarżącego co do tego, że organ naruszył ponadto treść art. 9, 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 7 tej ustawy oraz treść art. 7 Konstytucji. Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.