V SA/Wa 1035/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. – C. M., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. S. (zwanego dalej: skarżącym) postanowieniem z [...] marca 2011 r. nr [...] Minister Finansów stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] stycznia 2011 r. J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmawiające uzupełnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] co do prawa wniesienia w stosunku do ww. postanowienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w G. umorzył postępowanie skargowe wszczęte na wniosek J. S. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wobec braku uprawnienia strony do wniesienia środka zaskarżenia, zgłoszonego w rozumieniu art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pismem z dnia [...] listopada 2010r. strona skarżąca skierowała do Dyrektora Izby Skarbowej w B. wniosek o uzupełnienie ww. rozstrzygnięcia co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Działając na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. przekazał przedmiotowy wniosek do organu właściwego rzeczowo, tj. Dyrektora Izby Skarbowej w G., który postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmówił uzupełnienia wydanego postanowienia z dnia [...] października 2010 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. J. S. skierował do Ministra Finansów zażalenie wskazując na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. nr [...] wnosząc o uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W piśmie skarżący zakwestionował stanowisko organu nadzoru zaprezentowane w rozstrzygnięciu z dnia [...] października 2010 r. nr [...] dotyczące prawa wniesienia skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez dłużnika zajętej wierzytelności. Minister Finansów postanowieniem z [...] marca 2011 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] stycznia 2011 r. J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmawiające uzupełnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] co do prawa wniesienia w stosunku do ww. postanowienia skargi do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Minister Finansów wyjaśnił, że zgodnie z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania bądź zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym jak również i przedmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje m.in. sytuację wniesienia zażalenia na postanowienie, na które przepisy prawa środka takiego nie przewidują. Ustalenie przez organ, iż wniesiono zażalenie na postanowienie, w stosunku do którego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują takiej możliwości, nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia, w formie postanowienia, jego niedopuszczalności, nie zezwalając na przystąpienie do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia. Organ podkreślił, że J. S. pismem z dnia [...] listopada 2010 r. wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2010 r. strona skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie z dnia [...] października 2010 r. do Ministra Finansów. Dyrektor Izby Skarbowej w G., działając na postawie art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmówił uzupełnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia z dnia [...] października 2010 r., zażalenie zaś na to postanowienie przekazał do Ministra Finansów. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia, które dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy. W myśl natomiast art. 141 § 1 tego kodeksu na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Minister Finansów podkreślił, że przepis art. 111 kodeksu nie przewiduje prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania mimo, iż wydane zostało w pierwszej instancji. Wydane zatem przez Dyrektora Izby Skarbowej w G. postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] jest ostatecznie, na które służyła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W przedmiocie podnoszonych w zażaleniu z dnia [...] stycznia 2011 r. zarzutów dotyczących postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] oraz zawartego w nim stanowiska o prawie wniesienia skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez dłużnika zajętej wierzytelności, organ wyjaśnił iż na mocy art. 111 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wystąpienie przez stronę postępowania administracyjnego z wnioskiem o uzupełnienie rozstrzygnięcia powoduje przesunięcie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zażalenia, który co do zasady rozpoczyna bieg zgodnie z art. 141 Kodeksu postępowania administracyjnego wraz z doręczeniem rozstrzygnięcia, o czym J. S. został poinformowany w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2010 r. Organ dodał, iż jak wynika z akt przedmiotowej sprawy kwestia ta została oceniona przez Ministra Finansów, który postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] rozpatrzył zażalenie J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] grudnia 2010 nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, utrzymując je w mocy. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów. Skarżący pismem z 5 kwietnia 2011 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2011 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący wskazał, że Minister Finansów błędnie przyjął, iż jego zażalenie z dnia [...] stycznia 2011 r. dotyczyło postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] grudnia 2010 r., mimo że błędnie podał znak sprawy : [...] (odnoszący się do postanowienia tego organu dotyczącego uzupełnienia postanowienia z dnia [...] października 2010 r. wydanego w sprawie [...]). Skarżący podniósł w skardze, że z uzasadnienia tego pisma wyraźnie wynika, że skarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] października 2010 r. znak sprawy [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotne w sprawie jest to, że organ nie dokonał dokładnej analizy treści pisma Skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r. , które było zatytułowane "Zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] października 2010 r. znak : [...]". Już w samym tytule tego pisma widniała oczywista sprzeczność, albowiem Dyrektor Izby Skarbowej w G. nie wydał w toczących się postępowaniach, wszczynanych żądaniami Skarżącego, takiego postanowienia. Organ tym samym był zobowiązany do bezsprzecznego ustalenia, od jakiego aktu administracyjnego Skarżący wnosił środek odwoławczy, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w wezwaniu Skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do uściślenia swojego zażalenia. Zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów postępowania administracyjnego wniosek strony musi być wyrażony w taki sposób, z którego wyraźnie wynika żądanie podjęcia działania przez organ, nie może być on bowiem dorozumiany. Niedopuszczalnym jest stosowanie przez organ administracji publicznej dowolności w tym zakresie, albowiem tylko strona postępowania ma prawo do kreowania zakresu swojego odwołania (zażalenia), gdyż postępowanie odwoławcze (zażaleniowe) jest postępowaniem wszczynanym na wniosek strony, a nie z urzędu. Organ w rozpatrywanej sprawie rozpatrując zażalenie bez uściślenia, od jakiego aktu administracyjnego Skarżący je składa, naruszył przepis art. 141 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu wydanie postanowienia o niedopuszczalności zażalenia, w sytuacji, gdy nie ustalono ponad wszelką wątpliwość, od jakiego aktu strona to zażalenie składa, stanowi przejaw niedopuszczalnej praktyki na gruncie obowiązującego prawa. Najpierw organ w formie pisma powinien wezwać stronę do uściślenia żądania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., a następnie załatwić sprawę co do jej istoty, przy czym nie można wykluczyć, iż zażalenie Skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r. zostało złożone po terminie określonym w przepisie art. 141 § 2 k.p.a. Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.