V SA/Wa 1037/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Y. Z. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; 1) Uchyla zaskarżone postanowienie, 2) Zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz Y. Z. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], którym odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku złożonego przez Y. Z. -obywatela [...] o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe postanowienie zostało podjęte w oparciu o następujące ustalenia i rozważania: W dniu [...] listopada Y. Z. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Swój wniosek uzasadnił zamiarem wykonywania pracy na rzecz Firmy Handlowej [...]. w [...]. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] listopada 2009 r. wezwał go w trybie art. 64 § 2 kpa. do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku tj.: okazania oryginału wszystkich stron ważnego dokumentu podróży wraz z dwoma kopiami, czerech fotografii spełniających odpowiednie kryteria oraz dostarczenia tytułu prawnego do lokalu w którym zamierza przebywać. Termin do uzupełnienia wniosku upływał w dniu [...] grudnia 2009 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewoda [...] zawiadomił stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z uwagi na nie uzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych tj. niedostarczenie tytułu prawnego do wynajmowanego lokalu w którym cudzoziemiec przebywa. W powyższym piśmie wskazano, że umowa najmu została przesłana do organu I instancji faksem w dniu [...] grudnia 2009 r., natomiast oryginał tego dokumentu okazano w dniu [...] grudnia 2009 r. Z uwagi na fakt iż powyższy brak formalny został uzupełniony z naruszeniem 7-dniowego terminu zasadne było (w ocenie organu I instancji) pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania. W dniu [...] grudnia 2009 r. Y. Z. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku wskazując iż: "dołączył umowę najmu w złej formie". Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Organ wskazał, iż Y. Z. nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych nastąpiło bez jego winy. Cudzoziemiec w zażaleniu na to postanowienie wskazał, że dołożył należytej staranności w wywiązaniu się z obowiązku uzupełnienia braków wniosku, biorąc jednak pod uwagę to, że nie zna języka polskiego, konieczne było przetłumaczenie wezwania do uzupełnienia braków a następnie sporządzenia umowy najmu, której projekt przesłano mu do podpisu a po jego zwrocie do siedziby firmy [...], umowa została podpisana przez Prezesa Zarządu dopiero [...] grudnia 2009 r. Skarżący zwrócił uwagę także na to, że Wojewoda odmówił [...] grudnia 2009 r. przyjęcia do akt zaświadczenia uzyskanego w firmie [...], z którego wynikało, że służy mu prawo do zajmowania lokalu. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...]. W ocenie organu odwoławczego powyższe zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Rozstrzygające znaczenie w kwestii przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku ma stwierdzenie czy uchybienie terminu nastąpiło z winy zainteresowanego, czy też bez jego winy. Organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie bezsporne jest, że Wojewoda [...] prawidłowo wezwał cudzoziemca do uzupełnienia braku formalnego wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, ponieważ umowa najmu stanowiła obligatoryjny załącznik do ww. wniosku. Poza tym Wojewoda [...]i wskazał w jaki sposób należy złożyć brakujące dokumenty aby termin został zachowany. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia barków formalnych wniosku. O braku winy można bowiem mówić tylko w przypadku stwierdzenia że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Organ odwoławczy dodał jednocześnie, że strona obowiązana jest do dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Powołana przez cudzoziemca okoliczność dotycząca konieczności przetłumaczenia wezwania Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. dotyczącego uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz niemożności podpisania umowy najmu przez zarząd Firmy w określonym terminie jest przyczyną subiektywną której strona przy zachowaniu należytej staranności mogła zaradzić. Zwrócono uwagę także na to że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika iż podczas postępowania toczącego się przed Wojewodą [...] zainteresowany został pouczony w języku chińskim o procedurach legalizacji pobytu na terytorium RP oraz o konieczności usunięcia barków formalnych wniosku we wskazanym terminie jak również o konsekwencjach wynikających z braku ich usunięcia. Zdaniem organu odwoławczego w zażaleniu nie uprawdopodobniono iż nieterminowe uzupełnienie barku formalnego wniosku w postaci tytułu prawnego do lokalu nastąpiło bez winy cudzoziemca. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] złożył Y. H. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia ewentualnie o uchylenie również postanowienia Wojewody [...] i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W skardze zarzucił naruszenie treści: - art. 58 § 1 i 2 oraz 59 k.p.a. poprzez przyjęcie, że termin do uzupełnienia braków rozpoczął bieg, a jeśli okoliczność ta miała miejsce przez odmowę przywrócenia terminu; - art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że strona została należycie pouczona o skutkach uchybienia terminu; - art. 7, 9 i art. 77 § 1 k.p.a. przez brak należytego pouczenia strony o jej obowiązkach; - art. 80 k.p.a. przez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. - art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie postanowienia sprzecznego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Skarżący ponadto wniósł o ewentualne zastosowanie przez Sąd art. 134 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi cudzoziemiec podniósł, że po otrzymaniu wezwania do usunięcia braków musiał skorzystać z pomocy tłumacza a następnie skompletować dokumenty. Odmowa przyjęcia przez organ I instancji zaświadczenia z [...] grudnia 2009 r. wystawionego przez firmę [...] spowodowała, że konieczne stało się sporządzenie umowy najmu. Projekt tej umowy został sporządzony [...] grudnia 2009 r. przez firmę [...] (wynajmującego a zarazem pracodawcę strony), następnie podpisany przez stronę i zwrócony do firmy [...]. Członek Zarządu podpisał umowę dopiero [...] grudnia 2009 r. (5 i 6 grudnia to była odpowiednio sobota i niedziela). Dopiero po podpisaniu umowy przez wynajmującego, możliwe było jej przesłanie [...] grudnia 2009 r. najpierw faksem a następnie listem poleconym z tego samego dnia do organu I instancji. Dowodzi to, że uchybienie terminu powstało bez winy strony czego organ właściwie nie rozważył. Niezależnie od tego organ nie pouczył strony w zrozumiałym dla niej języku o obowiązkach wynikających z przesłanego wezwania, co powoduje naruszenie treści art. 10 ustawy o cudzoziemcach, a w konsekwencji nie pozwala na zastosowanie konsekwencji wynikających z art. 64 § 2 k.p.a. Ponadto wadliwe zastosowanie normy art. 64 § 2 k.p.a. doprowadziło do wadliwego zastosowania treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 59 k.p.a. Okoliczność braku pouczenia wskazuje na naruszenie treści art. 9 k.p.a., 6, 7 i 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji. Wezwanie strony do uzupełnienia braków oraz pouczenie jej w języku polskim nie mogło w myśl art. 7 w zw. z art. 10 ustawy o cudzoziemcach doprowadzić do skutku o jakim mowa w treści art. 64 § 2 k.p.a., czyli pozostawienia wniosku cudzoziemca bez rozpatrzenia, co prowadzi do wniosku, że w sprawie można również przyjąć, że w ogóle nie doszło do uchybienia terminu do usunięcia braków wniosku o zezwolenie na zamieszkanie przez cudzoziemca. W ocenie skarżącego wadliwe było również to, że organ nie przyjął oświadczenia firmy [...], że istnieje umowa najmu sporządzona z cudzoziemcem oraz odmowa uwzględnienia przez organ II instancji zeznań świadka P. N.. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są trafne. Przede wszystkim brak jest podstaw ażeby uznać za zasadne stanowisko skarżącego w zakresie naruszenia treści art. 7 i art. 10 ustawy o cudzoziemcach z 13 czerwca 2003 r., których zaistnienie jego zdaniem, nie pozwalało na zastosowanie treści art. 64 § 2 Kpa. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy o cudzoziemcach "do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej". Skoro treść tego artykułu wskazuje na konieczność stosowania przepisów Kpa wszędzie tam gdzie nie ma odrębnego uregulowania w ustawie o cudzoziemcach, stanowi on wystarczającą podstawę do stosowania treści art. 64 § 2 Kpa, który stanowi że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania". Ze stanowiskiem tym skarżący co do zasady nie polemizuje uznając, że brak podstaw do zastosowania wspomnianego przepisu w przedmiotowej sprawie wynika z treści art. 10 ustawy o cudzoziemcach biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne sprawy. Skarżący jest bowiem zdania, że treść art. 10 ustawy o cudzoziemcach nakłada na organy administracji obowiązek dokonywania wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku i pouczenia o trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i obowiązkach w zrozumiałym dla cudzoziemca języku. Jest to mylny pogląd. Treść art. 10 ustawy o cudzoziemcach w przypadku ubiegania się przez cudzoziemca m.in. o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, nakłada bowiem na organy administracji jedynie obowiązek pouczania cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o trybie postępowania oraz o prawach i obowiązkach. W tym stanie rzeczy organ wzywając cudzoziemca w języku polskim do usunięcia braków formalnych wniosku działał zgodnie nie tylko z ustawą o cudzoziemcach ale i zgodnie z ustawą o języku polskim z 7 października 1997 r. Obowiązkiem organu było natomiast obok pouczenia w języku polskim doręczyć skarżącemu pouczenie również w języku chińskim – co wykonał. Jak wynika bowiem z treści pisma z [...] listopada 2009 r. zawierającego wezwanie do usunięcia braków oraz pouczenie dotyczące tej czynności w języku polskim, załącznikiem do niego, było również pouczenie w języku chińskim. Należy zauważyć przy tym, że w zażaleniu na postanowienie Wojewody [...] zarzut braku właściwego pouczenia nie pojawił się, jest w nim tylko mowa o konieczności przetłumaczenia wezwania, które jak już wyjaśniono zostało w sposób prawidłowy sporządzone i doręczone cudzoziemcowi. W tym stanie rzeczy zarzut dotyczący braku właściwego pouczenia, który pojawił się dopiero w skardze, nie może zostać uznany za trafny. Ze stanowiska skarżącego prezentowanego w toku postępowania administracyjnego wynika, że powodem nie wykonania obowiązku uzupełnienia braków wniosku była konieczność sporządzenia i podpisania umowy najmu, zaś wniosek o przywrócenie terminu został usprawiedliwiony dostarczeniem umowy najmu" w złej formie". W ocenie Sądu jeżeli wniosek ten wynikał z tego powodu, że pierwotnie strona złożyła zaświadczenie dotyczące zamieszkania sporządzone w dniu [...] grudnia 2009 r. przez firmę [...] które nie zostało zaaprobowane przez organ, co spowodowało konieczność podjęcia starań ażeby złożyć właściwą umowę, to fakt ten wbrew stanowisku organu, nie przeczy okolicznościom, związanym ze sposobem i terminem jej podpisania przez strony. Odnosząc się w tym miejscu do wspomnianego zaświadczenia, które miało potwierdzić tytuł prawny cudzoziemca do lokalu należy wskazać, że zarzut skargi dotyczący tej kwestii, nie może być uwzględniony. Z wezwania wynikało jasno, że musi być złożona umowa najmu. Wbrew zarzutom skargi zaświadczenie pracodawcy będącego zarazem wynajmującym nie jest odpowiednikiem takiej umowy. Cudzoziemiec w dniu [...] grudnia 2009 r. nadał przez pocztę, co wynika z dokumentu nadania przesyłki poleconej umowę najmu a następnie złożył wniosek o przywrócenie terminu dokonania uchybionej czynności, co dowodzi, że nie miał wątpliwości, że termin do jej dokonania przekroczył. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw ażeby uznać w chwili obecnej za słuszne jego stanowisko zaprezentowane w skardze, że w istocie terminowi temu nie uchybił. Uznając, że taka okoliczność miała miejsce należy zbadać natomiast, czy uprawdopodobnił, że uchybienie to nie wynikało z jego winy. W ocenie Sądu okoliczność taką cudzoziemiec wykazał, ponieważ brak jest podstaw ażeby kwestionować jego twierdzenia co do sposobu jego komunikacji z wynajmującym mu lokal pracodawcą oraz okoliczności w jakich doszło do podpisania umowy, jeśli się zważy, że cudzoziemiec wykonuje pracę i zamieszkuje w innej miejscowości niż znajduje się siedziba firmy. Należy uznać, że okoliczność przesłania oryginału umowy oraz faksu zawierającego umowę w dniu [...] grudnia 2009 r. bezpośrednio z firmy Jago dowodzi twierdzeń skarżącego, że to właśnie w tym dniu umowa ta została podpisana przez upoważnionego członka Zarządu firmy. Trudno uznać, że skarżący miał możliwość wpłynięcia na wynajmującego ażeby dokonał podpisania umowy wcześniej, i że było to od niego zależne. W tym stanie rzeczy należało uznać, że doszło do naruszenia treści art. 7, 77 i 80 Kpa a w związku z tym doszło do naruszenia treści art. 58 § 1 i 2 Kpa. Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżącego co do tego, że organ naruszył ponadto treść art. 9, 64 § 2 Kpa w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 7 tej ustawy oraz treść art. 7 Konstytucji. Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.