V SA/Wa 1037/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi M.I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. J.L., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). M.I., dalej: "skarżąca", obywatelka F.R., deklarująca narodowość C., złożyła skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2011 roku wystąpiła po raz drugi o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku oświadczyła, że wyjechała z kraju pochodzenia z powodu strachu. Jej mąż został zatrzymany podczas tzw. "zaczystki". Po zaginięciu męża skarżąca była prześladowana i poddawana presji psychicznej. Wskazała, że nie brała udziału w działaniach zbrojnych i nie była zatrzymana, poddawana przemocy fizycznej, aresztowana, więziona lub skazana wyrokiem sądu. Nie należała do żadnej organizacji społecznej, politycznej lub etnicznej. Decyzją z [...] grudnia 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że analiza danych zawartych w drugim wniosku wskazuje, że jest on oparty na tych samych podstawach co poprzedni w związku z czym należy uznać go za niedopuszczalny. Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także naruszenie przepisów art. 7 kpa i art. 77 kpa. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Decyzja ta rozstrzygała ostatecznie sprawę wniosku skarżącej o nadanie statusu uchodźcy. Organ II instancji przypomniał, że skarżąca w pierwszym wniosku o nadanie statusu uchodźcy oświadczyła: "chce żyć z córką bez strachu, jak ludzie, których nie prześladują i straszą; jak normalni ludzie, żeby moja córka wyrosła na zdrową i mogła się uczyć". Wnioskodawczyni oświadczyła również, że nie brała żadnego udziału w działaniach zbrojnych, nie była zatrzymana, aresztowana lub skazana wyrokiem sądu. Stwierdziła, że była prześladowana i poddawana presji psychicznej podczas najść domu przez wojskowych poszukujących jej męża. Podczas wywiadu statusowego skarżąca zeznała, że opuściła kraj pochodzenia z powodu obaw przed represjami po zaginięciu jej męża. W sprawie zaginięcia męża oraz zagrożeń ze strony wojskowych wnioskodawczyni nie wystąpiła do miejscowych organów sprawiedliwości z wnioskiem o wyjaśnienie sprawy. W świetle powyższego w ocenie Rady, odwołanie było bezzasadne i nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ odwoławczy uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, że w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżąca w istocie nie wskazała na żadne nowe, wiarygodne okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy. Także na podstawie wniesionego odwołania i aktualnych informacji na temat sytuacji w kraju pochodzenia, brak jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że kolejny wniosek dawał podstawę do wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Przypomnieć należy, że w sytuacji ponownego wniosku opartego na tej samej podstawie - postępowanie umarza się zgodnie z literalnym brzmieniem 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rada wyjaśniła, że nie odmawia stronie w ogóle prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia w przypadku złożenia kolejnego wniosku. Organ będzie rozstrzygał wniosek merytorycznie, ale gdy sprawa będzie nowa w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (tzn. gdy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji ostatecznej rozstrzygającej co do istoty), a nowe okoliczności zostaną zadeklarowane we wniosku o nadanie statusu uchodźcy. W dniu [...] kwietnia 2012 r. skarżąca złożyła skargę na decyzję z [...] stycznia 2012 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 9, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472 ze zm.) oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: kpa). W skardze wniosła o dopuszczenie w sprawie jako dowodów załączonych trzech opinii psychologicznych na temat aktualnego stanu zdrowia, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu I instancji do merytorycznego rozpatrzenia jej wniosku. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji i stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie dają podstaw do przyjęcia, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Rozpoznawana sprawa dotyczy złożonego w dniu [...] kwietnia 2011 roku wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Wniosek ten jest drugim wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, który został złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej Rady do Spraw Uchodźców z [...] lutego 2011 roku. We wniosku skarżąca oświadczyła, że decyzję o opuszczeniu kraju pochodzenia podjęła ze strachu o życie własne oraz córki w związku z prześladowaniami, które skierowano przeciwko nim po zaginięciu męża skarżącej. Oświadczyła, że nie brała udziału w działaniach zbrojnych i nie była zatrzymana, poddawana przemocy fizycznej, aresztowana, więziona lub skazana wyrokiem sądu. Nie należała do żadnej organizacji społecznej, politycznej lub etnicznej. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Stosownie do art. 40 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Sąd w niniejszym składzie podziela ocenę organów administracji wyrażoną w zaskarżonych decyzjach, że wskazane przez skarżącą podstawy ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy są tożsame i opierają się na subiektywnej obawie o bezpieczeństwo z powodu sytuacji panującej w kraju pochodzenia, a związanej w ocenie strony z zaginięciem jej męża. Wskazać w tym miejscu trzeba, iż zadaniem organów rozpatrujących kolejny wniosek cudzoziemca, złożony po zakończeniu wcześniejszego postępowania (w takim samym przedmiocie) decyzją o odmowie nadawania statusu uchodźcy, jest w pierwszej kolejności analiza wszystkich twierdzeń i dowodów jakie przedstawiła skarżąca pod kątem ewentualnej zmiany okoliczności sprawy, tj. zbadanie, czy pojawiły się takie dowody, które mogłyby stanowić pozytywną przesłankę do nadania status uchodźcy. Zatem wobec stwierdzenia, że strona ponowie powołuje się na te same zdarzenia, nie przedstawiając jednocześnie nowych dowodów jakie mogłyby uprawdopodobniać ziszczenie się przesłanek pozytywnych, obowiązkiem organu jest zastosowanie przepisu jaki legł u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stanowisko takie jest również zgodne z treścią art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, w myśl których to regulacji, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Kontrolując legalność postępowania organów administracji w niniejszej sprawie, szczególnego podkreślenia wymaga, iż zadaniem organu jest zbadanie, czy podnoszone przez stronę twierdzenia mają wpływ na zweryfikowanie wcześniejszego stanowiska w zakresie spełnienia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, określonych w Konwencji Genewskiej. Zatem, jeśli organ stwierdzi, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie mają wpływu na przyznanie statusu uchodźcy, nie można doszukiwać się po jego stronie obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Powyższe odnieść należy do twierdzeń cudzoziemki, iż nadal istnieje zagrożenie ze strony jakichś osób w kraju pochodzenia. Skoro zatem podnoszone przez skarżącą okoliczności nie zostały uwzględnione w postępowaniu prowadzonym na skutek pierwszego wniosku, to te same okoliczności, choćby nadal trwały w odczuciu cudzoziemki, nie mogą stać się podstawą do uznania zasadności wniosku w kolejnym postępowaniu. Stwierdzić również należy, iż skarżąca nie przedstawiła takiego dowodu, który potwierdzałby, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mogłaby być narażona na prześladowania lub represje. Podstawy do merytorycznej oceny wniosku nie mogą również stanowić, załączone do skargi, opinie psychologiczne stwierdzające, że powrót do kraju pochodzenia miałby niekorzystny wpływ na zdrowie skarżącej i jej córki. Powtórzyć bowiem należy, że podstawą oceny merytorycznej kolejnego wniosku mogą być nowe okoliczności lub dowody, które mogą zmienić kwalifikację sytuacji wnioskodawcy w świetle przepisów określających przesłanki do udzielenia ochrony konwencyjnej. Opinie lekarskie stwierdzające stan zdrowia osób objętych wnioskiem zostały przygotowane już po prawomocnym zakończeniu pierwszego postępowania uchodźczego, ale nie mogą zostać uznane za dowód pojawienia się nowych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo poddania skarżącej represjom i prześladowaniom w kraju pochodzenia. Sąd nie podziela zarzutów skargi, że organy rozpoznające wniosek naruszyły przepisy procedury administracyjnej (art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80), co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 40 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Zauważyć bowiem należy, że organy przystąpiły do oceny wniosku sprawdzając podstawę ponownego ubiegania się przez skarżącą o udzielenie ochrony konwencyjnej. Ponieważ skarżąca w kolejnym wniosku wskazała takie same podstawy ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy jak w pierwszym wniosku, organy nie były zobligowane do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. Nie było to również zasadne ponieważ skarżąca nie powołała nowych okoliczności i dowodów wskazujących na zmianę jej sytuacji faktycznej po powrocie do kraju pochodzenia, przejawiającej się niebezpieczeństwem poddania prześladowaniom lub represjom. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, wobec czego zarzut cudzoziemki w tym zakresie uznać należało za chybiony. Podnieść trzeba, iż przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, a obie decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu zawierają uzasadnienia spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie doparzył się też innych uchybień ze strony organów orzekających, w tym dotyczących naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania administracyjnego. Sprawa, zdaniem Sądu, została przeanalizowana w stopniu wystarczającym do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.