V SA/Wa 104/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca znaczne oszczędności, stałe dochody oraz majątek, nawet przy konieczności ponoszenia wydatków na leczenie dziecka, może zostać uznana za osobę, której sytuacja majątkowa nie pozwala na ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca posiada znaczne oszczędności (271.000 zł), stałe dochody (łącznie 139.214,02 zł brutto) oraz majątek, co wyklucza możliwość wystąpienia uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny w przypadku poniesienia wydatków na profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy jest instytucją dla osób w stanie ubóstwa, a nie dla osób z zasobami finansowymi pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący S. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w związku ze skargą na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawie o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci, posiada dom, nieruchomości gruntowe i rolne, oszczędności w wysokości 271.000 zł oraz uzyskuje znaczne dochody. Podniósł również, że ma na utrzymaniu niepełnosprawne dziecko wymagające kosztownego leczenia.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. T. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wnioskiem z 31 maja 2010r., uzupełnionym wnioskiem z 21 czerwca 2010r. S. T. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Oświadczył, iż jest współposiadaczem wraz z żoną domu o powierzchni 138 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 2,07 ha, nieruchomości gruntowej o powierzchni 1671 m2 oraz oszczędności pieniężnych w wysokości 271.000 złotych. Wyjaśnił także, iż utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia za pracę w wysokości 100.025,30 złotych brutto oraz wynagrodzenia żony w wysokości 39.188,72 złotych brutto. Wyjaśnił również, iż ma na utrzymaniu niepełnosprawne dziecko, które wymaga kosztownego leczenia i opieki. Do wniosku załączył dokumentację medyczną. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w wysokości 271.000 złotych oraz posiadany majątek i uzyskiwane stałe dochody. Wysokość oszczędności nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla której poniesienie wydatku w postaci ustanowienia adwokata z wyboru nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie wydatków sądowych nie jest możliwe bez uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu, czego nie sposób powiedzieć o wnioskodawcy. Skoro zatem wnioskodawca posiada środki pieniężne w kwocie 271.000 złotych, to przeznaczenie ich części na wydatki związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, nie spowodowałoby uszczerbku dla koniecznego utrzymania, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto skarżący ujawnił w swoim oświadczeniu znaczne stałe dochody z umowy o pracę w łącznej wysokości 139.214,02 złotych brutto. W związku z tym również z tego powodu, nie sposób uznać strony skarżącej za osobę, której sytuacja majątkowa nie pozwala na ustanowienie adwokata. Reasumując wysokość oszczędności oraz uzyskiwane stałe dochody i posiadany majątek, nawet przy konieczności ponoszenia wydatków na leczenie dziecka, w żaden sposób nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło