V SA/Wa 1041/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-15
Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Izabella Janson, Beata Blankiewicz - Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo uznał, że beneficjent nie dopełnił warunków przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w szczególności poprzez nie nabycie gospodarstwa rolnego o wymaganej powierzchni i niepodjęcie samodzielnego prowadzenia gospodarstwa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zasadność zarzutów skargi. Organy administracji dopuściły się uchybień w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, błędnie utożsamiając pojęcia "użytki rolne" i "grunty użytkowane rolniczo". Ponadto, organy nie uzasadniły spójnie zgody na zmianę biznesplanu z jednoczesnym zakwestionowaniem nabycia gospodarstwa o wymaganej powierzchni, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej młodemu rolnikowi z powodu niedopełnienia warunków, w tym nie nabycia gospodarstwa o wymaganej powierzchni i niepodjęcia samodzielnego prowadzenia gospodarstwa. Rolnik złożył wniosek o pomoc, otrzymał decyzję przyznającą pomoc z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w ciągu 180 dni. Następnie uzyskał zgodę na zmianę biznesplanu i złożył wniosek o płatność wraz z dokumentami. Organy uznały, że warunki nie zostały spełnione, co doprowadziło do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Rolnik wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniu stanu faktycznego i błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz W. P. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz W. P. kwotę 457 zł ( czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr [...] z [...] lutego 2013 r., wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania W. P. (zwanego dalej: skarżącym), Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Prezes ARiMR), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) z [...] listopada 2012 r. nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] czerwca 2011 r. skarżący złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 określonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem").
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] września 2011 r. przyznał skarżącemu pomoc finansową w wysokości 75.000 zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", z zastrzeżeniem dopełnienia określonych warunków w ciągu 180 dni od dnia odebrania decyzji.
W dniu [...] lutego 2012 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęła prośba skarżącego o umożliwienie dokonania zmiany założeń biznesplanu. Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. wyraził zgodę na zmianę założeń biznesplanu. W dniu [...] marca 2012 r. skarżący złożył wniosek o płatność wraz z następującymi dokumentami:
1. aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r.,
2. aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r.,
3. oświadczeniem o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego,
4. zaświadczeniem o podleganiu ubezpieczeniu w KRUS jako rolnik.
W trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego ustalono, że skarżący nie nabył (nie przejął) gospodarstwa wskazanego w biznesplanie o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju tj. 10,23 ha.
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Dyrektor Oddziału ARiMR wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż skarżący nie dopełnił w terminie 180 dni od daty doręczenia decyzji z [...] września 2011 r. warunku nabycia gospodarstwa wskazanego w biznesplanie oraz nie prowadził gospodarstwa samodzielnie.
Skarżący pismem z [...] listopada 2012 r. złożył odwołanie, w którym organowi wydającemu zaskarżoną decyzję zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu,
- § 17 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 30 października 2007 r.), dalej: "Rozporządzenie", poprzez błędne uznanie, iż beneficjent nie dopełnił warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, tj. nie wszedł w posiadanie gospodarstwa rolnego wskazanego w biznesplanie oraz nie podjął samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, podczas gdy beneficjent potwierdził spełnienie ww. warunków przedkładając wszelkie niezbędne, wymagane przepisami prawa dokumenty, wskazane w § 16 ust. 3 Rozporządzenia,
- § 16 ust. 3 Rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię oraz przeprowadzanie nie przewidzianej przepisami prawa kontroli "w celu potwierdzenia spełnienia przez beneficjenta warunków, niezbędnych do wypłaty pomocy" i bezpodstawnego żądania okazania zbędnych dokumentów, podczas gdy w § 16 ust. 3 Rozporządzenia zawarty został zamknięty katalog dokumentów potwierdzających spełnienie warunków, z zastrzeżeniem których wydana została decyzja o przyznaniu pomocy,
- § 4 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia, poprzez błędne uznanie, iż beneficjent nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa rolnego, podczas gdy gospodarstwo rolne skarżącego jest przez niego prowadzone osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek oraz ponosi on wszelkie koszty i czerpie korzyści w związku z jego prowadzeniem,
- art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r., poprzez błędne przyjęcie, iż ogólne zasady kontroli przewidziane w artykule 5 Rozporządzenia mają zastosowanie w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", podczas gdy zakres regulacji zawarty w art. 6 Rozporządzenia Komisji nie przewiduje jego zastosowania w stosunku do ww. działania.
Prezes ARiMR decyzją z [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że najistotniejszą okolicznością w sprawie jest niedopełnienie przez skarżącego warunku przejęcia/nabycia gospodarstwa wskazanego w biznesplanie. Powołując wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] kwietnia 2012 r. organ wskazał, że skarżący przejął 8,35 ha powierzchni użytków rolnych, a w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2011 r. został zobowiązany, w terminie nie dłuższym niż 180 dni od dnia doręczenia decyzji, do nabycia lub wejścia w posiadanie wskazanego w biznesplanie gospodarstwa, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju tj. 10,23 ha. W konsekwencji w sprawie, znajduje zastosowanie § 17 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym "w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji stwierdza wygaśnięcie tej decyzji".
Odnosząc się do kwestionowania przez skarżącego pomiarów dokonanych przez kontrolujących podczas kontroli w dniu [...] kwietnia 2012 r. w jego gospodarstwie organ odwoławczy stwierdził, że wyniki pomiarów przeprowadzonych przez osoby kontrolujące są zbliżone do deklaracji skarżącego, zawartej we wniosku obszarowym na rok 2012 r. Skarżący w przedmiotowym wniosku zadeklarował powierzchnię użytkowaną rolniczo w wysokości 8,61 ha natomiast wyniki pomiarów wskazują na powierzchnię 8,35 ha.
Odnosząc się do zarzutu błędnego zastosowanie art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. w zakresie przeprowadzonej kontroli w decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że przywołane rozporządzenie Nr 1975/2006 utraciło moc z dniem 1 stycznia 2011 r. Obecnie regulacja art. 5 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia jest zawarta w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 25 poz. 8 z dnia 28.1. 2011). Należy podkreślić, że ww. rozporządzenie Nr 65/2011 jest aktem prawnym mającym zastosowanie w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
W odpowiedzi na kolejny argument skarżącego dotyczący nieuprawnionej wykładni rozszerzającej § 16 rozporządzenia Prezes ARiMR wyjaśnił, że organ I instancji nie dokonał wykładni rozszerzającej powołanego przepisu jednakże stwierdził, że przedłożone podczas kontroli na miejscu dokumenty nie wskazują na prowadzenie działalności rolniczej w sposób zawodowy, związanej z tym gospodarstwem, stałej i osobistej oraz mającej charakter wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z jego prowadzeniem, stanowiący podstawowe zajęcie i stałe źródło utrzymania.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na argument skarżącego dotyczący wyjaśnień w zakresie braku wskazania granic dzierżawionych działek poinformował, że prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie jest jednoznaczne z prowadzenie tej działalności w granicach gospodarstwa. Zatem znajomość granic jest kluczowym elementem warunkującym prawidłowe prowadzenie tej działalności.
W skardze z [...] marca 2013 skarżący zarzucił decyzji z [...] lutego 2013 r. naruszenie:
- § 17 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez uznanie, iż skarżący nie dopełnił warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, tj. nie wszedł w posiadanie gospodarstwa rolnego wskazanego w biznesplanie oraz nie podjął samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, podczas gdy beneficjent potwierdził spełnienie ww. warunków przedkładając wszelkie niezbędne, wymagane przepisami prawa dokumenty, wskazane w § 16 ust. 3 Rozporządzenia,
- § 4 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia, poprzez uznanie, iż skarżący nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa rolnego, podczas gdy gospodarstwo rolne skarżącego jest przez niego prowadzone osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek oraz ponosi on wszelkie koszty i czerpie korzyści w związku z jego prowadzeniem, co potwierdził wymaganym oświadczeniem o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, sporządzonym zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Nie zgodził się z przyjętą argumentacją zgodnie z którą skarżący nie dopełnił warunku przejęcia/nabycia gospodarstwa rolnego wskazanego w biznesplanie. Zgodnie ze złożonym biznesplanem, zaakceptowanym następnie decyzją Dyrektora ARiMR z dnia [...] marca 2012 r. łączna powierzchnia dzierżawionych przez skarżącego użytków rolnych miała stanowić 12,44 ha. Przedstawiając cele i koncepcje rozwoju gospodarstwa wnioskodawca wskazał, iż w pierwszym etapie zamierzał prowadzić ekstensywną gospodarkę na dzierżawionych łąkach, powiększając stopniowo areał użytków rolnych poprzez przekształcanie gruntów dotychczas nieużytkowanych rolniczo na użytki rolne (głównie przez karczowanie zakrzaczeń). W następnym etapie zaplanowano zakup gruntów rolnych o łącznym areale co najmniej 17 ha i założenie na nim plantacji wieloletniej - ekologicznego sadu jabłoni. Według przyjętych w biznesplanie założeń w latach 2011 - 2013 r. rozwój gospodarstwa rolnego miał następować poprzez stopniowe przekształcanie tych użytków rolnych, które dotychczas były nieużytkowane rolniczo, na łąki użytkowane ekstensywnie (głównie poprzez karczowanie zakrzeczeń) oraz kontynuacje gospodarki ekstensywnej na tej części gruntów, które do tej pory były użytkowane jako łąki ekstensywne. Zatem organ administracji dokonując akceptacji tych założeń biznesplanu miał świadomość, iż nie wszystkie z dzierżawionych gruntów są użytkowane rolniczo, a wnioskodawca jako początkujący rolnik rozłożył w czasie proces aktywizacji posiadanych użytków rolnych.
Skarżący zwrócił uwagę, że w dniu [...] marca 2012 r. złożył w ARiMR wniosek o płatność wraz z umową dzierżawy gruntów rolnych z dnia [...] lutego 2012 r. zawartą z M. B., na mocy której wydzierżawił grunt o powierzchni łącznej 3,12 ha, umową dzierżawy gruntów rolnych z dnia [...] lutego 2012 r. zawartą z J. M., na mocy której wydzierżawił grunt o powierzchni łącznej 9,40 ha oraz oświadczeniem o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zgodnie z treścią zawartych umów dzierżawy oraz ewidencją gruntów wszystkie wydzierżawione gruntu stanowiły użytki rolne, co w ocenie skarżącego oznaczało, że spełnił deklarację zawartą w biznesplanie, wydzierżawiając łącznie na potrzeby gospodarstwa rolnego 12,52 ha użytków rolnych.
Skarżący potwierdził, że w złożonym wniosku o dopłaty obszarowe za 2012 r. zdeklarował użytkowanie rolnicze 8,61 ha użytków rolnych. W jego ocenie nie uprawnia to do przyjęcia założenia, iż w skład jego gospodarstwa rolnego wchodzi jedynie powierzchnia użytków rolnych użytkowanych rolniczo, albowiem pozostała część gospodarstwa również stanowi użytki rolne, z tym że nie użytkowane do tej pory rolniczo. Wskazał, ze warunkiem przyznania pomocy nie stanowiło rolnicze użytkowanie gruntów, a jedynie to by stanowiły one użytki rolne. Zgodnie z klasyfikacją przyjętą § 68 ust. 1 oraz w załączniku nr 6 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. użytkami rolnymi są także ugory i odłogi, a wiec grunty które czasowo nie są użytkowane rolniczo.
Podstawę ustalenia rodzaju gruntu powinna stanowić ewidencja gruntów. W związku z tym należy przyjąć, iż organ administracji nie był uprawniony do dokonywania oceny i klasyfikacji gruntu rolnego, zwłaszcza, iż zgodnie z ewidencją gruntów, dzierżawione grunty stanowią użytki rolne. Ze zgromadzonego w sprawie materiału, a przede wszystkim z załączonych umów dzierżawy gruntów wynika, iż skarżący wszedł w posiadanie gospodarstwa rolnego o większej niż wymagana powierzchni użytków rolnych. Bez znaczenia przy tym powinien być fakt, czy użytki rolne były odłogowane czy też użytkowane rolniczo, albowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami nie stanowiło to warunku uzyskania płatności.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zawiera uzasadnione zarzuty, wobec czego należało uchylić zaskarżoną decyzję.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawą ubiegania się o pomoc finansową w ramach działania "ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, ze zm.). Stanowi ono w § 15 ust. 3, że decyzję o przyznaniu pomocy (takiej o jaką wystąpił skarżący) wydaje się z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta w terminie 180 dni od dnia doręczenia tej decyzji następujących warunków:
1) nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie spełniającego warunki o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i tiret trzecie, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2,
2) podjęcia samodzielnego prowadzenia gospodarstwa o którym mowa w pkt 1,
3) ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniami społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik,
4) uzyskania wpisu do ewidencji producentów stanowiącej części krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jeżeli jego małżonek nie został dotychczas wpisany do tej ewidencji,
5) nabycia gospodarstwa małżonka w sposób określony w § 2 ust. 7 pkt 3 w przypadku o którym mowa w § 2 ust. 7 – chyba że dany warunek był spełniony w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Spełnienie powyższych przesłanek warunkuje uzyskanie decyzji o przyznaniu pomocy. Nie są one jednak wystarczające do tego aby uzyskać wypłatę pomocy. Taka wypłata jest bowiem uzależniona od tego, czy beneficjent spełnił wymogi przewidziane w § 16 ust. 1-4 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że:
1. Pomoc wypłaca się na wniosek o płatność który składa się w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.
2. Do wniosku o płatność dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków z zastrzeżeniem których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy – w przypadku o którym mowa w § 15 ust. 3.
3. Dokumentami potwierdzającymi spełnienia warunków z zastrzeżeniem których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy są:
a) dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa;
b) oświadczenie beneficjenta o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego sporządzone zgodnie ze wzorem sporządzonym przez Agencję;
c) zaświadczenie z właściwego oddziału KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik.
Ponadto wymagane jest, aby grunty stanowiły przedmiot:
1) własności;
2) użytkowania wieczystego;
3) dzierżawy z zasobu własności rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta na czas nieoznaczony lub na okres co najmniej 5 lat, jednak nie krótszy niż do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy;
4) dzierżawy od podmiotów innych niż wymienione w pkt 3 jeżeli umowa została zawarta:
a) w formie aktu notarialnego albo ma datę pewną,
b) na okres co najmniej 10 lat (§ 3 pkt 5 rozporządzenia).
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, że decyzja przyznająca skarżącemu pomoc finansową w wysokości 75.000 zł. wydana została [...] września 2011 r. Jej skuteczne doręczenie skarżącemu miało miejsce 24 września 2011 r. Oznacza to że powyższy termin rozpoczął swój bieg począwszy od 25 września 2011 r., zaś jego koniec przypadał na dzień 23 marca 2012 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżący przed upływem powyższego terminu tj. 13 lutego 2012 r. złożył pismo w którym wniósł o zaakceptowanie przez organ zmian we wniosku i biznes planie wyjaśniając, że z powodu trudności w nabyciu gruntów wskazanych w pierwotnym wniosku jest zmuszony podjąć dzierżawę gruntu. Decyzją z [...] marca 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wyraził zgodę na zmianę założeń biznes planu, załączonego przez skarżącego do wniosku o przyznanie pomocy złożonego w dniu [...] czerwca 2011r.
Zgodnie z biznesplanem skarżący zobowiązał się do przejęcia działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni użytków rolnych 0,33 ha, działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 2,73 ha, działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] o łącznej powierzchni użytków rolnych 3,06 ha, działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] o łącznej powierzchni 4,26 ha, działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni użytków rolnych 1,21 ha, oraz działek ewidencyjnych nr [...] i [...] o powierzchni użytków rolnych 0,85 ha. W dniu [...] marca 2012 r. skarżący przedstawił:
- akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r.
- akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r.
- oświadczenie o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego.
- zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu w KRUS jako rolnik.
Z treści zaskarżonych decyzji wynika, że organy uznały, iż skarżący nie nabył gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie [...] tj. 10,23 ha oraz nie podjął samodzielnego prowadzenia gospodarstwa.
W ocenie Sądu uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują, że zarówno organ pierwszej instancji, jaki i organ odwoławczy dopuściły się uchybień w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czym uniemożliwiły prawidłową weryfikację tych ustaleń najpierw przez stronę, a w konsekwencji udaremniły kontrolę sądową decyzji. Powoduje to naruszenie przepisów art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, w myśl którego w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Dlatego też zarzuty skargi dotyczące niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego należało uznać za zasadne. W ocenie organów skarżący nie dopełnił dwóch warunków uzyskania pomocy finansowej: nie nabył gruntów o minimalnej , wskazanej w przepisach prawa powierzchni oraz nie prowadził samodzielnie nabytego gospodarstwa. Zauważyć jednak należy – jak słusznie zauważa skarżący – że w skorygowanym biznes planie, przedstawiając planowane etapy rozwoju gospodarstwa, wskazał, że podejmie prace zmierzające do przekształcania użytków rolnych, które nie były użytkowane rolniczo na łąki użytkowane ekstensywnie między innymi poprzez karczowanie zakrzeczeń. Organ rozpoznający wniosek o przyznanie pomocy finansowej oceniając skorygowany wniosek oraz biznes plan, decyzją z [...] marca 2012 r. wyraził zgodę na zmianę założeń biznes planu stwierdzając w uzasadnieniu, że proponowana zmiana nie narusza warunków programu określonych w rozporządzeniu z 17 października 2007 r., a szczególnie warunków określonych § 2 ust. 1 pkt 1 lit a tiret pierwsze i trzecie oraz w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a, b, c. Stwierdzić należy, że w zaskarżonych decyzjach organy nie uzasadniły dlaczego wyraziły zgodę na zmianę założeń biznes planu i równocześnie zakwestionowały nabycie przez skarżącego gospodarstwa rolnego o wymaganej powierzchni stwierdzając wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej.
Sąd podziela również zarzuty skargi w zakresie uznania przez organy administracji za terminologicznie tożsame pojęć "użytki rolne" i "grunty użytkowane rolniczo". Organ – mając na uwadze obowiązek wynikający z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy (organ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania), a także treść art. 107 § 3 k.p.a. powinien wyjaśnić z jakich przepisów prawa wynika, że wpis z rejestru gruntów jest niewystarczający do uznania, że skarżący nabył część działek rolnych nie będących użytkami rolnymi. Uprzednio jednak powinien dokonać wykładni, co należy rozumieć przez pojęcie "użytków rolnych" dla potrzeb udzielenia pomocy finansowej dotyczącej "Ułatwiania startu młodym rolnikom". Wyjaśnienia złożone przez organ administracji w odpowiedzi na skargę należy uznać za spóźnione, bowiem skarżący miał prawo poznać je w postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się do części uzasadnienia decyzji organu II instancji w którym stwierdzono, że skarżący nie uprawdopodobnił samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej stwierdzić należy, że skarżący stosownie do § 16 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia złożył oświadczenie o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa. Jeżeli w ocenie organu skarżący nie spełnił wskazanego warunku uzyskania pomocy finansowej, to jego obowiązkiem było wykazanie tej okoliczności, a nie przenoszenie konsekwencji tego zaniechania na skarżącego.
Konkludując Sąd uznał, że zarzuty zawarte w skardze są zasadne. Wymienione uchybienia są istotne i mogły wpływać na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy istnieje zatem konieczność rozstrzygnięcia tych kwestii z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego i opisanych wyżej wskazań Sądu.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 3.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło