V SA/Wa 1042/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-20

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która zawiesiła działalność i nie osiąga przychodów, posiada wierzytelności, które są trudne do wyegzekwowania z uwagi na postępowanie upadłościowe dłużnika, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, która zawiesiła działalność, nie osiąga przychodów, nie posiada środków trwałych ani środków finansowych na rachunku bankowym, a jej wierzytelności są trudne do wyegzekwowania z uwagi na umorzone postępowanie upadłościowe dłużnika, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Ustawodawca przewidział możliwość przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona brak wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka T. Sp. z o.o. w W. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. Wraz ze skargą kasacyjną wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Spółka znajduje się w likwidacji, zawiesiła działalność, nie osiąga przychodów, nie posiada środków trwałych ani środków na rachunku bankowym. Posiada wierzytelności, których wyegzekwowanie jest utrudnione z uwagi na umorzone postępowanie upadłościowe dłużnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z 5 marca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] marca 2011r. Składając skargę kasacyjną od ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem (sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr z 21 maja 2012r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] złotych. Wyjaśniono, że Spółka znajduje się w likwidacji. Z dniem [...] sierpnia 2011r. zawiesiła działalność, w związku z tym nie osiąga żadnych przychodów i nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca podała, że posiada rachunek bankowy ze stanem 0 złotych oraz że posiada wierzytelności z tytułu dostaw w wysokości [...] złotych, które są obecnie nieściągalne z uwagi na upadłość podmiotu. Do wniosku załączyła rachunek zysków i strat sporządzony na dzień [...] marca 2012r. ze stanem 0 złotych. W odpowiedzi na wezwanie do podania dodatkowych informacji, Skarżąca wyjaśniłam, że nie posiada żadnych środków trwałych, nie zatrudnia żadnych pracowników oraz nie posiada środków finansowych na rachunku bankowym. Podała również, że pomoc prawna udzielana przez profesjonalnego pełnomocnika jest odpłata i zostanie zrealizowana po zakończeniu przedmiotowego postępowania przez udziałowców spółki. W odniesieniu do posiadanej wierzytelności skarżąca wyjaśniła, że postępowanie upadłościowe dłużnika zakończyło się nieprawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z [...] maja 2012r. (sygn. akt [...]) umarzającym postępowanie upadłościowe. Do pisma Skarżąca załączyła m.in.: bilans na dzień [...] marca 2012r. i na dzień [...] maja 2012r., wyciągi z rachunku bankowego, rachunki zysków i strat na dzień [...] marca 2012r. i na dzień [...] maja 2012r., postanowienie Sądu o wpisaniu informacji o zawieszeniu działalności, fakturę na podstawie której dochodzona jest wierzytelność oraz 3 oświadczenia likwidatora dotyczące majątku trwałego, zatrudnionych pracowników, posiadanych wierzytelności. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższej regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu sądu (referendarzowi) rozpoznającego wniosek. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskująca Spółka wykazała, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do niej. Podkreślić na wstępie należy, iż rozpatrywano zasadność wniosku w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie Skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych aspektów rozpatrywania wniosku, istotnym było nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe strony, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy. Zasadniczy wpływ na przyznanie Skarżącej prawa pomocy wywarła ta okoliczność, iż nie posiada ona wystarczających środków pieniężnych na pokrycie ciążących na niej w chwili obecnej kosztów sądowych. Z przedstawionych na zarządzenie dokumentów wynika, iż Spółka nie prowadzi działalności gospodarcze i tym samym nie osiąga żadnych przychodów, nie posiada również środków trwałych, które mogłyby posłużyć np. na zabezpieczenie kredytowe. Dodatkowo należy podkreślić, że mimo posiadanej wierzytelności, to jej wyegzekwowanie w krótkim okresie czasu będzie znacznie utrudnione bądź nawet niemożliwe ze względu na toczące się postępowanie upadłościowe, które zostało nieprawomocnym postanowieniem z [...] maja 2012r. umorzone. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskująca Spółka nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło