V SA/Wa 1042/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty sądowej sprawy ze skargi P. W. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z 19 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. W. (zwanego dalej: skarżącym) w niniejszej sprawie. W motywach rozstrzygnięcia Sąd podniósł, iż na podstawie zarządzenia z 21 maja 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w sposób zastępczy przewidziany w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) 11 czerwca 2012 r., a więc termin do uiszczenia wpisu mijał 18 czerwca 2012 r. W związku z tym, że skarżący w zakreślonym terminie wpisu nie uiścił Sąd skargę – na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. – odrzucił. Postanowienie o odrzuceniu skargi doręczone zostało skarżącemu 27 lipca 2012 r. W dwóch pismach z 2 sierpnia 2012 r. zatytułowanych "wniosek o przywrócenie terminu" i "skarga kasacyjna" (data nadania: 3 sierpnia 2012 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, którą uiścił 3 sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu tych pism oświadczył, że o braku opłaty dowiedział się tydzień temu z innego pisma procesowego. Jednocześnie wskazał, że systematycznie odbiera korespondencję, nie rzadziej niż co 2 tygodnie. W okresie kiedy pismo (wezwanie do uiszczenia wpisu przyp. sąd.) winno być wydane, skarżący na poczcie odbierał inną korespondencję poleconą w ilości łącznej kilkadziesiąt sztuk w datach 28 maja 2012 r., 11 i 15 czerwca. Z uwagi na powyższe – zdaniem skarżącego – nie można uznać wezwania za doręczone a ponadto nie można obciążać go niewłaściwym działaniem Poczty Polskiej. Sąd wezwał zarządzeniem z 20 sierpnia 2012 r. Naczelnika Urzędu Pocztowego [...] o informację, czy skarżący w okresie awizowania przesyłki poleconej nr [...] tj. od 28 maja do 14 czerwca 2012 r. podejmował korespondencję poleconą w Urzędzie Pocztowym [...]. W odpowiedzi z 30 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Pocztowego [...] poinformowała, że sprawdzono dokumenty źródłowe na podstawie których stwierdzono, iż ww. okresie korespondencję dla skarżącego odbierała osoba nieuprawniona do odbioru listu poleconego nadanego przez Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd zarządzeniem z 13 września 2012 r. wezwał Naczelnika Urzędu Pocztowego [...] do nadesłania dokumentów na podstawie których stwierdzono, że korespondencję dla skarżącego odbierała osoba nieuprawniona. W odpowiedzi z 8 października 2012 r. Biuro Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Wydział Operacyjny w [...] Poczta Polska SA wyjaśniło, że "analiza dokumentacji źródłowej placówki pocztowej [...] wykazała, że w okresie od 28 maja do 11 czerwca 2012 r. w placówce pocztowej [...] wydano córce p. J. W. siedem przesyłek poleconych. Ze względu na to, że p. P. W. nie złożył w Urzędzie Pocztowym [...] pełnomocnictwa pocztowego, dlatego p. J. W., jako dorosłemu domownikowi wydawane są awizowane przesyłki, za wyjątkiem przesyłek nadawanych na zasadach specjalnych. Zgodnie z treścią ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe, wszystkie przesyłki za wyjątkiem nadawanych na zasadach specjalnych oraz post restante, mogą być wydawane ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złoży w placówce pocztowej zastrzeżenia, w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowej lub kwoty przekazu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Nadto, zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Dodatkowo, z mocy art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności, wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna również dopełnić czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem terminu siedmiodniowego, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżący informację o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu powziął w dniu doręczenia postanowienia z 19 lipca 2012 r. o odrzuceniu skargi, a więc 27 lipca 2012 r. Skoro zatem wniosek o przywrócenie uchybionego terminu nadała 3 sierpnia 2012 r., uczynił to w przepisanym terminie. Okoliczność ta dała więc podstawę do merytorycznego zbadania zasadności wniosku o przywrócenie terminu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy. W związku z powyższym przyjmuje się, że "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa". Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Powyżej przedstawione stanowiska judykatury i orzecznictwa jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy. Może ono nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W ocenie Sądu zaprezentowana przez skarżącego argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. art. 65 § 2 p.p.s.a. – do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Szczegółowy tryb i sposób doręczania pism sądowych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277 ze zm.; zwane dalej: rozporządzeniem). Skoro art. 65 § 2 p.p.s.a. odsyła do przepisów wykonawczych regulujących tryb doręczania w postępowaniu cywilnym, zatem regulacje rozporządzenia będą miały zastosowanie w niniejszej sprawie. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia – osobą uprawnioną do odbioru przesyłki złożonej w: 1) placówce pocztowej operatora lub w urzędzie gminy jest: a) adresat, b) osoba uprawniona do reprezentacji przed sądem adresata będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, c) upoważniony pracownik adresata będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, d) upoważniony pracownik, w przypadku gdy adresatem jest organ wymieniony w art. 137 § 1 lub 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego; 2) placówce pocztowej operatora jest osoba upoważniona na podstawie pełnomocnictwa pocztowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 i Nr 76, poz. 719, z 2005 r. Nr 124, poz. 1039 oraz z 2009 r. Nr 177, poz. 1370). Mając na uwadze przytoczoną regulację oraz opisany powyżej stan faktyczny sprawy, wskazać należy, że w przypadku skarżącego przesyłkę sądową zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, mógł odebrać osobiście skarżący (adresat) lub osoba upoważniona na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. W związku z tym, że córka skarżącego J. W. takiego pełnomocnictwa – jak wynika z wyjaśnień Urzędu Pocztowego – nie posiadała, toteż odmowa doręczenia jej przedmiotowej przesyłki była zgodna z prawem. W związku z powyższym brak jest podstaw w realiach niniejszej sprawy do przywrócenia wnioskowanego terminu, z uwagi na nieprawidłowość doręczenia. To skarżący w sposób nieumiejętny wyznaczył osobę do odbioru korespondencji sądowej, co nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że pismo nazwane "skarga kasacyjna" potraktował jako uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu z uwagi na jego treść, jak również sposób sporządzenia (aby skarga kasacyjna mogła zostać przedstawiona sądowi kasacyjnemu musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego – art. 175 p.p.s.a. w innym przypadku podlega odrzuceniu). Reasumując, zdaniem Sądu skarżący nie dochował w niniejszej sprawie należytej staranności, jakiej wymagać można od przeciętnego uczestnika postępowania, należycie dbającego o swoje interesy. Można zatem jemu przypisać winę w uchybieniu terminu przewidzianego na uiszczenie wpisu od skargi. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia