V SA/Wa 1044/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata J. K. wnosząc skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] marca 2010r. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 19 maja 2010r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych swojego w wysokości 3754,18 złotych oraz żony w wysokości 2.235 złotych. Wskazał, iż wspólnie z żoną posiada mieszkanie o powierzchni 43 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,20 ha. Wyjaśnił, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, mającą trudności w komunikacji i kojarzeniu faktów. Dlatego też skarżący uważa, że udział w rozprawie będzie ponad jego siły i wnosi o ustanowienie adwokata. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł (stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz koszty związane z ustanowieniem adwokata. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na fakt, iż skarżący wraz z żoną miesięcznie uzyskuje stały dochód w łącznej wysokości 5.989,18 złotych. Wysokość powyższych dochodów, nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla którego poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania jest nie możliwe. Skarżący może wygospodarować z własnego budżetu kwotę 200 złotych niezbędną do opłacenia wpisu sądowego od skargi i ustanowić pełnomocnika z wyboru. W tym miejscu przywołać należy utrwalone już orzecznictwo, zgodnie z którym, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc winien więc poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Wnioskodawca winien zatem, jeżeli dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi, partycypować w kosztach postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Na marginesie należy zauważyć, iż skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy w żaden sposób nie powołuje się na trudną sytuację finansową, wniosek motywuje przede wszystkim względami zdrowotnymi, które zgodnie z powołanymi wyżej przepisami dotyczącymi przyznania prawa pomocy nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.