V SA/Wa 1044/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-07

Skład orzekający: Krystyna Madalińska - Urbaniak, Beata Krajewska, Barbara Mleczko - Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obawa przed zemstą rodową, wynikającą z konfliktu kryminalnego między rodzinami, może stanowić podstawę do nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany w Polsce?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obawa przed zemstą rodową, wynikająca z konfliktu kryminalnego między rodzinami, nie stanowi podstawy do nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej ani zgody na pobyt tolerowany. Działania podejmowane w ramach zemsty mają charakter przestępczy i nie są objęte ochroną międzynarodową. Ochrony przed takimi zagrożeniami powinny udzielić organy władzy publicznej kraju pochodzenia.
Stan faktyczny
Skarżący, K. I., obywatel C., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Polsce dla siebie i rodziny, powołując się na obawę przed zemstą rodową po tym, jak wujek potrącił samochodem kobietę, która zmarła. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgodził się na pobyt tolerowany, uznając, że obawa skarżącego ma charakter kryminalny, a sytuacja w kraju pochodzenia nie stanowi indywidualnego zagrożenia. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ocenę organów co do charakteru zagrożenia i sytuacji w kraju pochodzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... marca 2011 r., nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. ... tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (... złotych ... groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy). K. I., obywatel ..., narodowości c., urodzony w 1977 r. w dniu ... października 2010 r. złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o nadanie mu w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy. Wniosek obejmował żonę Cudzoziemca R. V. oraz pięcioro ich małoletnich dzieci. Decyzją z dnia ... października 2010 r., nr ..., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił K. I., nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzając, że nie zachodzą wobec Cudzoziemca i jego rodziny okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji zajął stanowisko, iż w sprawie nie występują przesłanki z art. 13, 15 i 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, opierając się na pochodzących od Strony informacjach zawartych we wniosku oraz przedstawionych w toku przesłuchania statusowego, iż Cudzoziemiec nie był członkiem żadnej partii ani organizacji, nie brał udziału w walkach, nie pomagał bojownikom. Nigdy nie był aresztowany ani skazany. Jedynie, na kilka godzin, został zatrzymany. Obawa K. I. o bezpieczeństwo jego i jego rodziny, jak twierdzi, wynika z zagrożenia zemstą ze strony krewnych kobiety, która zmarła w wyniku nieumyślnego potrącenia jej przez samochód prowadzony przez wujka Cudzoziemca. Zdaniem organu I instancji innych zagrożeń Cudzoziemiec nie wskazywał, zaś działania podejmowane w ramach zemsty mają charakter przestępczy, kryminalny i nie mogą być utożsamiane z prześladowaniami uzasadniającymi objęcie Cudzoziemca ochroną międzynarodową. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaznaczył, iż sytuacja w C. jest trudna, jednakże obecnie na tyle stabilna, że wnioski osób deklarujących narodowość c. nie mogą być automatycznie uznawane za zasadne. Organ powołał się na "Tymczasowe wytyczne UNHCR dotyczące oceniania potrzeby udzielania ochrony międzynarodowej ubiegającym się o status uchodźcy osobom pochodzącym z wchodzącej w skład ... C." z kwietnia 2009 r. i podkreślił konieczność badania indywidualnej sytuacji każdego z ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy w oparciu o zeznania Cudzoziemca oraz ocenę ich wiarygodności. W odwołaniu skierowanym do Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... listopada 2010 r. K. I. zarzucił Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców naruszenie art. 13, 15 i 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez stwierdzenie, że nie spełnia on przesłanek do nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej ani pobytu tolerowanego. Wskazał także na niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego – naruszenie tym art. 7 i 77 kpa. Zdaniem Cudzoziemca jego obawy przed zemstą krwi są uzasadnione a wewnętrzna sytuacja w C., wbrew ocenie organu, jest niestabilna i niebezpieczna. Decyzją z dnia ... marca 2011 r., nr ..., Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... października 2010 r. Organ II instancji rozpoznając sprawę w pełni podzielił stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, iż Skarżący nie spełnia przesłanek do objęcia go ochroną międzynarodową. Wskazując na rozbieżności w wyjaśnieniach Cudzoziemca, który potrącenie kobiety zamienił na pobicie jej przez brata ojca, Rada podkreśliła kryminalny charakter działań obu rodzin między którymi doszło do aktów agresji i zaakcentowała brak ze strony Cudzoziemca podjęcia jakichkolwiek kroków w celu zgłoszenia zagrożenia zemstą miejscowym organom porządku. W ocenie Rady sytuacja na K. została przez organ I instancji rozważona na podstawie aktualnych urzędowych opracowań. W oparciu o zawarte w nich dane także organ II instancji zajął stanowisko, iż brak jest przesłanek do przyjęcia , iż napięta sytuacja w kraju pochodzenia wprost przekłada się na zagrożenie życia i zdrowia Cudzoziemca. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia ... kwietnia 2011 r. K. I. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... marca 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... października 2010 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego – przepisów art. 13, 14, 15, 16 i 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony gna terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie oraz naruszenie prawa procesowego – art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa – poprzez niedopełnienie przez organ spoczywających na nim obowiązków. W uzasadnieniu skargi Cudzoziemiec kwestionował zakwalifikowanie przez organy obu instancji jego obawy przed zemstą krwi jako nie podlegającej ochronie międzynarodowej oraz polemizował z ustaleniami organów co do sytuacji wewnętrznej w kraju pochodzenia. Podniósł także, iż powrót do C. spowoduje, iż jego dzieci pozbawione zostaną praw gwarantowanych Konwencją o prawach dziecka. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie decyzji. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 kpa, został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 kpa. Sąd zaznacza, iż organ przyjął w oparciu o twierdzenia Cudzoziemca za mające miejsce i rozważał zarówno zdarzenie powodujące śmierć kobiety jak i działania podejmowane z zemsty przeciwko członkom rodziny Skarżącego przez krewnych zmarłej pomimo braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających te fakty. Dlatego też nie było podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego ( np. przesłuchania żony Cudzoziemca) w tym zakresie. Podkreślenia wymaga szerokie omówienie przyczyn nie przyjęcia przez organ, iż obawa przed zemstą rodową wypełnia dyspozycję przepisów stanowiących podstawę nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub nawet wyrażenia zgody na pobyt tolerowany. Organ zasadnie przyjął, jak wymaga art. 80 kpa, na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż Cudzoziemiec nie wykazał w najmniejszym nawet stopniu, iż żywi uzasadnioną obawę przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Jego obawy wynikają tylko i wyłącznie z konfliktowej sytuacji pomiędzy dwoma rodzinami, przy czym powody konfliktu nie zostały przez Cudzoziemca jednoznacznie sprecyzowane. Niezależnie jednak, czy młoda kobieta zginęła z powodu nieumyślnego potrącenia czy też pobicia przez wujka Cudzoziemca doszło do popełnienia przestępstwa. Sprawa wymagała wyjaśnienia przez organy ścigania i dotyczyła wyłącznie członka dalszej rodziny K. I. Wzajemne akty przemocy ze strony obu rodzin, jeżeli rzeczywiście miały nawet miejsce są działaniami kryminalnymi, nie objętymi ochroną międzynarodową. Należy mieć na uwadze, iż Cudzoziemiec jest człowiekiem młodym, w chwili składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy miał 33 lata. Nie był uwikłany w działania wojenne, nie jest zaangażowany w żadną działalność polityczną ani społeczną, nie wchodził w konflikt z prawem. W kraju pochodzenia, pomimo znajomości tamtejszych realiów i panującej tam od wielu lat niestabilnej sytuacji, na którą się obecnie powołuje zdecydował się na założenie licznej rodziny, która na terenie C. przez lata prowadziła normalną w tamtejszych warunkach egzystencję. Zasadnie organ przyjął, powołując się na wytyczne UNHCR, iż sytuacja w C. jest nadal trudna, jednakże obecnie na tyle stabilna, że nie można mówić o poważnym i zindywidualizowanym zagrożeniu dla życia lub zdrowia wynikającym z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej. Sytuacja rodziny Skarżącego w czasie zamieszkiwania w C. ocenę tę potwierdza. Na tym tle spowodowanie śmierci kobiety i groźby pod adresem rodziny sprawcy wypadku czy pobicia to zdarzenia kryminalne. Zasadnie organ powołał się na jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych w tym przedmiocie, które stoi na stanowisku, iż działania podejmowane w ramach zemsty mają charakter przestępczy i nie mogą być identyfikowane z prześladowaniami w rozumieniu i z przyczyn określonych w Konwencji. Ochrony przed ewentualnymi zagrożeniami ze strony członków rodziny poszkodowanej winny udzielić organy władzy publicznej kraju pochodzenia, do których rodzina Skarżącego nie zgłosiła się odpowiadając, jak zeznał Cudzoziemiec, także agresją wobec rodziny zmarłej kobiety. W oparciu o przedstawiony stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ, wbrew zarzutom skargi, dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 13, 14, 15, 16 i 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedstawiając właściwą interpretację tych przepisów Rada do Spraw Uchodźców wydała decyzję zgodną z prawem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ppsa i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło