V SA/Wa 1045/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-08-19

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, utrzymująca się z pracy dorywczej i zobowiązana do alimentacji, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba bezrobotna, której dochody z pracy dorywczej pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nieposiadająca majątku ani oszczędności, a jednocześnie zobowiązana do ponoszenia dodatkowych obciążeń finansowych (np. alimentów), spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania i powinna być stosowana w przypadkach trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący L. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia odsetek. W uzasadnieniu wskazał, że jest bezrobotny, utrzymuje się z pracy dorywczej, jego dochody są niskie, posiada zobowiązania alimentacyjne i nie stać go na opłacenie adwokata. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego oraz koszty związane z zastępstwem profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L. Ż. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... maja 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek p o s t a n a w i a: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; W dniu ... lipca 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z pracy dorywczej, a jego dochody wynoszą od ... do... zł. Nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżący wskazał, iż zobowiązany jest do opłacania alimentów. Nie rozumie decyzji ZUS, a w związku z ciężką sytuacją finansową nie stać go na opłacenie adwokata. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Dokonując takiej oceny kierowano się tym, iż skarżący nie posiada stałego zatrudnienia, a dochody z pracy dorywczej we wskazanej wysokości pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. Ponadto skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego ani przedmiotów wartościowych. W związku z tym skarżący nie jest w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, kosztów ewentualnej pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło